رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی: ارتباط دستگاه قضایی با دانشگاه‌ها زمینه‌ساز ارتقای عدالت و حل مسائل جامعه است
محمدجعفر عبدالهی، رئیس کل دادگستری استان، در نشست تخصصی با اساتید و دانشجویان حقوق دانشگاه بیرجند و اعضای انجمن علمی دانشکده حقوق بیرجند که ۲۰ مهر ۱۴۰۵ در محل دادگستری کل استان برگزار شد، با قدردانی از برگزارکنندگان این نشست، بر اهمیت گفت‌وگوی مستمر میان دستگاه قضایی و جامعه دانشگاهی تأکید کرد.
وی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها برای حل مسائل جامعه اظهار کرد: اعتقاد ما بر این است که از طریق گفت‌و‌گو و تعامل میان دستگاه قضایی و جامعه حقوقی می‌توان به نتایج ملموس، عینی و عملی برای رفع مشکلات مردم دست یافت. بر همین اساس، دادگستری استان از ارتباط مؤثر با اساتید، دانشجویان و پژوهشگران حقوق استقبال می‌کند.
رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی در پاسخ به مطالبه دانشجویان درباره امکان حضور در جلسات علنی دادگاه‌ها، با اشاره به محدودیت فضای فیزیکی برخی مراجع قضایی و ضرورت ساماندهی حضور کارآموزان وکالت و قضاوت، گفت: با وجود محدودیت‌های موجود، اعتقاد راسخ داریم که برقراری ارتباط مؤثر میان دستگاه قضایی و جامعه دانشگاهی ضرورتی انکارناپذیر است.
عبدالهی افزود: در همین راستا، دادگاه‌های علنی برخط در استان برگزار می‌شود و به همکاران قضایی تأکید شده است پیش از آغاز جلسه، توضیحات لازم درباره موضوع پرونده، شکایت و مسائل مرتبط ارائه شود تا شرکت‌کنندگان با آگاهی بیشتری روند رسیدگی را دنبال کنند.
وی با اشاره به آمار برگزاری جلسات قضایی در استان تصریح کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون، ۸۰۷ دادگاه علنی برخط در نقاط مختلف استان برگزار شده و مجموع جلسات محاکم آنلاین در دادگستری خراسان جنوبی به ۳۲ هزار و ۱۰ جلسه رسیده است.
رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی با بیان اینکه این استان از پیشگامان اجرای ایده برگزاری دادگاه‌های علنی برخط بوده است، ادامه داد: این طرح در ابتدا با پیشنهاد و ابتکار مجموعه دادگستری استان آغاز شد و پس از طی مراحل اجرایی و رفع اشکالات، قابلیت اجرا در سایر نقاط کشور را نیز پیدا کرد.
وی از آمادگی دادگستری استان برای فراهم کردن زمینه حضور گروهی دانشجویان در مراجع قضایی خبر داد و گفت: این موضوع را به معاونت منابع انسانی دادگستری استان منتقل خواهیم کرد تا با برنامه‌ریزی مناسب، امکان بهره‌مندی دانشجویان از ظرفیت‌های آموزشی و عملی دستگاه قضایی فراهم شود.
عبدالهی همچنین با استقبال از انجام پژوهش‌های مشترک با دانشگاه بیرجند تأکید کرد: پژوهش مشترک زمانی اثربخش خواهد بود که مفید، کاربردی و نتیجه‌محور باشد و بتواند به رفع مشکلات مردم و تحقق بهتر عدالت کمک کند.
رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی با اشاره به اجرای طرح‌های ارتباطی دستگاه قضایی با جامعه، اظهار کرد: طرح «قاضی در مدرسه» و برنامه «سفیران حقوق در مدارس» با هدف تقویت آگاهی حقوقی دانش‌آموزان و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و دغدغه‌های آنان اجرا می‌شود.
وی افزود: توسعه چنین برنامه‌هایی می‌تواند نقش مؤثری در افزایش سواد حقوقی مردم داشته باشد؛ موضوعی که با توجه به پیچیدگی روابط اجتماعی و ضرورت آشنایی شهروندان با حقوق و تکالیف قانونی خود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
عبدالهی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط اجتماعی و بین‌المللی کشور، بر ضرورت افزایش انسجام فکری و عملی میان اساتید، دانشجویان و دانش‌آموختگان حقوق تأکید کرد و گفت: جامعه حقوقی کشور باید با تکیه بر دانش، اندیشه و قلم خود، در دفاع از حقوق ملت و تبیین مبانی حقوقی مسائل ملی و بین‌المللی نقش‌آفرینی کند.
