توقیف کشتی آلمانی در ایتالیا؛ اوجگیری اختلافهای رم و برلین در موضوع مهاجران
توقیف یک کشتی نجات آلمانی در ایتالیا، اختلاف دیرینهای را درباره نقش کشتیهای خصوصی نجات مهاجران در دریای مدیترانه دوباره شعلهور کرده است.
مقامهای ایتالیایی بهتازگی کشتی Sea-Watch ۵ را به مدت ۴۵ روز توقیف و سازمان آلمانی ادارهکننده آن را ۷ هزار و ۵۰۰ یورو جریمه کردند.
این کشتی در ۱۳ آگوست (۲۲ مرداد) ۶ نفر را در دریای مدیترانه نجات داد و طبق گزارش سیواچ، با یک قایق ناشناس مواجه شد و مرگ ۸ نفر را ثبت کرد.
وزارت کشور ایتالیا اعلام کرد که این کشتی بهدلیل عدم اطلاعرسانی به گارد ساحلی لیبی در مورد عملیات نجات توقیف شده است.
سیواچ اعلام کرد که قصد دارد احتمالا در روزهای آینده به این توقیف اعتراض کند.
جولیا مسمر، سخنگوی سیواچ، گفت: توقیف کشتی سیواچ ۵ براساس این ادعا است که خدمه کشتی در مورد عملیات نجات در آبهای بینالمللی به عوامل لیبیایی اطلاع ندادهاند. با این حال، مرکز هماهنگی نجات دریایی ایتالیا هرگز به ما چنین دستوری نداده است.
مسمر اضافه کرد که گارد ساحلی لیبی پس از عملیات نجات در محل حضور داشته و از طریق رادیو با خدمه سیواچ ارتباط برقرار کرده است.
این پرونده تازهترین مورد از اختلافهای طولانیمدت بین ایتالیا و سازمانهای نجات دریایی آلمان است که در مدیترانه فعالیت میکنند.
منتقدان سازمانهای غیردولتی، از جمله سیاستمداران اتحاد محافظهکار CDU/CSU آلمان و حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD)، سازمانهای نجات را به تشویق عبور از مدیترانه خطرناک و کمک غیرمستقیم به شبکههای قاچاق انسان متهم کردهاند.
این سازمانها چنین اتهامهایی را رد کرده و استدلال میکنند که عملیات آنها جان انسانها را در یکی از مرگبارترین مسیرهای مهاجرتی جهان نجات میدهد.
یکی از نکتههای اصلی اختلاف این است که افراد نجاتیافته در دریا باید به کجا برده شوند. کشتیهای سازمانهای غیردولتی بهطور معمول کسانی را که نجات میدهند به جای اینکه به لیبی بازگردانند به بنادر اروپایی میآورند، چرا که سازمان ملل لیبی را مکانی امن برای بازگشت مهاجران نمیداند.
اختلاف در مورد عملیات نجات مهاجران در مدیترانه مرکزی به بیش از یک دهه پیش بازمیگردد.
گروه سیواچ در سال ۲۰۱۵، اندکی پس از پایان ماموریت بزرگ جستوجو و نجات دریایی ایتالیا با نام «ماره نوستروم» در اکتبر ۲۰۱۴ (مهر/آبان ۱۳۹۳)، تاسیس شد. پس از آن، گروه تریتون (Triton)، یک عملیات مرزی اتحادیه اروپا با نقش جستوجو و نجات محدودتر، جایگزین آن شد.
نجات دریایی غیرنظامیان آلمانی در سال ۲۰۱۹، زمانی که کارولا راکته، کاپیتان کشتی سیواچ ۳، با وجود عدم اجازه پهلوگیری، با دهها مهاجر نجاتیافته وارد بندر لامپدوسا ایتالیا شد، توجه بینالمللی را به خود جلب کرد.
راکته بعدا در سال ۲۰۲۴ از حزب چپ آلمان وارد پارلمان اروپا شد، پیش از آنکه در سال ۲۰۲۵ از کرسی خود استعفا کند.
از زمانی که جورجیا ملونی در اکتبر ۲۰۲۲ نخستوزیر ایتالیا شد، این کشور قوانین حاکم بر کشتیهای نجات خصوصی را سختتر کرده است.
طبق قانونی که در سال ۲۰۲۳ وضع شد و عموما با نام فرمان پیانتدوسی شناخته میشود، کشتیهای نجات موظفند پس از انجام عملیات نجات، بدون تاخیر به بندر تعیینشده بروند.
سازمانهای غیردولتی از این سیاست انتقاد کردهاند، زیرا بنادر تعیینشده توسط مقامهای ایتالیایی میتوانند صدها کیلومتر از منطقه نجات فاصله داشته باشند و مانع از ماندن کشتیها در دریا برای واکنش به موارد اضطراری بیشتر شوند.
ایتالیا در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر/دی ۱۴۰۳) دوباره این قوانین را تشدید کرد و در صورت تکرار تخلفات مربوط به یک کشتی در عرض ۵ سال، مسئولیت بالقوه را فراتر از کاپیتان به مالکان و گردانندگان کشتی گسترش داد.
طبق گزارش سیواچ، مقامهای ایتالیایی از سال ۲۰۲۳، ۴۴ بار کشتیهای نجات غیرنظامی را توقیف کردهاند و آنها را در مجموع بیش از ۹۶۰ روز از عملیات باز داشتهاند.
پرونده سیواچ ۵ در زمانی مطرح میشود که روابط آلمان و ایتالیا در موضوع مهاجرت از قبل تیره و تار شده است.
از زمان اجرایی شدن قوانین جدید مهاجرت و پناهندگی اتحادیه اروپا در ماه ژوئن (خرداد/تیر)، آلمان برای بازگرداندن پروندههای موسوم به دوبلین (پناهجویانی که ایتالیا مسئول آنها محسوب میشود، زیرا آنها ابتدا وارد اتحادیه اروپا شده و سپس به کشور عضو دیگری سفر کردهاند) تلاش میکند.