دستاوردهای فناوری اطلاعات دادگستری خراسان جنوبی تشریح شد
عباس اسماعیلی، معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان، در جلسه شورای قضایی استان که با حضور محمدجعفر عبداللهی، رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی، حسین اعظمی چهاربرج، قائممقام معاون راهبردی قوه قضاییه و اعضای شورای قضایی استان برگزار شد، گزارشی از شاخصهای عملکردی دادگستری استان در حوزههای مختلف ارائه کرد.
اسماعیلی با تشریح روند عملکرد دادگستری استان در سال ۱۴۰۴ و پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۵، اظهار کرد: در شاخص نرخ رسیدگی، دادگستری خراسان جنوبی در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ به نرخ نزدیک به ۱۰۰ درصد دست یافته و این روند در پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز استمرار داشته است.
وی افزود: موجودی پروندهها نیز در مقایسه با دورههای پیشین کاهش یافته و در پنج ماهه نخست سال جاری، موجودی شعب استان حدود یکونیم درصد کاهش داشته است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات انجام شده برای تعیین تکلیف پروندههای مسن و معوق، گفت: در پنج ماهه نخست سال جاری، پروندههای مسن استان از ۵۳۶ فقره به ۴۶۵ فقره کاهش یافته که عمده این پروندهها مربوط به پروندههای چهار و پنجساله بوده است.
اسماعیلی ادامه داد: پروندههای معوق نیز در مقایسه با ابتدای سال گذشته روند کاهشی داشته و این موضوع در ارزیابی عملکرد استان مؤثر بوده است.
وی همچنین از کاهش شعب نامتعارف در استان خبر داد و گفت: در ابتدای سال ۱۴۰۴ یک شعبه نامتعارف در استان وجود داشت که با اقدامات انجام شده، این شعبه نیز در آستانه خروج از وضعیت نامتعارف قرار دارد و پیشبینی میشود تا پایان شهریورماه، شعبه نامتعارف در دادگستری استان وجود نداشته باشد.
اسماعیلی با اشاره به شاخص میانگین زمان رسیدگی، بیان کرد: میانگین زمان رسیدگی در شعب استان بر اساس ورودی پروندهها در پنج ماهه نخست سال جاری به حدود ۲۳ روز رسیده است.
وی افزود: در شعب حقوقی نیز میانگین زمان رسیدگی از ۴۱ روز به ۴۰ روز کاهش یافته و در شعب خانواده نیز این شاخص از ۳۲ روز به ۳۱ روز رسیده است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان ادامه داد: در دادگاههای عمومی بخش، میانگین زمان رسیدگی از ۲۹ روز به ۲۵ روز کاهش یافته و در دادگاه کیفری یک نیز با وجود افزایش ورودی پروندهها، زمان رسیدگی از ۳۴ روز به ۲۹ روز رسیده است.
اسماعیلی خاطرنشان کرد: در دادگاه انقلاب نیز اگر شاخص بر مبنای ورودی واقعی پروندهها محاسبه شود، میانگین زمان رسیدگی حدود ۲۰ تا ۲۲ روز است؛ این در حالی است که برخی پروندهها به دلیل رسیدگیهای مجدد پس از گذشت سالها، در محاسبات سامانهای زمان رسیدگی را افزایش میدهند.
وی درباره شعب تجدیدنظر استان نیز گفت: با توجه به افزایش ورودی پروندهها، میانگین زمان رسیدگی در این شعب افزایش یافته که اقدامات لازم برای مدیریت این وضعیت در حال انجام است و پیشبینی میشود در پایان نیمه نخست سال، این شاخص مجدداً کاهش یابد.
اسماعیلی با اشاره به شاخص اقناع آرا در استان اظهار کرد: میزان اقناع آرا در پنج ماهه نخست سال جاری به حدود ۸۵ درصد رسیده که نسبت به ابتدای دوره مورد ارزیابی، افزایش قابل توجهی داشته است.