وی با بیان اینکه مسئولیت دانش‌آموختگان حقوق به فعالیت در چارچوب‌های متعارف حرفه‌ای محدود نمی‌شود، اظهار کرد: امروز جامعه حقوقی باید مسائل مرتبط با حقوق ملت، منافع ملی و صیانت از کشور را با رویکردی علمی و مستند بررسی کند و یافته‌های خود را در قالب پژوهش‌ها و مقالات تخصصی قابل انتشار در مجامع علمی و رسانه‌ای ارائه دهد.
رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت شناخت ابعاد حقوقی تحولات بین‌المللی، خاطرنشان کرد: حقوقدانان باید بتوانند با استدلال‌های حقوقی مستحکم، مسائل و مطالبات کشور را تبیین کنند و در عرصه‌های علمی و بین‌المللی از حقوق ملت دفاع کنند.
عبدالهی در ادامه، یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های جامعه حقوقی را کمک به تقویت اعتماد عمومی به دستگاه قضایی دانست و گفت: انتظار ما از جامعه دانشگاهی این است که در تبیین جایگاه عدالت و حقوق شهروندی نقش‌آفرین باشد و به مردم اطمینان دهد که دستگاه قضایی در مسیر اجرای عدالت و دفاع از حقوق آنان تلاش می‌کند.
وی افزود: شهروندان باید بتوانند مطالبات قانونی خود را مطرح کنند و اطمینان داشته باشند که حقوق آنان مورد توجه قرار می‌گیرد. حفظ و تقویت اعتماد عمومی مستلزم اهتمام مستمر به اجرای قانون، صیانت از حقوق شهروندی و رسیدگی منصفانه به مطالبات مردم است.
رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت توجه به مسائل اجتماعی و اقتصادی مردم، از جامعه حقوقی خواست ظرفیت‌های علمی و پژوهشی خود را برای شناسایی زمینه‌های بروز فساد، رانت و تبعیض به کار گیرد.
وی تصریح کرد: یکی از راه‌های مؤثر برای کمک به بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم، شناسایی گلوگاه‌های فساد، تبیین علمی راهکار‌های مقابله با آن و ارائه پیشنهاد‌های کارشناسی به مراجع مسئول است. اگر جامعه حقوقی بتواند با پژوهش‌های دقیق و ارائه راهکار‌های عملی در این زمینه نقش‌آفرینی کند، زمینه برای اجرای عادلانه قانون و صیانت از حقوق عمومی تقویت خواهد شد.
عبدالهی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به مسائل توسعه‌ای استان خراسان جنوبی، پیگیری مطالبات مرتبط با زیرساخت‌ها، حمل‌ونقل، راه‌آهن، تولید و اشتغال را از موضوعات مهم در مسیر توسعه استان برشمرد.
وی با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در طرح علمی و مستند مسائل منطقه‌ای گفت: جامعه دانشگاهی و حقوقی می‌تواند با بررسی کارشناسی مشکلات استان و ارائه راهکار‌های روشن، در تبیین مطالبات مردم و پیگیری قانونی آنها نقش مؤثری ایفا کند.
رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی افزود: مطالبه‌گری قانونی و مسئولانه از حقوق شهروندان و دانشجویان است. دانشجویان می‌توانند با طرح پرسش‌های دقیق، بررسی عملکرد‌ها و ارائه پیشنهاد‌های مستند، زمینه توجه بیشتر مسئولان به مسائل و نیاز‌های استان را فراهم کنند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت فراتر رفتن فعالیت‌های علمی دانشجویان از مباحث صرفاً نظری، اظهار کرد: جامعه امروز به دانش حقوقی عمیق، قدرت تحلیل، استدلال مستند و توانایی ارائه راهکار‌های عملی نیاز دارد. دانشجویان حقوق باید از دوران تحصیل برای ایفای مسئولیت‌های حرفه‌ای و اجتماعی خود آماده شوند و با شناخت مسائل کشور، در مسیر دفاع از حقوق مردم، مبارزه با فساد و تحقق عدالت گام بردارند.
در این نشست، دانشجویان و اعضای انجمن علمی دانشکده حقوق دانشگاه بیرجند، مطالبات و دیدگاه‌های خود را درباره نحوه حضور در جلسات علنی دادگاه‌ها، بهره‌مندی از ظرفیت‌های آموزشی دستگاه قضایی و توسعه تعاملات علمی با دادگستری استان مطرح کردند و موضوعات مورد بحث با حضور رئیس کل دادگستری استان خراسان جنوبی مورد بررسی قرار گرفت.