برنامه ساماندهی روشهای نوین کمک باروری | وکلاپرس

وکلاپرس- تصویبنامه مصوب جلسه مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۲۵ هیات وزیران درخصوص «برنامه ساماندهی روشهای نوین کمک باروری (موضوع بند پ ماده ۸۱ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران)» با شماره ۸۶۹۳۹ تاریخ ۱۴۰۵/۰۷/۲۶ توسط معاون اول رئیس جمهور ابلاغ شد.

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۶/۲۵ به پیشنهاد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و با همکاری دبیرخانه ستاد ملی جمعیت جهاد دانشگاهی و معاونت رئیس جمهور در امور زنان و خانواده و با کسب نظر از مرکز مدیریت حوزه های علمیه و به استناد بند (ب) ماده (۸۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ برنامه ساماندهی روشهای نوین کمک باروری را به شرح زیر تصویب کرد

موضوع بند (ب) ماده (۸۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی (ایران)

ماده ۱- کمک باروری مجموعه ای از اقدامات پزشکی به منظور تشخیص مشاوره و درمان ناباروری با استفاده از روشهایی مانند انتخاب یا دست کاری سلول جنسی مردانه (اسپرم) و زنانه (تخمک) یا جنین در شرایط آزمایشگاهی یا پیوند اندام یا بافت جنسی و یا استفاده از رحم جایگزین است.

تبصره – روشهای کمک باروری شامل روشهایی از قبیل تحریک سلول جنسی»، «تزریق سلول جنسی مردانه به داخل رحم (IUI) لقاح آزمایشگاهی و انتقال جنین (IVF)»، «تزریق داخل سیتوپلاسمی سلول جنسی مردانه (ICSI) انتقال سلول جنسی مردانه به داخل فالوپ (GIFT)»، «انتقال جنین (زیگوت) به داخل فالوپ (ZIFT) انجماد سلول جنسی مردانه یا زنانه و جنین و بافت جنسی میشود.

ماده ۲- تمامی زوجین نابارور که دارای زوجیت قانونی دائمی بوده و علی رغم رابطه زناشویی منظم و بدون استفاده از روشهای پیشگیرانه به مدت یک سال یا بیشتر و در مورد زنان بالای ۳۵ سال به مدت شش ماه دارای فرزند نشده اند و با انجام اقدامات پزشکی لازم ناباروری هر یک به تنهایی یا هر دو آنان به تأیید رسیده باشد و به منظور درمان ناباروری خود یکی از روشهای کمک باروری را در چارچوب مفاد این برنامه به کار گرفته یا میگیرند مشمول این برنامه می باشند.

تبصره ۱- زوجین قانونی دائمی که دارای حداکثر یک فرزند مشترک بوده و با وجود شرایط مذکور در این ماده دارای فرزند دیگری نشده اند و همچنین زوجینی که علی رغم بارداری های مکرر حاصل بارداری آنها منجر به تولد فرزند زنده ای نشده باشد یا با انجام اقدامات پزشکی لازم امکان تولد فرزند سالم را نداشته باشند یا بارداری در زوجه منجر به بروز خطراتی در حین بارداری برای مادر یا جنین میشود از نظر مفاد این برنامه در حکم زوجین نابارور محسوب میشوند.

تبصره ۲- اقدامات پزشکی تشخیصی و درمانی لازم برای تأیید عدم توانایی باروری با روش طبیعی یا عدم امکان تولد فرزند سالم و همچنین نوع روش کمک باروری مناسب، طبق موازین علمی مورد تایید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تعیین میشود.

ماده ۳- استفاده از روشهای کمک باروری برای انتخاب ویژگی وراثتی یا جنسیت جنین فقط با هدف درمانی مجاز است.

ماده ۴- استفاده از روشهای کمک باروری با هدف حفظ باروری یا تأخیر در بارداری مبتنی بر دلایل پزشکی یا سنی با رعایت مقررات این برنامه مجاز است مرکز کمک باروری موضوع این برنامه میتواند با این هدف جنین یا جنینهای حاصل از لقاح سلولهای جنسی و تقسیم سلولی و همچنین سلولهای جنسی مردانه و زنانه را جهت ذخیره سازی و استفاده در زمان مناسب بر اساس دستور العمل وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی منجمد کند.

تبصره – استفاده از سلول جنسی با جنین منجمد شده منوط به حیات فرد یا دوام رابطه زوجیت است.

ماده ۵- کمک باروری بدون دخالت شخص ثالث در مورد زوجین نابارور با استفاده از روشهای کمک باروری انجام میشود؛ بدون اینکه شخص دیگری اعم از انتقال دهنده سلول جنسی مردانه یا زنانه یا جنین و یا رحم جایگزین وارد فرآیند شود. استفاده از روشهای کمک باروری بدون دخالت شخص ثالث با رعایت موازین شرعی و قانونی و رضایت آگاهانه کتبی آنان در مرکز کمک باروری سطوح (۲) و (۳) امکان پذیر است.

