مهمترین اصولی که داور باید در رسیدگی رعایت کند/ نحوه تعیین داور توسط دادگاه
داوری بهعنوان یکی از مهمترین شیوههای حلوفصل اختلافات، نقش قابلتوجهی در کاهش حجم ورودی پروندهها به دستگاه قضایی و تسریع در رسیدگی به دعاوی دارد. در سالهای اخیر، با گسترش روابط تجاری و پیچیدهتر شدن مناسبات اقتصادی، اهمیت بهرهگیری از داوران متخصص و حرفهای بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
داوری حرفهای، علاوه بر برخورداری از مزیتهایی همچون سرعت و انعطافپذیری در رسیدگی، نیازمند رعایت اصولی همچون بیطرفی، استقلال، تخصص، حفظ حقوق طرفین و صدور رأی مستدل و منطبق با قانون است. از همین رو، کیفیت عملکرد داوران و نحوه نظارت بر فرآیند داوری میتواند تأثیر مستقیمی بر اعتماد فعالان اقتصادی و اصحاب دعوا به این شیوه حل اختلاف داشته باشد.
در همین راستا، در گفتوگو با حسن جعفری، معاون مجتمع تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری و داوری تهران، ابعاد مختلف داوری حرفهای، الزامات و ویژگیهای یک داور متخصص، نحوه انتخاب داور، حدود اختیارات وی و چالشهای موجود در مسیر توسعه داوری حرفهای را بررسی کردهایم.
میزان: داوری چه جایگاهی در نظام حقوقی کشور دارد و داور چه تفاوتی با قاضی دادگستری دارد؟
جعفری: داور از تشریفات دادرسی دادگاهها مبراست، اما مکلف به رعایت اصول داوری است. داور در واقع یک قاضی خصوصی میان طرفین اختلاف محسوب میشود. تفاوت اصلی داور با قاضی دادگستری در این است که قاضی دادگستری از سوی حاکمیت منصوب میشود، اما داور را اصحاب قرارداد و طرفین اختلاف انتخاب میکنند.
با این حال، رسالت داور همانند قاضی، رسیدگی عادلانه و صدور رأی منصفانه است. قانونگذار تأکید کرده که داور گرچه ملزم به رعایت تمام تشریفات دادرسی نیست، اما باید اصول اساسی داوری را رعایت کند.