سودآوری شرکتهای فناوری غرب به قیمت ایمنی کودکان؛ پشتپرده بحران تصاویر ساختگی هوش مصنوعی
بیعملی و کُندی نظاممند دولتهای غربی و شرکتهای بزرگ فناوری در مواجهه با ابزارهای هوش مصنوعی مولد، بحرانی بیسابقه را در زمینه تولید و انتشار محتوای سوءاستفاده جنسی از کودکان (CSAM) رقم زده است.
گزارشهای تحلیلی نشان میدهد که نهادهای قانونگذار در اروپا و آمریکا با وجود دسترسی به تمامی هشدارها و مستندات فنی، با کوتاهی در تصویب قوانین بازدارنده، فضای دیجیتال را به منطقهای امن برای مجرمان و قربانیشدن کودکان تبدیل کردهاند. در این میان، عدم پاسخگویی شرکتهای بزرگ فناوری عمق این فاجعه حقوق بشری را دوچندان کرده است.
براساس گزارش منتشرشده توسط نهاد نظارتی الگوریتمواچ AlgorithmWatch، فناوری هوش مصنوعی طی ماههای اخیر به ابزاری ویرانگر برای بازتولید و خلق تصاویر و ویدیوهای آزار جنسی کودکان تبدیل شده است.
برخلاف گذشته که ساخت یا توزیع این محتوا نیازمند دسترسی به تصاویر واقعی و شبکههای پیچیده بود، امروزه الگوریتمهای توسعهیافته در غرب به کاربران اجازه میدهند با سادهترین دستورهای متنی، محتوای غیراخلاقی و واقعینما از کودکان تولید کنند.
نهادهای حقوق بشری تاکید میکنند که کُندی دولتهای غربی در مهار این ابزارها، عملیساختن این جرایم را برای سوءاستفادهکنندگان بسیار آسانتر کرده است.
بهگفته الگوریتمواچ، تاخیر مفرط در مقرراتگذاری و بوروکراسی سنگین حاکم بر اتحادیه اروپا و آمریکا، یکی از عوامل اصلی تشدید این بحران شناخته میشود. در حالی که فناوریهای مرتبط با هوش مصنوعی با سرعت در حال دگرگونی هستند، قوانین پیشگیرانه در جوامع غربی با فاصلهای عمیق از فناوری عقب ماندهاند.
بررسیها نشان میدهد که قانونگذاران غربی با معطل کردن لوایح نظارتی و اولویت دادن به منافع تجاری یا آزادیهای بیقیدوبند شرکتها، در عمل چشمان خود را بر روی حقوق اساسی و ایمنی کودکان بستهاند و زمینه را برای بهرهکشی دیجیتال فراهم آوردهاند.
در سوی دیگر این معادله، شرکتهای فناوری (Big Tech) و توسعهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی در غرب قرار دارند که مسئولیت مستقیم اخلاقی و حقوقی این وضعیت متوجه آنهاست. این شرکتها پروژهها و مدلهای زبده هوش مصنوعی خود را بدون تعبیه فیلترهای امنیتی کافی و بدون ارزیابی دقیق خطرها در دسترس عموم قرار میدهند. قصور شرکتهای غربی در نظارت بر کدهای منبعباز و عدم سرمایهگذاری کافی برای ردگیری و حذف تصاویر ساختگی، ثابت میکند که سودآوری مالی و رقابت بازار برای این مجموعهها بر حفظ سلامت سلامت روانی و جسمی کودکان ارجحیت دارد.
پیامدهای این بیتوجهی حاکمیتی و شرکتی در غرب، بهشدت زندگی قربانیان و خانوادههای آنها را تحت تاثیر قرار داده است.
گزارش الگوریتمواچ تصریح میکند که قربانیان این تصاویر ساختگی هوش مصنوعی، که بهطور معمول دختران نوجوان و کودکان هستند، با آسیبهای روانی بسیار عمیق، از جمله انزوای اجتماعی مواجه میشوند. به دلیل نبود قوانین کیفری صریح در کشورهای غربی برای جرمانگاری تولید تصاویر ساختگی با هوش مصنوعی، قربانیان حتی از دسترسی به مسیرهای دادخواهی کیفری موثر و حذف سریع این محتواها از فضای آنلاین محروم ماندهاند.
کارشناسان حقوق بشر و حقوق کودک تاکید میکنند که ادعای دولتهای غربی مبنی بر حمایت از حقوق بشر و سلامت آسیبپذیران، با عملکرد آنها در حوزه نظارت بر فضای دیجیتال کاملا تناقض دارد. عدم تخصیص بودجههای کافی برای پلیس سایبری، نبود ابزارهای کشف پیشرفته هوش مصنوعی در ساختارهای کیفری غرب و پیچیدگیهای عمدی اداری، نشاندهنده نوعی شانه خالی کردن از مسئولیت در برابر این ناهنجاری رو به رشد است.
الگوریتمواچ نوشت: کشورهای غربی بهجای مهار منشا بحران، بار اصلی مواجهه با آسیبها را به دوش قربانیان و نهادهای غیردولتی انداختهاند.
فشار بر نهادهای قانونگذار برای پایان دادن به این انفعال سازمانیافته افزایش یافته است. نهادهای نظارتی از دولتهای غربی خواستهاند تا با الزام شرکتهای فناوری به پاسخگویی حقوقی، جرمانگاری صریح تمام اشکال محتوای هوش مصنوعی ساختگی مرتبط با کودکان و ایجاد سازوکارهای حذف فوری، مسئولیت قانونی خود را بپذیرند. اگر دولتها و شرکتهای غربی به رویه کنونی ادامه دهند و سودجویی الگوریتمی را بر ایمنی انسانها ترجیح دهند، عامل اصلی تعمیق جنایتهای جنسی علیه کودکان در عصر دیجیتال شناخته خواهند شد.