چگونه در ۳۰ ثانیه اصالت «زنده» سند مالکیت را بررسی کنیم؟/ وضعیت ملک را آنلاین ببینید

بخش قابل توجهی از کلاهبرداری‌های ملکی ممکن است با اسنادی انجام شود که ظاهری کاملاً رسمی دارند، اما وضعیت حقوقی ملک در زمان معامله با آنچه در ظاهر سند مشاهده می‌شود متفاوت است برای مثال، ملک در رهن یا وثیقه بانکی قرار داشته باشد، به دستور مراجع قضایی توقیف یا بازداشت شده باشد یا حتی سند به دلایلی ابطال شده باشد، اما مالک همچنان نسخه فیزیکی قدیمی سند را در اختیار داشته باشد.

در چنین شرایطی، صرف مشاهده برگ فیزیکی سند مالکیت نمی‌تواند ملاک نهایی برای اطمینان از وضعیت ملک باشد و استعلام برخط و به‌روز از سامانه‌های رسمی ثبتی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

یکی از روش‌های سریع برای بررسی اصالت و وضعیت سند مالکیت، استفاده از بارکد امنیتی (QR-Code) درج‌شده روی اسناد تک‌برگ است. در قسمت بالای این اسناد، یک بارکد امنیتی دوبعدی درج شده که با استفاده از دوربین تلفن همراه یا نرم‌افزار‌های بارکدخوان قابل اسکن است.

با اسکن این بارکد، کاربر به صفحه اعتبارسنجی درگاه رسمی سازمان ثبت هدایت می‌شود و می‌تواند وضعیت سند و اطلاعات مربوط به آن را بررسی کند.

روش دیگر، استفاده از درگاه رسمی است. متقاضی می‌تواند بدون مراجعه به دفترخانه، از بخش «خدمات عمومی ثبتی / اصالت‌سنجی سند»، اطلاعات سند را بررسی کند.

برای انجام این استعلام، اطلاعاتی از جمله کد ملی مالک و شناسه یکتای سند، یعنی کد ۱۸ رقمی درج‌شده در قسمت بالای سند مورد نیاز است.

با انجام این استعلام امکان مشاهده وضعیت پلاک ثبتی، مشخصات ملک و موانع قانونی احتمالی برای نقل‌وانتقال فراهم می‌شود و خریدار می‌تواند پیش از ورود به معامله، اطلاعات ثبتی ملک را بررسی کند.

در این میان اگر فروشنده به دلایلی مانند «مخدوش بودن بارکد»، «قطع بودن سامانه» یا اینکه «خودم اصالت سند را تضمین می‌کنم» از ارائه اطلاعات لازم برای استعلام خودداری کند، خریدار باید از پرداخت بیعانه یا هرگونه وجه پیش از احراز وضعیت ثبتی ملک خودداری کند.

یکی از مهم‌ترین نکات در معاملات ملکی این است که پیش از امضای هرگونه توافق و انتقال وجه، وضعیت روز و برخط ملک از مسیر‌های رسمی بررسی شود. نسخه فیزیکی سند به تنهایی نمی‌تواند بیانگر آخرین وضعیت حقوقی ملک باشد و بررسی اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های رسمی، امکان شناسایی موانع قانونی نقل‌وانتقال را پیش از انجام معامله فراهم می‌کند.

بر همین اساس خریداران می‌توانند با استفاده از خدمات برخط سامانه کاتب و بررسی اصالت و وضعیت سند، پیش از انجام معامله از بروز بسیاری از اختلافات، دعاوی و شکایات احتمالی در مراجع قضایی پیشگیری کنند.