رئیس کل دادگستری مازندران: نظر کارشناسی باید دقیق، مستند و مستدل باشد
عباس پوریانی در آیین اتیان سوگند کارآموزان کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان، ضمن تبریک به کارشناسان جدید، اظهار کرد: امروز برای شما که به عنوان کارشناسان رسمی دادگستری انتخاب شدهاید، روزی خاطرهانگیز و ماندگار است؛ چراکه در این مراسم در برابر خداوند متعال سوگند یاد میکنید که در مسیر انجام وظایف حرفهای خود، حق و حقیقت و قانون را مدنظر قرار دهید.
وی بر اهمیت تعامل و ارتباط سازنده میان دادگستری، کانون کارشناسان رسمی و سایر نهادهای حقوقی و حرفهای تأکید کرد و افزود: قاضی برای اینکه بتواند به واقعیت موضوع دست پیدا نموده و رأی منطبق با قانون و عدالت صادر کند، در بسیاری از پروندهها نیازمند بهرهگیری از نظر تخصصی کارشناسان است؛ بهویژه در موضوعاتی که ماهیت فنی و تخصصی دارند.
رئیس کل دادگستری مازندران با بیان اینکه نظر کارشناسی در بسیاری از پروندهها نقش بسیار مهمی در تصمیمگیری قضایی دارد و همین مسئله، مسئولیت کارشناسان را دوچندان میکند، خطاب به کارشناسان جدیدالورود، افزود: نظر کارشناسی باید دقیق، مستند، مستدل و مبتنی بر مطالعه کامل پرونده باشد و کارشناس باید تمام مستندات و اظهارات طرفین را با دقت بررسی کند.
پوریانی خاطرنشان کرد: گاهی یک نظر کارشناسی نادرست یا غیر دقیق میتواند حقوق یک فرد یا خانواده را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین کارشناس باید در انجام وظیفه خود نهایت دقت، بیطرفی و مسئولیتپذیری را داشته باشد. کارشناس نباید تحت تأثیر مسائل جانبی، فشارها، ترغیبها یا اظهارات طرفین قرار گیرد و باید صرفاً بر اساس قانون، مستندات و واقعیات موجود در پرونده اظهار نظر کند.
رئیس کل دادگستری مازندران، بیطرفی و رعایت حقوق طرفین را از اصول مهم کارشناسی عنوان و تصریح کرد: کارشناسان باید ضوابط قانونی و حدود صلاحیت خود را بهطور کامل رعایت کنند.
وی همچنین با اشاره به نقش مهم کارشناسان در کاهش اطاله فرآیند رسیدگی قضایی گفت: کارشناسان نقش مهمی در سرعت بخشیدن به رسیدگی دقیق و عادلانه به پروندهها دارند. دستگاه قضایی، کارشناسان رسمی را امین خود میداند و انتظار دارد کارشناسان نیز این اعتماد را با انجام دقیق، بهموقع و مسئولانه وظایف خود پاسخ دهند.
پوریانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فلسفه اتیان سوگند گفت: سوگند به معنای پذیرش یک مسئولیت جدی در برابر خداوند و مردم است و کارشناسان باید بدانند که در انجام وظیفه خود، تنها در برابر سازمان و دستگاه قضایی مسئول نیستند، بلکه در برابر خداوند متعال نیز مسئولیت دارند.
دادستان ساری نیز در این آیین با تأکید بر نقش تعیینکننده کارشناسان رسمی دادگستری در فرآیند دادرسی، گفت: تصمیم و اظهار نظر کارشناسان میتواند سرنوشت و زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد؛ از این رو، کارشناسان باید در اظهارنظرهای خود سه اصل «صراحت، استناد و استدلال» را سرلوحه کار قرار دهند.
علیاکبر عالیشاه ضمن تبریک به کارآموزان و پذیرفتهشدگان این مرحله، اظهار کرد: ورود به عرصه کارشناسی رسمی دادگستری، صرفاً دستیابی به یک عنوان و جایگاه شغلی نیست، بلکه پذیرفتن مسئولیتی سنگین در مسیر اجرای عدالت است.
دادستان ساری ادامه داد: کارشناسان رسمی دادگستری در کنار قضات و دستگاه قضایی، نقش مؤثری در اجرای عدالت دارند و اظهارنظر آنان در بسیاری از پروندهها میتواند زندگی و سرنوشت افراد را دستخوش تغییر کند؛ بنابراین باید نسبت به مسئولیتی که پذیرفتهاند، نگاه جدی و متعهدانه داشته باشند.
عالیشاه با اشاره به ضرورت کاهش اطاله دادرسی و نقش کارشناسان رسمی در این زمینه گفت: بخش قابل توجهی از پروندهها به دلیل تأخیر در ارائه نظریه کارشناسی، مدت زیادی در فرآیند رسیدگی باقی میمانند و این موضوع یکی از مسائل مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
دادستان ساری در ادامه به الزامات قانونی اظهارنظر کارشناسی اشاره کرد و گفت: کارشناس باید در حدود صلاحیت تخصصی خود و در چارچوب موضوعی که از سوی مرجع قضایی به وی ارجاع شده است، اظهارنظر نموده و از ورود به موضوعاتی که خارج از صلاحیت حرفهای اوست، پرهیز کند.
وی با تاکید بر اینکه نظریه کارشناسی باید «موجه، مستند و مستدل» باشد و این سه مؤلفه باید به عنوان اصول اساسی در فرآیند کارشناسی مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: صراحت به این معناست که کارشناس بدون ابهام و ملاحظهکاری، در همان موضوعی که به وی ارجاع شده است، نظر تخصصی خود را بیان کند. اگر موضوعی در حوزه صلاحیت کارشناس نیست، باید صریحاً اعلام شود و اگر موضوع در صلاحیت اوست، نتیجه بررسی نیز باید روشن و بدون ابهام ارائه گردد.
دادستان ساری، مستند بودن نظریه کارشناسی را دومین اصل مهم دانست و گفت: نظریه کارشناس باید بر مبنای اسناد، مدارک، بررسیها و یافتههای قابل اتکا تنظیم شود و نتیجهای که کارشناس به آن میرسد، باید دارای مبنا و پشتوانه روشن باشد.
عالیشاه با بیان اینکه «استدلال» از مهمترین ارکان یک نظریه کارشناسی است، تصریح کرد: صِرف اعلام نتیجه کافی نیست؛ بلکه کارشناس باید مبانی و دلایل رسیدن به آن نتیجه را نیز بیان کند. اگر نظریه کارشناسی از استدلال محکم برخوردار باشد، قاضی میتواند با اطمینان بیشتری آن را در فرآیند رسیدگی مورد استفاده و استناد قرار دهد.
دادستان ساری با اشاره به ظرفیت علمی و تخصصی کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان گفت: کانون کارشناسان رسمی دادگستری مازندران از مجموعههای خوب و اثرگذار در سطح ملی است و کارآموزان جدید میتوانند با بهرهگیری از تجربه کارشناسان باسابقه، مسیر حرفهای خود را با دانش، دقت و تعهد بیشتری طی کنند.
وی خطاب به کارآموزان جدیدالورود تأکید کرد: از فرصت حضور در عرصه کارشناسی رسمی دادگستری به بهترین شکل استفاده کنید و تلاش داشته باشید به کارشناسانی اثرگذار، فعال و مورد اعتماد تبدیل شوید؛ چراکه کارشناسی صحیح و دقیق، میتواند به ارتقای کیفیت رسیدگیهای قضایی، کاهش اطاله دادرسی و تحقق بهتر عدالت کمک کند.