چه کسانی و چگونه باید ادعای مالکیت خود را در سامانه ثبت ادعا درج کنند؟
باشگاه خبرنگاران جوان - اعظم قویدل سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در گفت‌و‌گو با میزان، با تشریح مراحل ثبت ادعای مالکیت در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی، نحوه تهیه نقشه ملک، بارگذاری مدارک مالکیت و دریافت گواهی ثبت ادعا را توضیح داد.
قویدل با اشاره به مهلت قانونی ثبت ادعا اظهار کرد: اگر نسبت به عین یک ملک، حق انتفاع بیش از دو سال، مالکیت منافع بیش از دو سال یا حقوق ارتفاقی در ملک دیگری ادعا دارید، باید ادعای خود را ظرف دو سال از تاریخ راه‌اندازی سامانه ثبت ادعا، موسوم به سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی، ثبت کنید.
وی افزود: برای ثبت ادعای مالکیت ابتدا باید نقشه UTM تحت سامانه شمیم تهیه شود، زیرا سامانه ثبت ادعا سامانه‌ای مکان‌محور است. نقشه UTM نقشه‌ای دارای مختصات جغرافیایی است که موقعیت ملک را مشخص می‌کند. مطابق آیین‌نامه‌های موضوع ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، گروه‌های مشخصی از متخصصان و اشخاص واجد صلاحیت می‌توانند این نقشه را تهیه کنند از جمله نقشه‌برداران سازمان نظام مهندسی، کارشناسان رسمی دادگستری در رشته نقشه‌برداری، کارشناسان رسمی کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه همچنین کارگزاران فنی، مهندسی و حقوقی و نقشه‌برداران دارای کد SSBR از سازمان ثبت.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ادامه داد: اگر قبلاً برای ملک خود نقشه دارای مختصات UTM تحت سامانه شمیم تهیه کرده‌اید نیازی به تهیه مجدد نقشه نیست و می‌توانید به نقشه‌بردار مربوط مراجعه و کد رهگیری نقشه را از او دریافت کنید.
قویدل درباره نحوه ورود به سامانه ثبت ادعا گفت: در ابتدای ورود به سکوی کاتب به نشانی kateb.ir از قسمت «ثبت ادعا» وارد سامانه شوید و ادعای خود را ثبت کنید.
وی افزود: اگر پیش‌تر نقشه ملک را تهیه نکرده‌اید باید به قسمت انتخاب نقشه‌بردار مراجعه کنید تا سامانه برای شما نقشه‌بردار انتخاب کند. پس از تهیه نقشه ملک، کد رهگیری نقشه را در سامانه وارد کرده و سپس مدارک مثبت مالکیت خود یعنی مدارکی را که ادعای مالکیت شما را اثبات می‌کنند به‌ترتیب بارگذاری کنید.
وی با تأکید بر ضرورت صحت اطلاعات و مدارک ارائه‌شده اظهار کرد: اگر شخصی با علم به اینکه استحقاق ندارد مدارک عادی را در سامانه بارگذاری کند به پرداخت ۲۰ درصد قیمت روز ملک محکوم می‌شود بنابراین لازم است مدعیان مالکیت ادعای خود را با رعایت ضوابط قانونی در سامانه ثبت کنند.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خاطرنشان کرد: در نهایت سامانه برای متقاضی گواهی ثبت ادعا صادر می‌کند. با این حال ثبت ادعا پایان فرایند نیست و شخص باید از تاریخ درج ادعا در سامانه دو سال دیگر نیز برای انجام اقدام قانونی لازم فرصت در نظر بگیرد.
این اقدام حسب مورد می‌تواند شامل طرح دعوا در مراجع قضایی درخواست تنظیم سند رسمی یا اخذ سند مالکیت در چارچوب قوانین خاص از جمله قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی یا قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن باشد.
قویدل با اشاره به راه‌اندازی سامانه ثبت ادعا اظهار کرد: سامانه ثبت ادعا یا همان سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی که در ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول پیش‌بینی شده است، از اول خردادماه سال ۱۴۰۵ به دستور رئیس قوه قضاییه راه‌اندازی شد.
وی افزود: این سامانه برای درج ادعا‌هایی راه‌اندازی شده است که مستند به اسناد عادی بوده و نسبت به املاک دارای سند حدنگار صادرشده پس از اول فروردین ۱۳۹۶ مطرح می‌شوند.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره نحوه ثبت ادعا در این سامانه گفت: برای درج ادعای مالکیت باید از طریق سکوی کاتب به نشانی kateb.ir وارد سامانه ثبت ادعا شوید.
وی ادامه داد: برای ورود به سکوی کاتب ابتدا باید شماره تلفن همراه به نام خود داشته باشید و همچنین در سامانه ثبت الکترونیک قضایی موسوم به سامانه ثنا ثبت‌نام کرده باشید. پس از فراهم بودن این شرایط می‌توانید از طریق نشانی کاتب.ir وارد سامانه شوید و در قسمت «ثبت ادعا» ادعای خود را درج کنید.
قویدل در پاسخ به این پرسش که آیا افرادی که ملک دارای سند مالکیت به نام خود دارند باید ادعای مالکیتشان را در سامانه ثبت ادعا درج کنند گفت: خیر اگر ملک به نام خود شخص دارای سند مالکیت است نیازی به ثبت ادعا در سامانه ثبت ادعا ندارد.
وی در ادامه با اشاره به وضعیت افرادی که ملک را با سند عادی خریداری کرده‌اند اظهار کرد: اگر ملکی را مستند به سند عادی یعنی مبایعه‌نامه یا قولنامه عادی از شخص دیگری خریداری کرده‌اید و این ملک دارای سند مالکیت حدنگار به نام فروشنده است برای طرح دعوا در مراجع قضایی باید ابتدا ادعای خود را در سامانه ثبت ادعا درج کنید.