آموزش سامانه ضمانت الکترونیک (وثیقه‌گذاری توسط شخص ثالث) - پایگاه خبری اختبار
پایگاه خبری اختبار- با آغاز اجرای سراسری سامانه ضمانت الکترونیک در واحدهای قضایی استان تهران از اول مهرماه ۱۴۰۵، فرآیند پذیرش وثیقه و کفالت و شناسایی اموال معرفی‌شده برای تأمین قرار، به شکل هوشمند و الکترونیکی انجام می‌شود.
رئیس کل دادگستری استان تهران با صدور، بر استفاده تمامی واحدهای قضایی استان تهران از سامانه ضمانت الکترونیک تأکید کرده است.
بر اساس این بخشنامه، این سامانه با هدف تسهیل و تسریع فرآیند تأمین و قبولی قرار وثیقه، کاهش بازداشت‌های غیرضروری و کوتاه‌مدت ناشی از طولانی‌شدن فرآیند تأمین و استفاده هدفمند از ظرفیت فناوری اطلاعات در دادگستری استان تهران راه‌اندازی شده است.
سامانه ضمانت الکترونیک یکی از طرح‌های هوشمندسازی فرآیندهای قضایی است که امکان انجام بخش مهمی از فرآیند معرفی، استعلام و پذیرش وثیقه را به شکل الکترونیکی فراهم می‌کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره این سامانه، دو شیوه برای تأمین وثیقه پیش‌بینی شده است: نخست، شناسایی و استفاده از اموال خود متهم و دوم، معرفی مال توسط شخص ثالث برای تأمین قرار صادرشده درباره متهم. در روش دوم، شخص ثالث از طریق ثبت لایحه و اعلام دارایی، برای تأمین قرار متهم اقدام می‌کند.
از جمله مزایای اعلام‌شده برای این طرح می‌توان به کاهش فرآیندهای کاغذی، کاهش مداخلات و خطاهای انسانی، شناسایی الکترونیکی اموال، تسریع گردش پرونده‌ها و کاهش زمان پذیرش وثیقه و کفالت اشاره کرد.
در مواردی که متهم برای آزادی نیاز به تأمین وثیقه دارد اما وثیقه از اموال خود او تأمین نمی‌شود، شخص ثالث می‌تواند با معرفی مال خود برای تأمین قرار اقدام کند.
ثبت درخواست وثیقه‌گذاری توسط شخص ثالث از طریق ارائه لایحه انجام می‌شود و اطلاعات مربوط به پرونده، وثیقه‌گذار، متهم و مال معرفی‌شده در فرآیند الکترونیکی ثبت و بررسی خواهد شد.
در نخستین مرحله، وثیقه‌گذار باید وارد سامانه ارائه و پیگیری لایحه شده و گزینه «درخواست قبول ضمانت از طرف وثیقه‌گذار» را انتخاب کند.
در مرحله بعد، اطلاعات پرونده‌ای که قرار است وثیقه برای آن ارائه شود، ثبت می‌شود.
برای شناسایی پرونده، اطلاعاتی از جمله موارد زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:
● شماره پرونده؛ ● استان و شهرستان مرجع قضایی؛ ● شعبه رسیدگی‌کننده؛ ● ردیف فرعی پرونده.
پس از ثبت این اطلاعات، پرونده موردنظر از طریق سامانه استعلام می‌شود.
در این مرحله، اطلاعات شخص ثالثی که قصد ارائه وثیقه را دارد، ثبت می‌شود.
مشخصات هویتی شخص حقیقی به صورت الکترونیکی و با استفاده از اطلاعات ثبت‌شده در سامانه ثنا استعلام و در درخواست درج می‌شود.
پس از ثبت اطلاعات وثیقه‌گذار، اطلاعات فردی که قرار است وثیقه برای وی ارائه شود، ثبت و استعلام خواهد شد.
به این ترتیب، مشخصات متهم، پرونده قضایی و شخص ثالث ارائه‌دهنده وثیقه در یک فرآیند الکترونیکی به یکدیگر مرتبط می‌شوند.
در مرحله بعد، وثیقه‌گذار باید اطلاعات مربوط به قرار تأمین کیفری را ثبت کند.
در این قسمت، نوع قرار تأمین، مدرک وثیقه و مرجع صادرکننده قرار مشخص می‌شود تا اطلاعات لازم برای بررسی قضایی در سامانه درج شود.
پس از تکمیل اطلاعات، متن لایحه مربوط به قبول ضمانت توسط شخص ثالث در سامانه درج می‌شود.
وثیقه‌گذار باید اطلاعات واردشده را بررسی کرده و در صورت نیاز اصلاح یا به‌روزرسانی کند.
در آخرین مرحله، پس از بررسی اطلاعات پرونده، وثیقه‌گذار، متهم و قرار تأمین، درخواست به صورت نهایی ثبت و برای مرجع قضایی مربوط ارسال می‌شود.
پس از ارسال درخواست، بررسی وثیقه و اتخاذ تصمیم درباره پذیرش آن مطابق مقررات و توسط مرجع قضایی انجام خواهد شد.
یکی از قابلیت‌های مهم طرح ضمانت الکترونیک، فراهم‌شدن امکان شناسایی الکترونیکی اموال است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه پیش‌تر اعلام کرده بود که سامانه می‌تواند با درخواست متقاضی، امکان شناسایی دارایی‌هایی از جمله حساب بانکی، سهام و ملک و طلا را برای فرآیند وثیقه‌گذاری فراهم کند و مقام قضایی نیز بتواند استعلامات لازم درباره وثیقه معرفی‌شده را به صورت برخط انجام دهد.