وی همچنین از کاهش نرخ اعتراض به آرا خبر داد و گفت: نرخ اعتراض به آرا از حدود ۸ درصد به ۷ درصد کاهش یافته که نشاندهنده بهبود این شاخص در استان است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری خراسان جنوبی یکی دیگر از شاخصهای مورد بررسی را میزان مصالحه در پروندهها عنوان کرد و گفت: میزان مصالحه در شعب حقوقی، خانواده و صلح استان از حدود ۴۶ درصد در سال گذشته به ۵۵ درصد در پنج ماهه نخست سال جاری افزایش یافته است.
وی افزود: این رشد در کنار کاهش ورودی پروندهها، نشاندهنده آثار اقدامات انجام شده در حوزه صلح و سازش و استفاده از ظرفیتهای نوین ارتباطی برای دسترسی آسانتر اصحاب پرونده است.
اسماعیلی با اشاره به کاهش ورودی پروندهها به دادگستری استان بیان کرد: در حالی که در برخی حوزهها از جمله دعاوی خانوادگی و پروندههای مرتبط با قراردادها و پیشفروش ساختمان با افزایش مواجه هستیم، در پنج ماهه نخست سال جاری، ورودی کلی پروندهها در استان حدود ۶ درصد کاهش داشته است.
وی توسعه دادرسی الکترونیک را از مهمترین اقدامات دادگستری خراسان جنوبی دانست و گفت: خراسان جنوبی از نخستین استانهای کشور در توسعه و برگزاری دادگاههای برخط بوده و در پنج ماهه نخست سال جاری بیش از ۲۳ هزار دادگاه برخط با حضور اصحاب پرونده برگزار شده است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان ادامه داد: در این مدت، بیش از ۷۰ دادگاه برخط با اصحاب پرونده در خارج از کشور نیز برگزار شده که از جمله آن میتوان به ارتباط با افراد حاضر در کشورهایی همچون کره جنوبی، کویت، افغانستان، آمریکا، آلمان، بلغارستان و پرتغال اشاره کرد.
اسماعیلی افزود: بخش قابل توجهی از این افراد، دانشجویان یا شهود و شاکیانی بودهاند که امکان حضور فیزیکی در کشور را نداشتهاند و برگزاری دادگاه برخط، ضمن تسهیل دسترسی آنان به فرآیند دادرسی، از مراجعات و هزینههای غیرضروری جلوگیری کرده است.
وی گفت: برگزاری دادگاههای برخط در ایام اربعین و ایجاد امکان ارتباط با اصحاب پرونده در کربلای معلا و همچنین سایر نقاط کشور نیز در تسهیل روند رسیدگی و افزایش ظرفیت صلح و سازش مؤثر بوده است.
اسماعیلی با اشاره به تجربه دادگستری خراسان جنوبی در برگزاری دادگاههای علنی برخط اظهار کرد: استان در این حوزه نیز اقدامات گستردهای انجام داده و جلسات با رعایت ضوابط قانونی و با مشارکت افراد و دستگاههای مرتبط برگزار میشود.
وی افزود: در پروندههایی که موضوع آن نیازمند حضور کارشناسان یا نمایندگان دستگاههای تخصصی است، نمایندگان مربوطه نیز در جلسات حضور پیدا میکنند تا موضوع از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان با اشاره به ظرفیت گفتوگوی برخط این جلسات گفت: تاکنون حجم قابل توجهی از تعاملات و پرسشهای مرتبط با جلسات در بستر ارتباطی مربوطه ثبت شده و این ظرفیت، امکان آگاهی و مشارکت بیشتر مخاطبان را در چارچوب ضوابط قانونی فراهم کرده است.
اسماعیلی همچنین از توسعه مزایدههای الکترونیک در استان خبر داد و گفت: در سال جاری، مزایدههای استان به صورت کامل الکترونیکی برگزار شده است.
وی ادامه داد: الکترونیکی شدن مزایدهها موجب افزایش دسترسی متقاضیان و رقابت بیشتر در فرآیند مزایده شده و در مواردی، اموال با قیمتی بالاتر از قیمت کارشناسی به فروش رسیده است که این امر میتواند در تسریع فرآیند اجرای احکام و استیفای حقوق محکومانله مؤثر باشد.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به توسعه خدمات غیرحضوری گفت: سهم دریافت وجوه قضایی به صورت غیرحضوری از حدود ۲۳ درصد به ۳۶ درصد افزایش یافته و تلاش میشود این رقم در سالهای آینده به ۵۰ درصد برسد.