ماده ۶- روشهای نوین کمک باروری استفاده از روشهای کمک باروری با دخالت شخص ثالث (اهداء) است که غیر از زوجین نابارور فرد دیگری وارد فرآیند میشود و با یک یا چند حالت از روشهای بارداری با استفاده از رحم جایگزین اهداء جنین حاصل از زوجین»، «اهداء سلول جنسی»، «اهداء سیتوپلاسم و اهداء اندام یا بافت جنسی صورت میگیرد.

تبصره ۱- مرکز کمک باروری فقط نسبت به روشهایی که حکم آنها در این برنامه آمده است. اقدام میکند و امکان استفاده از سایر روشها تا زمانی که حکم لازم برای آنها پیش بینی نشده باشد، مجاز نیست.

تبصره ۲- اهداء کنندگان باید به طور مستقیم به مرکز کمک باروری مراجعه کنند و مرکز یاد شده باید از پذیرش واسطه یا معرف خودداری کند.

ماده ۷- استفاده زوجین نابارور از روشهای کمک باروری با دخالت شخص ثالث (اهداء)، با رعایت موازین شرعی و قانونی مبتنی بر رضایت آگاهانه کتبی زوجین نابارور و اهداء کننده و در چارچوب مفاد این برنامه فقط در مرکز کمک باروری سطح (۳) امکان پذیر است.

تبصره ۱- الگوی رضایت نامه موضوع این ماده و سایر رضایت نامه های مذکور در این برنامه شامل حداقل الزامات مربوط از سوی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تهیه و در اختیار مرکز کمک باروری قرار میگیرد. بروان

تبصره ۲- مرکز کمک باروری مجاز مکلف است در زمان ارائه درخواست از سوی زوجین نابارور و نیز اعلام داوطلبی برای اهداء جنین یا سلول جنسی یا بارداری از طریق رحم جایگزین اطلاعات لازم از قبیل آثار و تبعات پزشکی حقوقی شرعی و ژنتیکی ناشی از به کارگیری روشهای کمک باروری با دخالت شخص ثالث را حسب مورد به اهداء گیرنده و اهداء کننده اطلاع رسانی و به طور کتبی تفهیم کند.

ماده ۸- شرایط عمومی لازم برای زوجین نابارور در روش کمک باروری با دخالت شخص ثالث (اهداء) و همچنین احراز شرایط آنان به استثنای اهداء جنین که طبق قانون نحوه اهداء جنین به زوجین نابارور مصوب ۱۳۸۲ خواهد بود در سایر روشها به شرح زیر است:

۱- سلامت متعارف جسمی و روانی با تأیید کارگروه تخصصی اهداء موضوع بند (۳) ماده (۲۵) این برنامه و با لحاظ مصالح نوزاد

۳- عدم اعتیاد به مواد مخدر و روان گردان بر اساس گواهی صادره از مراکز مورد تأیید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

۴- ارائه گواهی ناباروری از مرکز کمک باروری مطابق تبصره (۲) ماده (۲) این برنامه

۵- حداکثر سن برای زوجه (۴۹) سال تمام و زوج (۵۵) سال تمام

ماده ۹- در تمامی روشهای کمک باروری با دخالت شخص ثالث (اهداء)، اهداء کننده باید دارای شرایط عمومی زیر باشد:

۱- سلامت متعارف جسمی و روانی با تأیید کارگروه تخصصی اهداء موضوع بند (۳) ماده (۲۵) این برنامه و با لحاظ مصالح نوزاد

۲- نداشتن بیماری های صعب العلاج ژنتیکی عفونی ویروسی قابل انتقال به جنین و همچنین بیمارهای زمینه ای که سلامت مادر یا جنین را تهدید میکند و بیماریهای قلبی و سایر بیماریهای مؤثر در کیفیت بارداری و زایمان

۳- نداشتن سابقه کیفری در ارتکاب جرایم جنسی کودک آزاری و خشونت خانگی قاچاق مواد مخدر جرایم سازمان یافته و جرایم درجه (۱) تا (۳)

۴- نداشتن اعتیاد به مواد مخدر و روان گردان بر اساس گواهی صادره از مراکز مورد تأیید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

تبصره- در خصوص اتباع ایرانی تطابق وضعیت اهداء کننده از نظر تابعیت و دین با اهداء گیرنده ضروری است. اهداء اتباع غیر ایرانی به غیر ایرانی در صورت تطابق دین بین طرفین یا دریافت رضایت آگاهانه کتبی از اهداء کننده مبنی بر عدم لزوم تطابق دینی بلامانع است.

ماده ۱۰- استفاده از روش کمک باروری با دخالت شخص ثالث (اهداء) – به استثنای رحم جایگزین – فقط برای غیر از اقارب طبقه یک و دو از هر درجه و طبقه سه از درجه یک هر یک از زوجین اهداء کننده مجاز است.

