رئیس کل دادگستری خراسان رضوی: کارشناس رسمی دادگستری باید در اظهارنظر کارشناسی، حق را بدون کموکاست بیان کند
حجتالاسلام والمسلمین رضا زرندی در مراسم اتیان سوگند کارشناسان رسمی دادگستری استان خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت پایبندی کارشناسان رسمی دادگستری به حقیقت، امانتداری و رازداری گفت: کارشناس نباید هیچ مطلب مؤثری را که در جریان کارشناسی به آن دست یافته است، کتمان کند و تمام نظر کارشناسی خود را دقیق، صریح و منطبق با واقعیت به دادگاه اعلام کند.
رئیس کل دادگستری خراسان رضوی با اشاره به اهمیت جایگاه کارشناسان در فرایند رسیدگی قضایی، اظهار کرد: کارشناس در برابر خداوند و قانون سوگند یاد میکند که در انجام وظیفه کارشناسی، راه درست و امانت را در پیش بگیرد و نظر خود را بر اساس واقعیت و بدون دخل و تصرف بیان کند.
رئیس کل دادگستری خراسان رضوی افزود: یکی از نکات مهم در سوگند کارشناسی، پرهیز از کتمان مطالب و حقایقی است که کارشناس در جریان بررسی و کارشناسی به آن دست پیدا میکند. اگر مطلبی در نتیجه کارشناسی مؤثر است، کارشناس نباید آن را پنهان یا ناقص بیان کند.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی با بیان اینکه کتمان شهادت و پنهان کردن حقیقت از گناهان بزرگ است، تصریح کرد: کوچکترین مطلبی که کارشناس به آن دست پیدا میکند و در موضوع کارشناسی و اظهارنظر قضایی مؤثر است، نباید کتمان شود. کارشناس باید تمام آنچه را که به موضوع کارشناسی مربوط است، به صورت کامل و دقیق در گزارش خود منعکس کند.
رئیس شورای قضایی استان خراسان رضوی ادامه داد: گاهی ممکن است گزارش کارشناسی به صورت کامل و دقیق تنظیم شده باشد و دادگاه نیز برای توضیح بیشتر، کارشناس را احضار کند و از او بخواهد درباره مطالب مطرحشده در گزارش توضیح دهد. در چنین شرایطی نیز کارشناس باید همان حقیقتی را که در گزارش خود بیان کرده است، بدون کموکاست و بدون پنهان کردن بخشی از واقعیت در جلسه دادگاه تشریح کند.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی تأکید کرد: کارشناس نباید برخلاف واقع چیزی را بگوید یا بنویسد. هر مطلبی که کارشناس در گزارش کارشناسی یا در مقام توضیح در دادگاه مطرح میکند، باید با واقعیت منطبق باشد؛ چراکه هدف از کارشناسی، کمک به کشف حقیقت و صدور رأی عادلانه است.
رئیس کل دادگستری خراسان رضوی گفت: کارشناس باید هم در گفتار و هم در نوشتار، امانت را رعایت کند. بیان مطالب خلاف واقع، چه در گزارش مکتوب و چه در توضیحات شفاهی نزد مقام قضایی، با وظیفه و سوگندی که کارشناس پذیرفته است، منافات دارد.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی خاطرنشان کرد: ما به دنبال این هستیم که حق بیان شود و کارشناسی نیز باید در همین مسیر قرار داشته باشد. کارشناس نباید نظر خود را بر اساس ملاحظات شخصی، روابط، منافع افراد یا برداشتهای غیرمرتبط با موضوع کارشناسی تنظیم کند؛ بلکه معیار اصلی باید حقیقت و واقعیت موجود باشد.
