زندگی مردم غزه در سرپناههای غیربهداشتی و ناسالم
تقریبا یک سال پس از اجرای توافق آتشبس غزه، حدود ۹۴ درصد از ۲.۱ میلیون ساکن فلسطینی غزه فاقد سرپناه مناسب هستند و ۸۴ درصد با محدودیتهای شدید در گرمایش، سرمایش، پختوپز، روشنایی و بهداشت روبهرو هستند. همچنین حدود ۶۰ درصد مردم این باریکه با نیازهای بحرانی یا فاجعهبار در زمینه سرپناه مواجه هستند.
این یافته براساس تحلیل جدید گروه جهانی پناهگاه، ائتلافی به ریاست شورای پناهندگان نروژ و سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) مستقر در ژنو حاصل شده است.
بحران طولانی مسکن به این معنی است که بیشتر ساکنان غزه در نتیجه تاخیر در بازسازی پس از جنگ ۲ ساله، در معرض خطرهای فزاینده سلامت محیطی قرار دارند. این خطرها از دسترسی ضعیف به بهداشت و نظافت گرفته تا هجوم جوندگان؛ گرمای شدید در تابستان و سیل در زمستان، شرایط ناامن برای ذخیره غذا و آب؛ و همچنین قرار گرفتن در معرض مواد سمی ناشی از سوزاندن پلاستیک و زباله برای پختوپز را شامل میشود.
حدود نیمی از کل خانوارهای مورد بررسی (۴۸ درصد) گفتند که برای پختوپز زباله میسوزانند، حدود یکچهارم (۲۴ درصد) پلاستیک یا لاستیک و ۲۴ درصد دیگر مقوا یا سایر زبالهها را میسوزانند. حدود ۶۴ درصد از خانوارها گفتند که نمیتوانند بهطور ایمن غذا و آب کافی ذخیره کنند.
حدود ۸۹ درصد از پاسخدهندگان به نظرسنجی گفتند که با هجوم گسترده جوندگان در داخل محلهای موقت اسکان خود مواجه هستند؛ و ۹۸ درصد خطرهای محیطی را در فاصله ۱۰ متری محل اقامت خود، از جمله زبالههای جامد، آوار یا فاضلاب، گزارش کردند.
این گزارش براساس بررسیهای اخیر از حدود ۲ هزار خانوار در سراسر غزه تهیه شده است. براساس این گزارش، حدود ۵۴ درصد از خانوارهای مورد بررسی همچنان در چادرها، ۱۱ درصد دیگر در پناهگاههای موقت و بقیه در ساختمانهایی که بهطور معمول در طول جنگ نیمه ویران شدهاند، زندگی میکنند، در حالی که برنامههای بازسازی غزه با سرعت بسیار پایین پیش میرود.
در این گزارش آمده است که بازسازی به دلیل بنبست سیاسی مداوم ناشی از سیاستهای رژیم صهیونیستی و همچنین محدودیتهای نظامی اعمالشده از سوی این رژیم با مشکل مواجه است.
رژیم صهیونیستی ورود بسیاری از اقلام حیاتی را به غزه برای بازسازی، ازجمله ماشینآلات جمعآوری آوار و تجهیزات ساختمانی و لولهها ممنوع کرده است.
در گزارشی که پیشتر توسط سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل (فائو) منتشر شد، آمده است: اگرچه میزان مواد غذایی موجود در غزه به دلیل ورود حجم زیادی از کمکها از زمان آتشبس ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۸ مهر ۱۴۰۴) بهبود یافته است، اما تنها حدود ۳ درصد از زمینهای کشاورزی غزه پس از ویرانیهای ۲ سال جنگ، هنوز برای تولید مواد غذایی قابل استفاده است.
مناطق پیرامون شهری در اطراف شهرهای پرجمعیت غزه زمانی محصولات غنی از جمله سبزیجات، باغهای میوه و تاکستانها و همچنین مزارع پروش زنبور و شرکتهای لبنی را دارا بود؛ اما بیشتر این مناطق درپی پیشرویهای رژیم صهیونیستی به داخل این منطقه محاصره شده، ویران شدند. بسیاری از همین مناطق همچنان تحت اشغال نظامی رژیم صهیونیستی بوده یا به دلیل آسیب به اکوسیستم، مهمات منفجر نشده، آوار و بقایای سمی غیرقابل استفاده هستند.
گزارش فائو تاکید میکند که تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ (۳ تیر ۱۴۰۵)، تنها حدود ۴ هزار هکتار (یعنی ۲۷ درصد) از زمینهای زراعی نوار غزه برای کشاورزان قابل دسترسی بود. با این حال، طبق ارزیابی جدید جغرافیایی-مکانی فائو و مرکز ماهوارهای سازمان ملل (UNOSAT)، تنها حدود یکدهم این مقدار، یا ۴۴۸ هکتار، هم قابل دسترسی و هم بدون آسیب بودهاند.
از زمان آغاز جنگ در سال ۲۰۲۳، دسترسی بشردوستانه بهشدت محدود بوده است. تنها در آگوست ۲۰۲۵ (مرداد/شهریور ۱۴۰۴)، حدود ۱۷ هزار کودک برای درمان سوءتغذیه حاد در بیمارستانهای غزه بستری شدند.
اثرات بلندمدت گرسنگی حاد همچنان در این باریکه باقی است. براساس یک نظرسنجی جدید یونیسف، ۱۲.۲ درصد، یعنی یک نفر از هر ۸ کودک، در اوج بحران گرسنگی دچار سوءتغذیه مزمن یا کوتاهی قد بودند. کوتاهی قد میتواند بر رشد مغز، توانایی یادگیری و سلامت آینده کودک تا آخر عمر تاثیر بگذارد.