بازرس کل استان گیلان: احیای آب‌بندان‌ها ضرورتی راهبردی برای تأمین امنیت غذایی و پایداری کشاورزی است | سازمان بازرسی کل کشور
به گزارش روابط عمومی بازرسی کل استان گیلان، احمد آقایی بازرس کل استان با اشاره به اهمیت آب‌بندان‌ها در مدیریت منابع آبی و استمرار فعالیت‌های کشاورزی اظهار کرد: آب‌بندان‌ها یکی از مهمترین میراث گرانبهای و از ظرفیت‌های ارزشمند طبیعی استان هستند که نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی، به‌ویژه در دوره‌های خشکسالی و کم‌آبی، ایفا می‌کنند و صیانت از این منابع، ضرورتی اساسی برای حفظ تولیدات کشاورزی و تقویت امنیت غذایی به شمار می‌رود.
وی در جلسه ای که با حضور مدیران کل دستگاه‌های ذیربط در بازرسی کل استان گیلان برگزار شد، با بیان اینکه در سال‌های گذشته، با توسعه شیوه‌های جدید تأمین آب از جمله احداث سدها و حفر چاه‌های عمیق، توجه کافی به ظرفیت آب‌بندان‌ها صورت نگرفته است، افزود: غفلت از نگهداری و مدیریت اصولی این عرصه‌ها در برخی مناطق، موجب تغییر وضعیت طبیعی و از دست رفتن بخشی از کارکردهای اصلی آنها شده است؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت، احیا و بهره‌برداری از این منابع را دوچندان می‌کند.
بازرس کل استان گیلان با تأکید بر اینکه آب‌بندان‌ها نباید صرفاً به‌عنوان منابعی برای ذخیره آب کشاورزی دیده شوند، تصریح کرد: این عرصه‌ها در صورت احیا و مدیریت صحیح، علاوه بر تأمین آب مورد نیاز مزارع، ظرفیت مناسبی برای توسعه آبزی‌پروری، گردشگری و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در مناطق روستایی دارند و می‌توانند به تقویت اقتصاد محلی کمک کنند.
وی تعیین تکلیف وضعیت حقوقی آب‌بندان‌ها و تثبیت حقوق عمومی نسبت به این عرصه‌ها را از الزامات اساسی حفاظت از آنها دانست و گفت: ما اکنون در استان حدود 9000 هکتار پهنه آب بندان داریم که لازم است دستگاه‌های اجرایی ذیربط با بررسی وضعیت ثبتی و حقوقی آب‌بندان‌ها، نسبت به تکمیل و به‌روزرسانی اسناد و سوابق مربوط اقدام کنند تا از تصرفات غیرقانونی، تغییر کاربری‌های نامتعارف و تضییع حقوق عمومی جلوگیری شود و کاربری این پهنه ها فقط به صورت آب بندان باید ثبت گردد.
آقایی همچنین بر ضرورت اصلاح شیوه‌های واگذاری مدیریت و بهره‌برداری از آب‌بندان‌ها تأکید کرد و افزود: در برنامه‌ریزی برای احیا و بهره‌برداری از این منابع، باید از ظرفیت و تجربه کشاورزان محلی و تعاونی‌های آنان استفاده شود تا ضمن حفظ کارکرد اصلی آب‌بندان‌ها در تأمین آب کشاورزی، زمینه مشارکت بهره‌برداران واقعی و توزیع عادلانه منافع حاصل از آنها فراهم شود و کمیته تصویب طرح هادی مکلف است در مواردی که این پهنه ها در طرح هادی وارد شده ، آنها را از طرح مذکور خارج کند.
وی خاطرنشان کرد: مدیریت آب‌بندان‌ها باید بر اساس ضوابط قانونی، ملاحظات زیست‌محیطی و نیازهای واقعی منطقه انجام گیرد و واگذاری مسئولیت بهره‌برداری بدون توجه به تخصص، صلاحیت و منافع کشاورزان می‌تواند اثربخشی برنامه‌های احیا را کاهش دهد.
بازرس کل استان گیلان در پایان، احیای آب‌بندان‌ها را اقدامی فراتر از یک برنامه عمرانی دانست و تأکید کرد: صیانت از این سرمایه‌های طبیعی، علاوه بر کمک به مدیریت پایدار منابع آب و حفظ تولیدات کشاورزی، در تقویت امنیت غذایی، پایداری معیشت روستاییان و ارتقای امنیت اجتماعی منطقه نیز مؤثر است؛ ازاین‌رو، هماهنگی دستگاه‌های مسئول، تعیین تکلیف وضعیت حقوقی و بهره‌گیری از مشارکت کشاورزان باید با جدیت دنبال شود.