زخم نسل‌کشی بر تن کودکان و نوجوانان فلسطینی
۹ مهر در تقویم رسمی ایران به‌عنوان روز ملی همبستگی و همدردی با کودکان و نوجوانان فلسطینی تعیین شده است.
هدف شورای عالی انقلاب فرهنگی از تعیین روز ملی همبستگی و همدردی با کودکان و نوجوانان فلسطینی، معرفی روی نمادین برای دادخواهی دانش‌آموزان ایرانی از مستکبران جهان و اعلام همدردی و همبستگی میان دانش‌آموزان ایرانی و کودکان و نوجوانان مبارز فلسطینی بوده است.
در نهم مهر ۱۴۰۵ و ۳ سال پس از آغاز نسل‌کشی رژیم صهیونیستی علیه غزه در اکتبر ۲۰۲۳ (مهر ۱۴۰۲)، کودکان و نوجوانان فلسطینی در نوار غزه همچنان با پیامد‌های ویرانگر یکی از شدیدترین بحران‌های بشردوستانه معاصر روبه‌رو هستند.
گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی معتبر مانند یونیسف، آنروا، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) و کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل، تصویری هولناک از آسیب‌های جسمی، روانی، آموزشی و اجتماعی به نسل جوان فلسطینی ارائه می‌دهند.
اگرچه آتش‌بس اعلام‌شده در اکتبر ۲۰۲۵ شدت و گستردگی نسل‌کشی را کاهش داد، اما بمباران‌های غزه توسط رژیم صهیونیستی ادامه دارد و شرایط زندگی کودکان و نوجوانان همچنان بحرانی باقی مانده است.
براساس گزارش‌های یونیسف و وزارت بهداشت غزه که توسط خوشه بهداشت سازمان ملل تایید شده است، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) تا اواسط ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵)، دست‌کم ۲۰ هزار تا ۲۱ هزار و ۷۰۰ کودک در غزه به شهادت رسیدند؛ این رقم حدود ۳۰ درصد از کل شهدای گزارش‌شده (بیش از ۷۳ هزار نفر) را تشکیل می‌دهد.
کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل در گزارش ژوئن ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵)، شهادت دست‌کم ۲۰ هزار و ۱۷۹ کودک و جراحت بیش از ۴۴ هزار کودک را ثبت کرده است؛ بسیاری از این جراحات منجر به معلولیت‌های مادام‌العمر شده‌اند.
غزه اکنون بالاترین نرخ کودکانی با قطع عضو را در جهان دارد و بیش از ۱۱ هزار کودک با آسیب‌های تغییر‌دهنده زندگی روبه‌رو هستند.
پس از آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵، بمباران و جنایت‌های رژیم صهیونیستی علیه غزه کاملا متوقف نشد؛ یونیسف گزارش داده که دست‌کم ۲۷۷ تا بیش از ۳۰۰ کودک در حدود ۳۰۰ روز پس از آتش‌بس شهید شدند.
این استمرار تلفات نشان‌دهنده شکنندگی وضعیت امنیتی و نقض مداوم تعهدات بین‌المللی در حفاظت از غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان است؛ کمیسیون تحقیق سازمان ملل تاکید کرد که بسیاری از این حمله‌های رژیم صهیونیستی منجر به آسیب‌های فیزیکی و روانی شدید شده و «جوهر کودکی» را نابود کرده است.
یکی از مخرب‌ترین پیامد‌های ۳ سال نسل‌کشی رژیم صهیونیستی در غزه، نابودی نظام آموزشی است؛ یونیسف و خوشه آموزش سازمان ملل گزارش می‌دهند که نزدیک به ۹۸ درصد ساختمان‌های مدرسه‌ها در غزه آسیب دیده یا کاملا تخریب شده‌اند و بیش از ۹۳ درصد نیاز به بازسازی اساسی یا کامل دارند.
حدود ۷۰۰ هزار کودک ۴ تا ۱۷ ساله تقریبا ۳ سال کامل از آموزش حضوری رسمی محروم بوده‌اند؛ این وقفه، همراه با تاثیر‌های آسیب‌های روانی و سوءتغذیه، معادل از دست رفتن چندین سال یادگیری برآورد شده است.
در سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور/ مهر ۱۴۰۵)، برای نخستین بار پس از نزدیک به ۳ سال، صد‌ها هزار دانش‌آموز به کلاس‌های حضوری بازگشتند؛ حدود ۵۴۰ هزار دانش‌آموز در مدرسه‌های موقت، چادر‌ها و ساختمان‌های آسیب‌دیده مشغول به تحصیل شدند؛ با وجود این، حدود ۲۰۰ هزار کودک هنوز به هیچ شکل یادگیری ساختاریافته دسترسی ندارند.
