بازگشت به منشور ملل متحد؛ مطالبه اصلی سران جهان در نخستین روز نشست مجمع عمومی
گشایش هشتادویکمین نشست در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۳۱ شهریور ۱۴۰۵)، در حالی صورت گرفت که نظام بین‌الملل با بحران‌های بی‌سابقه در حوزه حقوق بشر و فرسایش حاکمیت قانون مواجه است. برخی سران و مقام‌های کشور‌های جهان در نخستین روز از این رویداد دیپلماتیک، تریبون ملل متحد را به عرصه‌ای برای هشدار درباره فروپاشی معیار‌های انسانی و تاکید بر ضرورت بازگشت به اصول منشور سازمان ملل تبدیل کردند.
در طول سخنرانی‌های این ، صیانت از حقوق بین‌الملل بشردوستانه، دفاع از حاکمیت قانون و نقد ناکارآمدی نهاد‌های بین‌المللی در مواجهه با جنایت‌ها علیه غیرنظامیان به محور‌های اصلی مفاهیم مطرح‌شده بدل شد. سرانی که بر مواضع حقوق بشری تاکید داشتند، خواستار پاسخگویی ناقضان حقوق بشر، پایان دادن به استاندارد‌های دوگانه در اجرای قوانین بین‌المللی و اصلاح ساختار‌های فرسوده جهانی برای حمایت موثرتر از قربانیان جنگ‌ها و بحران‌های جهانی شدند.
دبیرکل سازمان ملل در سخنرانی افتتاحیه خود با اشاره به وضعیت غزه و کرانه باختری، مجازات دسته‌جمعی مردم فلسطین را محکوم کرد و آن را نقض صریح حقوق بین‌الملل بشر و منشور ملل متحد دانست.
وی خواستار آتش‌بس فوری، ارسال بدون مانع کمک‌های بشردوستانه و پایان دادن به اشغالگری شد.
رئیس‌جمهور برزیل با تاکید بر حق تعیین سرنوشت ملت‌ها، حمله‌ها و خشونت‌ها علیه غیرنظامیان را در غزه مصداق بارز نقض حقوق بشر خواند.
وی تاکید کرد که نادیده گرفتن رای و تصمیم‌های دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) اعتبار نظام حقوقی بین‌الملل را مخدوش کرده و خواستار رسمیت شناختن کامل فلسطین شد.
رئیس‌جمهور ترکیه سکوت جامعه جهانی را در برابر بحران غزه شکست اخلاقی خواند و اقدام‌های صورت‌گرفته علیه زنان و کودکان در فلسطین را نقض فاحش کنوانسیون‌های ژنو دانست.
وی خواستار پیگیری حقوقی مرتکبان جرایم جنگی در دادگاه‌های بین‌المللی و پایان دادن به محاصره انسانی شد.
پادشاه اردن در اظهارات خود بر پایداری حقوق بین‌الملل تاکید کرد و پرسید: اگر قوانین بین‌المللی برای دهه‌ها در سرزمین‌های اشغالی نادیده گرفته شوند، این قوانین چه ارزشی خواهند داشت؟
او با اشاره به تلفات سنگین کودکان و حمله‌ها به مراکز درمانی، حمایت از حقوق اساسی مردم فلسطین و تضمین دسترسی آنها به کمک‌های حیاتی را واجب اخلاقی و حقوقی دانست.
امیر قطر با فاجعه‌بار خواندن وضعیت غزه، وقایع رخ داده را نقض تمام موازین انسانی و بین‌المللی توصیف کرد.
وی همچنین به نقض حقوق بشر و خشونت‌های شهرک‌نشینان در کرانه باختری اشاره کرده و بر لزوم مسئولیت‌پذیری جامعه بین‌المللی در برابر این جنایت‌ها تاکید کرد.
گوترش تاکید کرد که عدم تکافوی ساختار فعلی شورای امنیت و نهاد‌های مالی بین‌المللی، خود مانعی بزرگ بر سر راه اجرای فراملی حقوق بشر است.
وی خواستار اصلاحات ساختاری شد تا منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل به‌طور یکسان برای همه کشور‌ها بدون تبعیض اعمال شود.
رئیس‌جمهور برزیل دفاع از چندجانبه‌گرایی را تنها راه حفاظت از حقوق کشور‌های جنوب جهانی و اقلیت‌ها دانست.
وی تصریح کرد که تضعیف نهاد‌های بین‌المللی باعث از بین رفتن حاکمیت قانون در سطح جهانی و آسیب‌پذیرتر شدن گروه‌های حاشیه‌ای می‌شود.
اردوغان با انتقاد از ناکارآمدی شورای امنیت در توقف بحران‌های انسانی، خواستار اصلاحاتی شد که عدالت حقوقی را به ساختار سازمان ملل بازگرداند و حق وتو را مانعی برای احقاق حقوق بشری ملت‌ها دانست.
دبیرکل سازمان ملل با ابراز نگرانی شدید از خشونت‌ها در سودان و بحران‌های گوناگون در قاره آفریقا، حمله‌ها به غیرنظامیان و ایجاد گرسنگی عمدی را نقض صریح حقوق بین‌الملل بشردوستانه دانست و خواستار توقف فوری ارسال سلاح به طرف‌های درگیر شد.
پادشاه اردن در کنار مسئله فلسطین، به بحران‌های انسانی در سودان اشاره کرد.
وی تاکید کرد که جامعه جهانی نباید دچار گزینش‌گری انسانی شود و حقوق بشر و کمک‌های بشردوستانه باید بدون توجه به جغرافیا به همه قربانیان جنگ‌ها تعلق گیرد.
گوترش در سخنرانی خود به خطر‌های فناوری‌های جدید و هوش مصنوعی بر حقوق بشر پرداخت.
وی خواستار ایجاد چارچوب‌های حقوقی و بین‌المللی الزام‌آور شد تا از هوش مصنوعی در جهت نقض حریم خصوصی، گسترش نفرت‌پراکنی و یا استفاده در سلاح‌های خودمختار جلوگیری شود.