بررسی قانون حمایت از خانواده، شروط طلاق و تأدیه حقوق مادی زن قبل از جدایی
موضوع مهریه و طلاق از مسائل مهم و حساس در زندگی مشترک است که هم از جنبه حقوقی و هم از جنبه خانوادگی و اجتماعی اهمیت زیادی دارد. ازدواج با هدف ایجاد آرامش، محبت، مسئولیتپذیری و تشکیل خانواده شکل میگیرد و مهریه نیز در نظام حقوقی و شرعی، حقی برای زن و تعهدی بر عهده شوهر محسوب میشود. با این حال، هنگامی که اختلافات زناشویی شدت میگیرد، مسئله مهریه و نحوه جدایی میتواند به یکی از مهمترین موضوعات میان زوجین تبدیل شود.
طلاق اگرچه در شرایطی ممکن است تنها راه پایان دادن به یک زندگی مشترک ناسالم باشد، اما معمولاً پیامدهایی برای زن، مرد و بهویژه فرزندان به همراه دارد. از جمله این پیامدها میتوان به آسیبهای عاطفی و روانی، از بین رفتن ثبات خانواده، دشواریهای مربوط به حضانت و تربیت فرزندان، مشکلات اقتصادی و تغییر روابط میان اعضای خانواده اشاره کرد. به همین دلیل، در آموزههای اسلامی طلاق امری مطلوب و نخستین راهحل اختلافات خانوادگی دانسته نشده و بر تلاش برای اصلاح، گفتوگو، سازش و حفظ بنیان خانواده تأکید شده است.
البته نکوهش طلاق به این معنا نیست که فرد باید در هر شرایطی به زندگی مشترک ادامه دهد. در مواردی که ادامه زندگی موجب آسیب جدی، ظلم، خشونت یا از بین رفتن امنیت و کرامت یکی از زوجین شود، جدایی میتواند راهی برای پایان دادن به یک وضعیت زیانبار باشد. بنابراین، بهتر است پیش از تصمیم به طلاق، زوجین تا حد امکان با گفتوگوی منطقی، کمک گرفتن از مشاور خانواده و شناخت دقیق حقوق و مسئولیتهای قانونی خود، برای حل اختلافات تلاش کنند. در این میان، آگاهی از جایگاه مهریه و سایر حقوق مالی نیز میتواند از بروز تصمیمهای عجولانه و اختلافات بیشتر جلوگیری کند.
برای درک ابعاد مختلف مهریه و طلاق گفتوگویی با زهرا اتقایی، مستشار قضایی دادگستری کل استان مازندران انجام دادیم که مشروح آن در ادامه آمده است.
میزان: مهریه غیر از ابعاد حقوقی دارای چه ابعاد دیگری است؟
اتقایی: قطعاً مقولهای چند بعدی بوده و حائز ابعاد حقوقی، فرهنگی و اجتماعی است. مهریه مالی است که در زمان عقد و ازدواج چه در عقد دائم و چه در عقد موقت تعیین میشود. تعیین مهریه در عقد موقت الزامی است و بدون اینکه تعیین شود اصولا عقد باطل میشود. از حیث حقوقی به صورت عندالمطالبه و یا عندالاستطاعه قابل مطالبه است.