رئیس شورای قضایی استان خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود، رازداری و حفظ اسرار را از دیگر الزامات مهم حرفه کارشناسی عنوان کرد و گفت: یکی از مواردی که در سوگند کارشناسی مورد تأکید قرار میگیرد، امین و رازدار بودن است.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی افزود: مردم معمولاً تمایل ندارند دیگران از اموال، داراییها و مسائل خصوصی آنان مطلع شوند. ممکن است کارشناس به دلیل دستور و حکم دادگاه، برای ارزیابی یک ملک، باغ، ویلا یا مال متعلق به یک فرد به محل مراجعه کند و اطلاعاتی درباره دارایی و وضعیت زندگی آن شخص به دست آورد.
رئیس کل دادگستری خراسان رضوی تصریح کرد: اطلاعاتی که کارشناس صرفاً به واسطه انجام وظیفه کارشناسی به دست میآورد، امانت است و نباید در محافل و میان افراد غیرمرتبط بازگو شود. کارشناس حق ندارد پس از پایان کارشناسی، اطلاعات خصوصی افراد را در هر جمعی مطرح کند یا درباره اموال و مسائل شخصی آنان با دیگران سخن بگوید.
رییس کل دادگستری خراسان رضوی ادامه داد: ممکن است کارشناس در جریان انجام یک مأموریت کارشناسی، با موضوعی مواجه شود که ارتباطی با موضوع کارشناسی ندارد، اما ماهیت آن کاملاً خصوصی و محرمانه است. در چنین شرایطی نیز حفظ این راز و خودداری از افشای آن، از الزامات شرعی و حرفهای کارشناس است و نباید این اطلاعات در اختیار دیگران قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی با اشاره به روایتی از امام حسن عسکری (ع) درباره جایگاه حق، گفت: در روایت آمده است: «ما ترک الحق عزیزٌ إلا ذل، و ما أخذ به ذلیلٌ إلا عز»؛ هیچ صاحب عزتی حق را ترک نکرد مگر اینکه ذلیل شد و هیچ فرد ذلیلی به حق تمسک نکرد مگر اینکه خداوند او را عزیز کرد.
رئیس کل دادگستری خراسان رضوی اظهار کرد: این سخن باید برای همه ما، بهویژه در زمان ادای سوگند و پذیرش مسئولیت، یک اصل مهم باشد؛ یعنی انسان، با خداوند عهد ببندد که حقمحور باشد و در برابر حق، ملاحظات شخصی و منافع دیگران را بر حقیقت مقدم نکند.
وی تأکید کرد: کارشناس رسمی دادگستری در جایگاهی قرار دارد که نتیجه اظهارنظر او میتواند در تصمیم و حکم دادگاه مؤثر باشد؛ بنابراین، دقت، صداقت، امانتداری، رازداری و پرهیز از هرگونه کتمان حقیقت، از مهمترین الزامات این جایگاه است.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی در ادامه با اشاره به شرایط فعلی کشور و ضرورت توجه به مسائل و رخدادهای پیرامونی، گفت: در هر شرایطی که قرار داریم، باید وظیفه خود را در قبال حق و حقیقت بشناسیم و هر جا که مستندسازی و بیان حقیقت ضرورت دارد، از بیان حق فروگذار نکنیم.
وی افزود: اگر در موضوعی نیاز به ارائه مستندات و بیان واقعیات برای دفاع از حقوق کشور و محکومیت اقدامات جنایتکارانه در مجامع و دادگاههای بینالمللی وجود دارد، باید مستند، دقیق و مبتنی بر حقیقت عمل کنیم و از بیان حق خودداری نکنیم.
رئیس کل دادگستری خراسان رضوی تأکید کرد: حقمحوری، امانتداری، صداقت و رازداری، اصولی هستند که باید در تمام مراحل انجام وظیفه مورد توجه قرار گیرند و کارشناس باید بداند که نظر کارشناسی او امانتی در اختیار اوست و میتواند در سرنوشت یک پرونده و حقوق افراد تأثیر مستقیم داشته باشد.
حجتالاسلام والمسلمین زرندی خاطرنشان کرد: ادای سوگند کارشناسی، صرفاً بیان چند جمله نیست؛ بلکه تعهدی شرعی و حرفهای برای حرکت در مسیر حقیقت، رعایت امانت و صیانت از حقوق مردم است.