بازدید رئیس و اساتید دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری از مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه
در ادامه رویکرد عدلیه هوشمند در تعامل با نهاد‌های علمی و آموزشی، فرید محسنی، رئیس دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری به همراه جمعی از اساتید این دانشگاه از اتاق پایش مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه بازدید کردند.
در این بازدید که با حضور محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات برگزار شد، از اقدامات دستگاه قضا در حوزه هوشمندسازی، حکمرانی داده و سامانه‌های قضایی توضیحاتی ارائه شد و ظرفیت‌های علمی و پژوهشی مرکز برای دانشجویان تشریح شد.
محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ابتدای این بازدید ضمن خیرمقدم به رئیس و اساتید دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، گزارشی از روند تحول دیجیتال در عدلیه و مهم‌ترین ظرفیت‌های فناورانه و داده‌محور دستگاه قضا ارائه کرد.
زیست‌بوم خدمات هوشمند قضایی؛ از تنظیم برخط اظهارنامه تا هدایت به سازش
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در توصیف سازوکار هوشمندسازی خدمات قضایی، زیست‌بوم خدمات هوشمند قضایی را بستری معرفی کرد که در آن خدمات کلیدی مانند تنظیم اظهارنامه و لایحه و تهیه متون قضایی، با اتکا به هوش مصنوعی بومیِ آموزش‌دیده بر داده‌های قضایی کشور، برخط و بدون نیاز به مراجعه حضوری به کاربران ارائه می‌شود.
وی قابلیت متمایز این زیست‌بوم را راهنمای هوشمند قضایی برشمرد و گفت: این راهنما پیش از تشکیل هر پرونده، موضوع مطروحه کاربر را تحلیل می‌کند و در صورت امکان، مسیر صلح و سازش و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلاف را پیش روی او می‌گذارد که از ورود پرونده‌های قابل‌حل در خارج از دادگاه به مراجع قضایی می‌کاهد و دسترسی مردم به عدالت را آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر می‌کند.
کاظمی‌فرد سامانه مدیریتی پایش را از ارکان تحول دیجیتال عدلیه توصیف کرد و گفت: این سامانه داده‌های جریان پرونده‌ها در سراسر کشور را جمع‌آوری می‌کند و این اطلاعات بر حسب موضوع دعوا، نوع اتهام، استان، شهرستان و شعبه رسیدگی‌کننده و نگهداری می‌شود.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ادامه خاطرنشان کرد: آنچه امروز در این سامانه در معرض دید مدیران قرار دارد، تصویری زنده از وضعیت دستگاه قضا در هر نقطه کشور است؛ اما ارزش اصلی سامانه در مرحله پس از مشاهده و گزارش‌گیری آشکار می‌شود.
وی تصریح کرد: زمانی که تحلیلگر و پژوهشگر وارد میدان شود و کار علمی روی این داده‌ها انجام دهد، می‌توان به پرسش‌هایی پاسخ داد که با نگاه صرفاً آماری پاسخ‌گویی به آنها ممکن نیست؛ از جمله اینکه چرا در برخی استان‌ها تمرکز نوع خاصی از دعاوی بیشتر است یا ورود یک قانون جدید و یک تصمیم مدیریتی چه اثری بر روند رسیدگی‌ها گذاشته است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات خروجی چنین تحلیل‌هایی را آسیب‌شناسی دقیق و سیاست‌گذاری آگاهانه دانست و اظهار داشت: حاصل این مطالعات، شناخت علل افزایش یا کاهش پرونده‌ها، سنجش اثربخشی تصمیمات و کشف اختلالات و نارسایی‌های فرایندهاست و مدیر را قادر می‌سازد به‌جای تکیه بر برداشت‌های ذهنی، بر مبنای شواهد و داده تصمیم‌گیری کند.
کاظمی‌فرد در پاسخ به پیشنهاد همکاری با دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، این موضوع را گامی در راستای ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری در عدلیه برشمرد و گفت: آنچه دستگاه قضا برای آسیب‌شناسی و تحلیل داده‌هایش نیاز دارد، توان علمی و نیروی متخصصی است که در دانشگاه‌ها پرورش می‌یابد؛ از این‌رو ورود دانشجویان و اساتید علوم قضایی به حوزه تحلیل داده‌های قضایی، هم پژوهش‌های کاربردی را غنی می‌کند و هم پاسخ‌گویی به نیاز‌های واقعی دستگاه قضا را تسهیل می‌کند.
آمادگی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری جهت همکاری با مرکز آمار و فناوری اطلاعات
فرید محسنی، رئیس دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری نیز در حاشیه این بازدید اظهار کرد: ابتدا وظیفه خود می‌دانم از زحمات مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه قدردانی کنم، چراکه کار بسیار ارزشمندی از سوی این مرکز در قوه قضاییه انجام شده است.
وی افزود: امروز به اتفاق جمعی از اساتید از اتاق پایش این مرکز بازدید به‌عمل آمد و توضیحات بسیار ارزشمندی در خصوص اقدامات صورت‌گرفته در زمینه هوشمندسازی دستگاه قضا ارائه شد.
رئیس دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری ادامه داد: در این نشست پیشنهاد شد با عنایت به اینکه اطلاعات و داده های موجود نیازمند تحلیل‌های علمی و حقوقی است، از دو جهت با دانشگاه علوم قضایی همکاری شود و ان‌شاءالله این موضوع از طریق تفاهم‌نامه‌ای که منعقد خواهد شد دنبال می‌شود.
محسنی محور نخست این همکاری را ورود و آموزش دانشجویان دانشگاه علوم قضایی برشمرد و گفت: عمده ورودی قوه قضاییه از طریق دانشگاه علوم قضایی است و امسال ظرفیت دانشگاه بیش از هزار نفر شده است که نویدی برای مسئولان قوه قضاییه برای استفاده از این ظرفیت است؛ اگر دانشجویان آموزش لازم را ببینند، می‌توانند در کسوت قضاوت خدمات بهتری ارائه کنند.
وی در بخش پایانی سخنان خود محور دوم را بهره‌مندی پژوهشی قوه قضاییه از ظرفیت دانشجویان دانست و اظهار کرد: چند هزار دانشجویی که آموزش دیده باشند، می‌توانند زیر نظر اساتید خود و با همکاری مشترکی که صورت می‌گیرد، در کارآموزی و کارورزی، پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری خدمات بسیار خوبی را در تحلیل داده‌ها و مطالبی که برای قوه قضاییه حائز ارزش خواهد بود، ارائه کنند.