استراتژی تخریب بیمارستانها؛ جنایت جنگی و نقض حقوق بشردوستانه در غزه و لبنان
تخریب و سلب کارکرد سیستم درمانی، بخشی از دکترین و تاکتیکهای نظامی رژیم صهیونیستی جهت ایجاد فشار حداکثری بر ساختارهای غیرنظامی و قطع امکان خدماترسانی حیاتی است.
گزارشهای سازمانها و نهادهای حقوق بشری نشان میدهند که الگوی حملههای نظاممند به مراکز درمانی بر پایه اتهامزنیهای اثباتنشده مبنی بر «استفاده دوگانه نظامی» استوار است.
در این الگوی عملیاتی، با طرح ادعاهای بدون ارائه مدارک مستند و مستقل، وضعیت حمایتی مراکز بهداشتی و درمانی خدشهدار شده و توجیه لازم برای حملههای موشکی، توپخانهای و محاصره نظامی فراهم میشود. این رویکرد عملیاتی فراتر از یک صدمه جانبی ساده بوده و به فروپاشی زنجیرهای کل سیستم سلامت، قطع دسترسی بیماران به مراقبتهای اضطراری، سلب توان امدادرسانی و ایجاد بحرانهای عمیق انسانی و بهداشتی منجر میشود.
تهاجم سازمانیافته به سیستم سلامت و مراکز درمانی غزه
مراکز بهداشتی و بیمارستانهای غزه طی ۳ سال گذشته با حملههای مستقیم و بیسابقهای مواجه شدهاند که به از دست رفتن جان صدها نفر از کارکنان بخش درمان و بیمار منجر شده است.
براساس گزارشهای سازمان بهداشت جهانی (WHO) و کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، بیش از ۸۰ درصد از مراکز درمانی و بیمارستانهای غزه دچار خسارتهای سنگین، تخریب کلی یا تعطیلی کامل شدهاند.
حملههای گسترده و محاصره بیمارستانهایی مانند الشفاء، المعمدانی و القدس نه تنها زیرساختهای فیزیکی را منهدم ساخته، بلکه با قطع برق، آب، دارو و سوخت، ارائه هرگونه خدمات حیاتی را متوقف کرده است. گزارشهای نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که تیراندازی هدفمند به سمت آمبولانسها، بازداشتهای خودسرانه پزشکان و پرستاران و شکنجه آنها در مراکز بازداشت، بخشی از روند تخریب ساختارمند بخش بهداشت و درمان در غزه بوده است که مجامع بینالمللی آن را مصداق جنایت جنگی میدانند.
در جریان حملههای نظامی به لبنان، مراکز درمانی و کادرهای امدادی بهطور مستقیم هدف قرار گرفتهاند.
طبق آمار رسمی سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت لبنان، دهها مرکز درمانی، درمانگاه و فوریتهای پزشکی بههمراه بیش از ۱۵۰ خودروی امدادی و آمبولانس منهدم یا دچار خسارتهای شدید شدهاند.
گزارشهای نهادهای حقوق بشری به صراحت به حملههای متعدد به بیمارستانهایی مانند بیمارستان میسالجبل (تازهترین مورد)، بیمارستان مرجعیون و بیمارستان صلاح غندور اشاره دارد.
در نمونه بیمارستان میسالجبل، بخشهای حیاتی و اورژانس هدف حمله مستقیم و گلولهباران قرار گرفته و باعث مصدومیت پزشکان و از دست رفتن توان خدمترسانی بیمارستان شده است.
همچنین براساس گزارشهای سازمانهای حقوق بشری و سازمان ملل، دهها نفر از نیروهای دفاع شهری، پزشکان و نجاتدهندگان در حین انجام وظیفه و امدادرسانی جان خود را از دست دادهاند که نشاندهنده الگوی مکرر هدف قرار دادن نیروهای پزشکی در لبنان است.
براساس کنوانسیونهای چهارگانه ژنو (۱۹۴۹) و پروتکلهای الحاقی آن، بیمارستانها، واحدهای پزشکی و کارکنان بخش درمانی تحت مراقبت و حمایت ویژه حقوق بشردوستانه بینالمللی (IHL) قرار دارند و هدف قرار دادن آنها تحت هر شرایطی ممنوع است.
ماده ۱۸ کنوانسیون چهارم ژنو تصریح میکند که بیمارستانها در هیچ شرایطی نباید مورد حمله قرار گیرند و طرفین متخاصم موظف به احترام و حمایت از آنها هستند.
حمله مستقیم به بیمارستانها، شلیک به آمبولانسها و سلب خدمات درمانی از مصدومان، براساس اساسنامه رم مصداق بارز جنایت جنگی و نقض فاحش قواعد بنیادین حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بینالمللی محسوب میشود.