سایه سنگین جنگافزارها؛ اثرهای مخرب عملیاتهای نظامی آمریکا بر محیط زیست جهان
طبق تحقیقات دانشگاههای درام و لپکستر انگلیس، اگر ارتش آمریکا یک کشور بود، به تنهایی در رتبه چهلوهفتمین تولیدکننده بزرگ گازهای گلخانهای در جهان قرار میگرفت.
موسسه هزینههای جنگ (Costs of War) در دانشگاه براون نیز در گزارشهای خود تایید کرده است که کارزار ادعایی جنگ علیه تروریسم آمریکا به تنهایی بیش از ۱.۲ میلیارد تُن گاز گلخانهای وارد جو زمین کرده است. با این حال، آسیبهای محیط زیستی ارتش آمریکا صرفا به آلودگی هوا محدود نمیشود؛ انتشار مواد سمی، نابودی زیستبومها و بسترهای آبهای زیرزمینی در مناطق مختلف جهان، بخش دیگری از این کارنامه است.
یکی از فاجعهبارترین نمونههای تخریب عمدی محیط زیست توسط ارتش آمریکا در ویتنام رخ داد.
طبق گزارشهای سازمان ملل و مطالعات منتشرشده در نشریههای علمی، نیروهای آمریکایی در طول جنگ ویتنام میلیونها لیتر ماده شیمیایی و علف کش «عامل نارنجی» (Agent Orange) را بر فراز جنگلها و زمینهای کشاورزی پاشیدند.
طبق دادههای تاریخی، بخشهای زیادی از جنگلهای ویتنام بهطور کامل نابود شد. اثرات این ماده سمی متراکم از دیاوکسین هنوز پس از دههها در خاک، زنجیره غذایی و آبریزگاههای این کشور باقی مانده و باعث جهشهای ژنتیکی و تخریب پایدار زیستبوم شده است.
گزارشهای جامع موسسه هزینههای جنگ در دانشگاه براون، نشان میدهد که عملیات نظامی و حضور سالیان متمادی آمریکا در عراق، آسیبهای زیستمحیطی عمیقی به بار آورده است.
سوزاندن غیراستاندارد زبالههای نظامی، تجهیزات، فلزات و مواد شیمیایی در چاههای باز سوزان توسط نیروهای آمریکایی، هوا و خاک مناطق اطراف را به سموم شیمیایی شدیدا آلوده کرد.
همچنین براساس تحقیقات میدانی، استفاده از مهمات حاوی اورانیوم ضعیفشده و فلزات سنگین در جریان بمبارانها (بهویژه در مناطقی مانند فلوجه)، به آلودگی خاک و افزایش چشمگیر آمار نقصهای مادرزادی و بیماریهای مزمن منجر شده است.
جزیره اوکیناوا میزبان بخش عمدهای از پایگاههای نظامی آمریکا در ژاپن است.
طبق گزارشهای رسانههای تحقیقی و سازمانهای مستقل زیستمحیطی ژاپن، نشت مکرر مواد شیمیایی نسوز و خطرناک موسوم به PFAS (مواد پلیفلوروآلکیل) از پایگاههای هوایی آمریکا مانند کادنا، باعث آلودگی شدید منابع آب آشامیدنی و سفرههای زیرزمینی این جزیره شده است.
این مواد شیمیایی که به مواد شیمیایی ابدی معروف هستند، تجزیه نمیشوند و سلامت زیستبوم ساحلی و ساکنان منطقه را با خطری جدی مواجه کردهاند.
براساس دادههای سازمانهای نظارتی محیط زیست و موسسه براون، ۲ دهه عملیات نظامی، پروازهای سنگین هوایی و استفاده از بمبهای فوقسنگین (از جمله بمبهای سنگر شکن) در افغانستان، پوشش گیاهی و ساختار خاک افغانستان را به شدت تخریب کرده است.
ایجاد گودالهای عمیق ناش از انفجار، نابودی سامانههای سنتی مدیریت آب و نشت آلایندههای نفتی و شیمیایی از پایگاههای نظامی مانند پایگاه بگرام، بخشهای وسیعی از خاک کشاورزی این کشور را غیرقابل استفاده کرده و به تنوع زیستی منطقه آسیب زده است.
براساس اسناد منتشرشده توسط پروژه تحقیقاتی دانشگاه کلمبیا در مورد میراث هستهای، آزمایشهای هستهای آمریکا بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۸ در در جزایر مارشال، یکی از سمیترین میراثهای زیستمحیطی را برجای گذاشت.
تشعشعات ناشی از این آزمایشها باعث تخلیه اجباری ساکنان، نابودی کامل زیستبومهای مرجانی و آلودگی رادیواکتیو پایدار در خاک و آبهای اقیانوسی شد.
در همین حال، گنبد بُتُنی رونیت، که برای مدفون کردن زبالههای رادیواکتیو ساخته شده، امروزه با بالا آمدن سطح آب دریاها به یکی از خطرهای زیستمحیطی برای منطقه تبدیل شده است.