استراتژی ضدانسانی رژیم صهیونیستی در غزه، کرانه باختری و لبنان

طی دهه‌های گذشته و به‌ویژه در سال‌های اخیر، رفتار‌های نظامی و سیاست‌های رژیم صهیونیستی در مناطق مختلف غرب آسیا دست‌مایه تحقیقات گسترده از سوی سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر، نهاد‌های وابسته به سازمان ملل و اندیشکده‌های معتبر تحلیلی جهان بوده است. 

این نهاد‌ها با تکیه بر اسناد میدانی، تصویربرداری‌های ماهواره‌ای و اظهارات شاهدان، رفتار‌های رژیم صهیونیستی را در سه حوزه جغرافیایی غزه، کرانه باختری و لبنان تحلیل کرده و در موارد متعدد، این اقدام‌ها را مصداق بارز جنایت‌های جنگی، جنایت علیه بشریت و نقض فاحش کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو دانسته‌اند.

نوار غزه به‌عنوان متراکم‌ترین منطقه جغرافیایی جهان، شاهد شدیدترین حمله‌های نظامی رژیم صهیونیستی و عمیق‌ترین بحران‌های انسانی بوده است. 

براساس گزارش‌های منتشرشده از سوی نهاد‌های حقوق بشری، حمله‌های هوایی و زمینی رژیم صهیونیستی به این منطقه به تخریب گسترده زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله بیمارستان‌ها، مدرسه‌ها، تاسیسات آب‌رسانی و نیروگاه‌ها منجر شده است. این نهاد‌ها در تحلیل‌های خود تاکید می‌کنند که استفاده از سلاح‌های سنگین و بمب‌های سنگرشکن در مناطق پرتراکم مسکونی، اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی را به‌طور کامل نقض کرده و به کشتار دسته‌جمعی غیرنظامیان انجامیده است.

همچنین، عفو بین‌الملل در گزارش‌های مفصل خود، محاصره همه‌جانبه غزه و ممانعت از ورود غذا، دارو، سوخت و تجهیزات پزشکی را به‌عنوان نمونه‌ای بارز از مجازات دسته‌جمعی طبقه‌بندی کرده است. این نهاد حقوق بشری تصریح می‌کند که ایجاد قحطی مصنوعی (ساخته دست بشر) و ناامنی غذایی شدید، براساس ماده ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی، مصداق جنایت جنگی به شمار می‌رود.

در حوزه‌های تحلیلی و راهبردی نیز، موسسه مطالعات خاورمیانه با بررسی پیامد‌های ساختاری این عملیات‌ها نشان داده است که رویکرد رژیم صهیونیستی تحت عنوان استراتژی ضاهیه، که بر پایه اعمال نیروی نامتناسب و تخریب حداکثری زیرساخت‌های غیرنظامی برای ایجاد بازدارندگی استوار است، اساسا قوانین بین‌المللی مرتبط با مخاصمات مسلحانه را نادیده می‌گیرد. 

گزارش‌های شورای حقوق بشر سازمان ملل (UNHRC) نیز بار‌ها بر شهادت ده‌ها هزار زن و کودک، آوارگی اجباری بیش از ۹۰ درصد از جمعیت غزه و بمباران پناهگاه‌های آنروا (UNRWA) صحه گذاشته و این اقدام‌ها را حمله‌هایی سازمان‌یافته علیه جمعیت غیرنظامی توصیف کرده‌اند.

وضعیت در کرانه باختری و قدس شرقی اشغالی، اگرچه از نظر الگوی نظامی با غزه متفاوت است، اما طبق گزارش‌های نهاد‌های بین‌المللی، مصداق دیگری از نقض مداوم حقوق بین‌الملل و اشغالگری خشونت‌بار است. 

گروه بین‌المللی بحران در تحلیل‌های جامع خود به بررسی سیاست گسترش شهرک‌سازی‌ها، مصادره زمین‌های فلسطینیان و تخریب منازل پرداخته و روشن ساخته است که این اقدام‌ها با هدف تغییر ترکیب دموگرافیک و ساختار جغرافیایی منطقه انجام می‌شود. طبق گزارش‌های این نهاد، انتقال شهرک‌نشینان صهیونیست به سرزمین‌های اشغالی، طبق ماده ۴۹ کنوانسیون چهارم ژنو ممنوع و جنایت جنگی محسوب می‌شود.

