انتقادها از طرح اروپا برای ایجاد مراکز اخراج پناهجویان
عفو بینالملل از طرحهای ۵ کشور عضو اتحادیه اروپا برای ایجاد «مراکز بازگشت» در اوگاندا و رواندا برای مهاجرانی که با اخراج از اروپا مواجه هستند، انتقاد کرده است.
این نهاد بینالمللی هشدار داده است که این ترتیبات میتواند پناهجویان را در معرض نقض جدی حقوق بشر قرار دهد.
این انتقاد در حالی مطرح میشود که بهتازگی اتریش، دانمارک، آلمان، یونان و هلند برای ارزیابی پیشرفت در طرحهای اخراج مهاجران به کشورهای خارج از اروپا، از جمله کشورهایی که برخی از افراد آسیبدیده ممکن است هرگز به آنجا پا نگذاشته باشند، تشکیل جلسه دادند.
ایو گدی، مدیر دفتر نهادهای اروپایی عفو بینالملل، گفت که مراکز بازگشت پیشنهادی، خطر قابلتوجهی از بازداشت خودسرانه، شکنجه، بدرفتاری و بازگشت اجباری به کشورهای مبدا مهاجران را به همراه دارد.
وی هشدار داد که این مراکز میتوانند عملا به مکانهایی تبدیل شوند که دولتهای اروپایی، بازداشت و اخراج را به خارج از خاک اروپا واگذار میکنند و چیزی را ایجاد میکنند که وی «سیاهچالههای بیرحمانه» برای حقوق بشر توصیف کرد.
مدیر دفتر نهادهای اروپایی عفو بینالملل از دولتهای درگیر در این بحثها خواست تا این طرحها را رد کنند؛ وی عنوان کرد که عفو بینالملل بهویژه نگران است که مذاکرات ظاهراً بر اوگاندا و رواندا، که به گفته این سازمان سوابق حقوق بشری ضعیفی دارند، متمرکز شده است.
گدی، همچنین از آنچه که رویکرد «دیپلماسی مهاجرت» گستردهتر اتحادیه اروپا توصیف کرد، انتقاد کرد و استدلال کرد که این رویکرد منعکسکننده روابط نابرابر قدرت و تلاش دولتهای اروپایی برای انتقال مسئولیتهای مهاجرتی خود به کشورهای جنوب جهان است.
به گفته گدی، بسیاری از این کشورها در حال حاضر با وجود داشتن منابع کمتر، میزبان جمعیت پناهندگان بهطور قابلتوجهی بزرگتری نسبت به کشورهای اروپایی هستند.
عفو بینالملل همچنین استدلال کرد که تلاشهای قبلی دولتهای اروپایی برای برونسپاری کنترل مهاجرت، از جمله توافق ایتالیا-آلبانی، نشان داده است که چنین سیاستهایی میتواند تأثیر نامتناسبی بر مهاجران داشته باشد.
این سازمان گفت که فشار سیاسی برای افزایش اخراجها نیز توسط لفاظیهای بیگانههراسانه و نژادپرستانه، از جمله شعارهایی که خواستار «بازگرداندن» مهاجران بودند و پیشتر در پارلمان اروپا شنیده شد، تشدید میشود.
عفو بینالملل اعلام کرد که همچنان به چالش کشیدن پیامدهای قانونی و حقوق بشری سیاستهایی که با هدف انتقال مسئولیتهای کنترل مهاجرت و اخراج به خارج از اروپا انجام میشوند، ادامه خواهد داد.
این سازمان بارها هشدار داده که مراکز بازگشت نمیتوانند به گونهای اجرا شوند که کاملاً با استانداردهای حقوق بشر مطابقت داشته باشند، زیرا خطر بازداشت خودسرانه، بدرفتاری و اخراج خودکار به کشورهای مبدا وجود دارد.
در حالی که جزئیات ترتیبات پیشنهادی بهطور عمومی فاش نشده است، عفو بینالملل اعلام کرد که مذاکرات بین پنج کشور اتحادیه اروپا با اوگاندا و رواندا در مرحله پیشرفتهای قرار دارد.
همچنین به گزارشهایی از یک مرکز برنامهریزی شده در اوگاندا اشاره کرد که میتواند در سال ۲۰۲۷ عملیاتی شود و تا ۱۰ هزار نفر را در خود جای دهد؛ عفو بینالملل اعلام کرد که نگرانیهایش در مورد اوگاندا بر اساس چیزی است که آن را سابقه طولانی نقض حقوق بشر، از جمله سرکوب، بازداشت غیرقانونی و اخراج توصیف کرد.
کانونهای بازگشت پیشنهادی اتحادیه اروپا بخشی از تلاشهای گستردهتر دولتهای اروپایی برای تقویت سیستمهای اخراج و تضمین توافق با کشورهای ثالث برای پذیرش افرادی است که اجازه اقامت در اروپا را ندارند.