اسماعیلی افزود: ارسال پیامک و اطلاعرسانی الکترونیکی نیز موجب شده بخش قابل توجهی از مراجعان بدون مراجعه حضوری، نسبت به پرداخت هزینههای مربوط اقدام کنند.
وی همچنین گفت: میانگین زمان ارجاع دادخواست که در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۹ بوده، در پنج ماهه نخست سال جاری به حدود ۲۲ کاهش یافته است. میانگین زمان رسیدگی به لوایح نیز به حدود ۱۱ رسیده که از شاخصهای قابل توجه استان محسوب میشود.
اسماعیلی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه اجرای احکام اظهار کرد: با همکاری دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان، حدود ۵۷ هزار و ۳۶۵ پرونده در حوزه اجرای احکام مورد بررسی و تعیین تکلیف قرار گرفت و تلاش شد پروندههای دارای موضوعات لازمالاجرا، بدون اقدام باقی نمانند.
وی همچنین از توسعه صدور اجراییه هوشمند چک در استان خبر داد و گفت: در حال حاضر حدود ۷۰ درصد اجراییههای چک به صورت هوشمند صادر میشود و میانگین زمان رسیدگی در این فرآیند از ۸ روز به ۶ روز کاهش یافته است.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان یکی از مهمترین نتایج حاصل از توسعه خدمات الکترونیک را کاهش مراجعات حضوری مردم عنوان کرد و گفت: با استفاده از سامانههای کنترل تردد و خدمات الکترونیکی، امکان پایش دقیق میزان و نحوه مراجعات مردم به حوزههای قضایی فراهم شده است.
اسماعیلی افزود: در پنج ماهه نخست سال جاری، با وجود شرایط موجود و افزایش برخی ورودیهای قضایی، تعداد مراجعات مردمی نسبت به دوره مبنا حدود ۳۹ درصد کاهش یافته است.
وی تصریح کرد: سامانه کنترل تردد طراحی شده در استان، اطلاعات دقیقی از زمان ورود و خروج مراجعان، مدت حضور آنان در حوزه قضایی و شعبه مربوطه و سایر شاخصهای مرتبط ارائه میکند و این اطلاعات میتواند در مدیریت منابع، شناسایی گلوگاهها و ارتقای کیفیت خدمات قضایی مورد استفاده قرار گیرد.
اسماعیلی با اشاره به اقدامات صورت گرفته در حوزه ساماندهی بایگانیها نیز گفت: در سال جاری تعداد قابل توجهی از پروندههای راکد مورد بررسی قرار گرفته و برنامه ساماندهی بایگانیهای استان با پیشرفت حدود ۵۶ درصد در حال اجراست.
وی افزود: اجرای این طرح موجب شده فضای قابل توجهی از بایگانی برخی حوزههای قضایی آزاد شود و فرآیند ساماندهی و تعیین تکلیف پروندههای راکد با سرعت بیشتری دنبال شود.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری خراسان جنوبی در پایان با اشاره به شاخص رضایتمندی مردم از دستگاه قضایی گفت: میزان رضایتمندی ثبتشده در پنج ماهه نخست سال جاری به حدود ۷۳ درصد رسیده که نسبت به دوره مشابه گذشته، حدود ۳ درصد افزایش داشته است.
اسماعیلی تأکید کرد: توسعه فناوری اطلاعات، هوشمندسازی فرآیندها، کاهش مراجعات حضوری، تسریع در ارجاع و رسیدگی به پروندهها، توسعه دادگاههای برخط، ساماندهی بایگانیها و استفاده از ظرفیتهای الکترونیکی در اجرای احکام، از جمله اقداماتی است که با هدف تسهیل دسترسی مردم به خدمات قضایی و ارتقای کیفیت و سرعت رسیدگیها در دادگستری خراسان جنوبی دنبال میشود.
در ادامه این جلسه، گزارش عملکرد حوزه فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان ارائه و مستندات مربوط به شاخصهای عملکردی و سامانههای مورد استفاده در اختیار مسئولان حاضر قرار گرفت.