سازمان Save the Children هشدار داده که بیش از ۱٫۵ میلیون کودک در کل سرزمین‌های فلسطینی اشغالی برای چهارمین سال متوالی از دسترسی ایمن و باکیفیت به آموزش محروم هستند؛ در کرانه باختری نیز بیش از ۸۳۴ هزار کودک با موانع جدی آموزشی روبه‌رو هستند.
سیستم بهداشت غزه تقریبا فروپاشیده است؛ بسیاری از کودکان مجبور به انجام جراحی بدون بیهوشی یا در شرایط غیراستاندارد شده‌اند که منجر به عوارض طولانی‌مدت شده است.
سوءتغذیه همچنان تهدید جدی است؛ اگرچه پس از آتش‌بس، دسترسی به کمک‌ها بهبود نسبی یافته و نرخ سوءتغذیه حاد جهانی در برخی مناطق قابل‌دسترس به حدود ۱٫۳ درصد کاهش یافته، اما ۱۲٫۲ درصد کودکان زیر ۵ سال دچار کوتاه‌قدی هستند که نشان‌دهنده محرومیت طولانی‌مدت تغذیه‌ای است.
حدود ۷۴ هزار کودک همچنان به درمان یا حمایت تغذیه‌ای نیاز دارند.
جابجایی اجباری گسترده است؛ بیش از ۱٫۳ میلیون نفر که بیشتر آن‌ها کودک هستند، بار‌ها آواره شده‌اند؛ ده‌ها هزار کودک یکی یا هر ۲ والدین خود را از دست داده‌اند؛ برآورد‌ها بیش از ۵۶ هزار کودک را در این دسته قرار می‌دهند.
هزاران کودک بدون سرپرست یا جداشده از خانواده در پناهگاه‌ها زندگی می‌کنند؛ شرایط اسکان در چادر‌ها و ساختمان‌های نیمه‌ویران، کودکان را در معرض بیماری‌های عفونی، سرما و سیلاب‌های فصلی قرار می‌دهد.
آسیب‌های روانی عمیق‌ترین و طولانی‌مدت‌ترین پیامد‌ها هستند؛ تقریبا ۹۰ درصد کودکانی که مورد مشاوره قرار گرفته‌اند، نیاز به حمایت روانی-اجتماعی دارند؛ بسیاری گزارش کرده‌اند که احساس می‌کنند مرگ قریب‌الوقوع است.
تروما‌های مکرر ناشی از بمباران، از دست دادن عزیزان، گرسنگی و جابجایی مکرر، نسلی را با اختلال‌های اضطرابی، افسردگی و مشکلات رشدی روبه‌رو کرده است.
کودکان خردسال از محیط‌های امن و محرک برای رشد اولیه محروم مانده‌اند و نوجوانان در معرض خطر‌های حمایتی قرار دارند؛ فقر گسترده کودکان و نوجوانان را از کودکی محروم ساخته است.
با وجود تلاش‌های نهاد‌های بین‌المللی مانند یونیسف برای بازگشت به زندگی عادی پس از برقراری آتش‌بس شکننده، محدودیت‌های دسترسی، کمبود بودجه و ادامه ناامنی، پیشرفت را کُند کرده است؛ بازسازی مدرسه‌ها، بیمارستان‌ها و زیرساخت‌های آب و بهداشت سال‌ها زمان خواهد برد.
در کرانه باختری نیز خشونت‌های شهرک‌نشینان صهیونیست و عملیات نظامی رژیم صهیونیستی، کودکان و نوجوانان فلسطینی را تحت تاثیر قرار داده و دسترسی به خدمات اساسی را مختل کرده است.
وضعیت کودکان و نوجوانان فلسطینی ۳ سال پس از آغاز این بحران، نمادی از رنج جمعی یک نسل است که حق زندگی، آموزش، سلامت و کودکی خود را از دست داده است؛ داده‌های سازمان‌های بین‌المللی نشان می‌دهند که آسیب‌ها نه‌تنها فیزیکی، بلکه ساختاری و بین‌نسلی هستند و بدون حمایت پایدار و توقف خشونت، آینده این کودکان در خطر جدی قرار دارد.
در سراسر جهان، همبستگی با کودکان و نوجوانان فلسطینی به شکل گسترده‌ای گسترش یافته است؛ تظاهرات، کارزار‌های آگاهی‌بخشی، کمک‌های بشردوستانه و حمایت‌های حقوقی از سوی مردم و نهاد‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که صدای مظلومیت آنان به همه جهان رسیده است.
این همبستگی جهانی یادآور این حقیقت است که رنج کودکان فلسطینی نباید نادیده گرفته شود و جامعه بین‌المللی موظف است برای حفاظت از حقوق آنان، بازسازی زندگی‌شان و تضمین آینده‌ای امن و برابر اقدام کند.
کودکان و نوجوانان فلسطینی، با وجود همه رنج‌ها، همچنان نماد مقاومت و امید هستند و صدای آنان اکنون در گوشه و کنار جهان طنین‌انداز شده است.