علاوه بر شهرک‌سازی، خشونت سازمان‌یافته شهرک‌نشینان مسلحی که از پشتیبانی و حمایت نظامیان صهیونیست برخوردارند، توسط سازمان حقوق بشری به‌عنوان یک ابزار نظام‌مند برای آواره کردن جامعه فلسطینی ثبت شده است. این نهاد‌ها در گزارش‌های ساختاری خود با صراحت اعلام می‌کنند که سیاست‌های رژیم صهیونیستی در کرانه باختری، سامانه‌ای از آپارتاید و تسلط نژادی را ایجاد کرده که در آن فلسطینیان از ابتدایی‌ترین حقوق شهروندی و قانونی محروم هستند و زیر سایه دادگاه‌های نظامی و بازداشت‌های اداری بدون اتهام یا محاکمه زندگی می‌کنند.

پژوهش‌های اندیشکده چَتَم هاوس نیز نشان می‌دهد که استفاده گسترده نظامیان صهیونیست از سلاح گرم و گلوله‌های جنگی در برابر معترضان غیرنظامی در کرانه باختری، مکررا به کشتار‌های خارج از چارچوب قضایی منجر شده است. 

یوررش‌های شبانه به اردوگاه‌های آوارگان، یگان‌های ترور هدفمند، بازرسی‌های توهین‌آمیز در صد‌ها نقطه بازرسی و سلب مالکیت از کشاورزان، زندگی روزمره در کرانه باختری را به زاغه‌نشین‌های محصور و قطعه‌قطعه‌شده تبدیل کرده است که از دیدگاه حقوق‌دانان بین‌المللی، نقض نظام‌مند حقوق بشر به شمار می‌آید.

پیشینه حمله‌ها و تجاوز‌های نظامی رژیم صهیونیستی به خاک لبنان نیز بخش مهمی از گزارش‌های اندیشکده‌ها و سازمان‌های بین‌المللی را تشکیل می‌دهد. 

موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) در بررسی تاریخچه مداخلات رژیم صهیونیستی در لبنان، از جنگ‌های ۱۹۸۲ و ۲۰۰۶ تا درگیری‌های اخیر، نشان داده است که الگوی حمله‌های این رژیم در لبنان همواره بر پایه تخریب گسترده منازل مسکونی، زیرساخت‌های غیرنظامی مانند پل‌ها، فرودگاه‌ها، نیروگاه‌ها و شبکه ارتباطی بوده است تا جامعه لبنان تحت فشار قرار گیرد.

دیده‌بان حقوق بشر در چندین گزارش تحقیقی مستند کرده است که نظامیان صهیونیست در حمله‌های خود به جنوب لبنان و مناطقی مانند ضاحیه بیروت، بار‌ها از بمب‌های خوشه‌ای و مهمات فسفر سفید استفاده کرده‌اند. این سازمان یادآور می‌شود که استفاده از فسفر سفید در مناطق مسکونی یا نزدیکی تجمع غیرنظامیان به دلیل ایجاد سوختگی‌های شدید و غیرقابل درمان و عوارض زیست‌محیطی طولانی‌مدت، طبق پروتکل‌های بین‌المللی ممنوع بوده و مصداق به کارگیری سلاح‌های غیرانسانی و جنایت جنگی است.

همچنین، گزارش‌های دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل (OHCHR) به کشتار غیرنظامیان، خبرنگاران و نیرو‌های امدادی در جنوب لبنان توسط نظامیان صهیونیست اشاره دارد. این نهاد بین‌المللی تاکید می‌کند که هدف قرار دادن مستقیم یا غیرمستقیم خودرو‌های امدادی، بیمارستان‌های میدانی و امدادگران نهاد‌هایی مانند صلیب سرخ، نقض آشکار قوانین بین‌المللی بشرخواهانه است. 

اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) نیز در تحلیلی به موضوع نقض مکرر حاکمیت ملی و حریم هوایی لبنان توسط پهپاد‌ها و جنگنده‌های رژیم صهیونیستی طی سالیان متوالی پرداخته و آن را منشا بی‌ثباتی مداوم در مرز‌های شمالی اراضی اشغالی و نقض صریح قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل (از جمله قطعنامه ۱۷۰۱) دانسته است.

مجموع گزارش‌ها و پژوهش‌های انجام‌شده توسط این اندیشکده‌ها و نهاد‌های بین‌المللی مستقل نشان می‌دهد که اقدام‌های رژیم صهیونیستی در غزه، کرانه باختری و لبنان نه رفتار‌هایی پراکنده، بلکه بخشی از یک استراتژی کلان نظامی و سیاسی است که رویه اساسی آن نادیده گرفتن حقوق بین‌الملل، نادیده گرفتن اصل تناسب در درگیری‌ها و بی‌توجهی به جان غیرنظامیان است.