تبصره- چگونگی احراز این وضعیتها و سازوکار دسترسی مرکز کمک باروری به این اطلاعات بر اساس دستورالعملی است که وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با همکاری وزارت کشور سازمان ثبت احوال کشور تهیه کرده و توسط وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی ابلاغ خواهد شد.

ماده ۱۱- در روش استفاده از رحم جایگزین رحم زن داوطلب جهت انتقال جنین به آن استفاده میشود در این روش جنین حاصل از لقاح آزمایشگاهی سلول جنسی مردانه و زنانه متعلق به زوجین نابارور یا در حکم نابارور به رحم زن ثالث اهداء کننده که با رعایت شرایط مذکور در این برنامه داوطلب حمل جنین در رحم خود است منتقل میشود و پس از تولد نوزاد به والدین اصلی بیولوژیک تحویل داده میشود.

ماده ۱۲- زن داوطلب رحم جایگزین علاوه بر شرایط عمومی مذکور در مواد (۹) و (۱۰) این برنامه باید دارای شرایط اختصاصی زیر نیز باشد.

۱- قابلیت بارداری و زایمان به تشخیص دستیار تخصصی فلوشیپ ناباروری مرکز کمک باروری

۳- بیوه یا مطلقه یا متأهل بودن و در صورت تأهل رضایت کتبی همسر در صورت حضور وی در مرکز کمک باروری و در غیر این صورت رضایت رسمی همسر؛ مہوری

۴- سابقه حداقل یک بارداری و زایمان منجر به تولد زنده و سپری شدن دو سال از آخرین زایمان

۵- نداشتن سزارین قبلی یا حداکثر یک نوبت سزارین قبلی

ماده ۱۳- فرآیند انتقال جنین در روش رحم جایگزین مستلزم تنظیم قرارداد رسمی میان تنظیم قرارداد رسمی میان زوجین نابارور از یک طرف و زن داوطلب رحم جایگزین و همسر وی در صورت متأهل بودن است که در دفترخانه اسناد رسمی ثبت میشود.

تبصره – وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ظرف حداکثر سه ماه از تاریخ ابلاغ این برنامه قرارداد الگوی مربوط را مشتمل بر موارد زیر با همکاری وزارت دادگستری و معاونت حقوقی رئیس جمهور تهیه کرده و توسط وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی ابلاغ خواهد شد.

۲- تعیین تکلیف گواهیهای مربوط انجام آزمایشها و مراجعات پزشکی و مراقبتهای لازم حین بارداری

۴- تعیین مبلغ جبران همراهی زن داوطلب رحم جایگزین و نحوه پرداخت آن

۵- تعیین نوع و میزان تقریبی هزینه های مرتبط با بارداری و زایمان تا شش هفته پس از زایمان و مسؤول پرداخت

۶-  وضعیت حقوقی کودک پس از تولد بویژه از حیث شیردهی و زمان نگهداری وی توسط زن داوطلب رحم جایگزین

۷- تعیین تکلیف تعهدات اطراف قرارداد در صورت طلاق یا فوت یکی از زوجین

۸- پیش بینی تعهد سلب هر گونه ادعا مانند ارث حضانت و ملاقات از سوی زن داوطلب رحم جایگزین نسبت به فرزند حاصل از این تولد

ماده ۱۴- زن ناباروری که با استفاده از روش رحم جایگزین صاحب فرزند شده است، با هدف نگهداری و مراقبت از فرزند خود از مرخصی فرزندآوری به مدت سه ماه برابر مقررات مربوط برخوردار می شود.

ماده ۱۵- در روش بارداری با استفاده از رحم جایگزین زوجین نابارور صاحب سلول جنسی مردانه و زنانه به عنوان والدین اصلی بیولوژیک میباشند و فرزند حاصل از این تولد با توجه به این که از نظر شرعی فرزند نسبی آنان است بر اساس قوانین مربوط از تمامی حقوق فرزند مشروع از جمله محرمیت ارث و ولایت برخوردار است.

ماده ۱۶- در روش اهداء جنین زوجینی که دارای رابطه زوجیت قانونی دائمی هستند، هر دو آنان اهداء جنین یا جنینهای تازه یا منجمد مازاد خود به زوجین نابارور یا در حکم نابارور متقاضی را طبق این برنامه میپذیرند در این روش جنین یا جنین های حاصل از لقاحآزمایشگاهی سلولهای جنسی متعلق به زوجین اهداء کننده به رحم زن نابارور یا در حکم نابارور انتقال داده میشود. میجر و انتشار خوانده و مقت

تبصره ۱- زوجین در حکم نابارور که دارای یک فرزند مشترک میباشند اجازه گرفتن جنین اهدائی را ندارند.

تبصره ۲- اهداء جنین نافی جبران هزینه های اهداء کننده از قبیل هزینه های پزشکی اعم از دارو آزمایش و درمان و ایاب و ذهاب و غیبت از محل کار توسط اهداء گیرنده که با نظارت مرکز کمک باروری صورت میگیرد نخواهد بود.