مهلت ثبت قولنامه و مبایعه‌نامه ملکی در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی چقدر است؟
افرادی که بر اساس قولنامه، مبایعه‌نامه یا دیگر اسناد عادی، نسبت به ملکی دارای سند مالکیت حدنگار یا تک‌برگ ادعای حق دارند، باید مطابق مقررات مربوط، ادعای خود را در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی ثبت کنند.
این ادعا صرفاً به مالکیت ملک محدود نیست و می‌تواند شامل مالکیت منافع ملک برای بیش از دو سال، حق انتفاع یا حقوق ارتفاقی نیز باشد. بنابراین، اشخاصی که بر اساس اسناد عادی مدعی برخورداری از هر یک از این حقوق هستند، باید وضعیت خود را با مقررات قانونی مربوط تطبیق دهند.
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، مهلت ثبت ادعا برای املاک مشمول، دو سال از تاریخ اول خرداد ۱۴۰۵ تعیین شده است. در نتیجه، این مهلت برای املاک مشمولی که مبدأ محاسبه آنها اول خرداد ۱۴۰۵ است، تا اول خرداد ۱۴۰۷ ادامه خواهد داشت.
با این حال، اگر سند مالکیت حدنگار ملک پس از اول خرداد ۱۴۰۵ صادر شده باشد، مهلت دوساله ثبت ادعا از تاریخ صدور سند محاسبه می‌شود. ازاین‌رو، تاریخ صدور سند مالکیت در تعیین مهلت قانونی اهمیت دارد و متقاضیان باید آن را بررسی کنند.
خیر؛ ثبت ادعا در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی به‌تنهایی برای حفظ امکان پیگیری حقوقی کافی نیست. مدعی باید پس از ثبت ادعا، اقدامات قانونی لازم را نیز در مهلت دوساله مقرر انجام دهد.
بنابراین، اشخاص نباید ثبت اولیه ادعا را پایان فرایند قانونی تلقی کنند؛ بلکه لازم است با توجه به نوع حق مورد ادعا و وضعیت ثبتی ملک، اقدامات لازم را برای تعیین تکلیف قانونی آن در مهلت مقرر انجام دهند.
ثبت‌نکردن ادعا یا انجام‌ندادن اقدامات قانونی لازم در مهلت مقرر می‌تواند پیامد‌های حقوقی مهمی برای مدعی داشته باشد. از جمله این پیامدها، محدودیت در پیگیری قضایی ادعا و محدودیت در اعتراض به سند رسمی یا درخواست ابطال آن، مطابق شرایط و مقررات قانونی مربوط است.
به همین دلیل، افرادی که بر اساس اسناد عادی مدعی مالکیت یا حقوق دیگری نسبت به ملک هستند، باید مهلت قانونی را جدی بگیرند و برای جلوگیری از بروز مشکلات حقوقی، ثبت ادعا و اقدامات بعدی را به روز‌های پایانی مهلت موکول نکنند.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده، ارائه گواهی ثبت ادعا در سامانه، شرط لازم برای طرح دعاوی حقوقی و کیفری مرتبط با این ادعا‌ها در مراجع قضایی خواهد بود. بنابراین، متقاضیان باید علاوه بر ثبت ادعا، گواهی مربوط را نیز دریافت و برای اقدامات قانونی بعدی نگهداری کنند.
در مجموع، اشخاصی که با قولنامه، مبایعه‌نامه یا سایر اسناد عادی نسبت به املاک دارای سند مالکیت حدنگار یا تک‌برگ ادعای حق دارند، باید ضمن بررسی شمول مقررات نسبت به ملک خود، ادعا را در مهلت قانونی ثبت کرده و اقدامات لازم برای پیگیری آن را نیز به‌موقع انجام دهند.