سوءتغذیه ماندگار؛ میراث محاصره رژیم صهیونیستی برای کودکان غزه

کودکان و نوزادان غزه که در طول قحطی ناشی از محاصره رژیم صهیونیستی دچار سوءتغذیه شده‌اند، از مشکلات رشدی پایدار رنج می‌برند و از مراقبت‌های تخصصی محروم هستند.

به گزارش میدل‌ایست آی، در اتاقی کوچک در محله صبره در شهر غزه، امیره رشید ۶ ساله روی تشک دراز کشیده و آنقدر ضعیف است که نمی‌تواند حرکت کند؛ دست‌هایش به دلیل تزریق وریدی که دریافت کرده است، کبود شده‌اند.

در شرایط عادی، این دختر فلسطینی در اواخر این ماه برای شروع نخستین سال تحصیلی خود آماده می‌شد، اما ماه‌ها گرسنگی تحمیل‌شده توسط رژیم صهیونیستی در طول نسل‌کشی در غزه، وی را دچار سوءتغذیه شدید و رشد ناقص کرده و اثرات ماندگاری بر رشد جسمی و شناختی وی داشته است.

مادر امیره گفت: من امیدوار بودم دخترم را در مدرسه ثبت نام کنم، برایش یک لباس فرم، کوله پشتی و لوازم‌التحریر مانند دیگر کودکان بخرم، اما مشکل سلامتی مانع از خروج وی از خانه یا تعامل با همسالانش می‌شود.

امیره یکی از ده‌ها هزار کودکی بود که در طول محاصره غزه توسط رژیم صهیونیستی، که از اکتبر ۲۰۲۳ (مهر ۱۴۰۲) آغاز شد، دچار سوءتغذیه شدند؛ خانواده وی نیز جزو صد‌ها هزار نفری بودند که در طول جنگ در شمال غزه باقی ماندند.

در آگوست ۲۰۲۵، طبقه‌بندی یکپارچه فاز امنیت غذایی (IPC) تحت حمایت سازمان ملل، قحطی را در شهر غزه، جایی که خانواده رشید زندگی می‌کردند، اعلام کرد.

وضعیت امیره از ماه‌ها قبل رو به وخامت گذاشته بود؛ در ژانویه ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۳)، پس از اینکه امیره از درد قفسه سینه شکایت کرد، مادرش وی را به بیمارستان کودکان عبدالعزیز الرنتیسی برد؛ پزشکان از قد و وزن وی که بسیار پایین‌تر از حد انتظار برای سنش بود، شوکه شدند.

آزمایش‌ها تایید کردند که امیره از سوءتغذیه حاد شدید رنج می‌برد که باعث عقب‌ماندگی شدید رشد شده بود.

خانواده امیره نتوانستند درمان مورد نیازش را در طول جنگ برایش فراهم کنند؛ وضعیت امیره حتی پس از بستری شدن در بیمارستان الرنتیسی، بهبود نیافت، وزنش ثابت ماند و رشدش متوقف شد.

امروز، امیره فقط ۱۲.۵ کیلوگرم وزن دارد و قدش یک متر است؛ وی اگرچه ۶ ساله است، پزشکان می‌گویند سن استخوانی اش به اندازه یک کودک ۲ ساله است.

مادر امیره بعد از امضای آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵، امیدوار بود که وضعیت دخترش بالاخره بهبود یابد، اما تغییر چندانی ایجاد نشده است.

پزشکان گفته‌اند که بدن امیره با وجود اینکه هیچ آلرژی زمینه‌ای یا مشکلی در جذب مواد مغذی ندارد، دیگر به درمان پاسخ نمی‌دهد.

مادر امیره گفت: می‌دانی آرزوی من الان چیست؟ اینکه یک شلوار پیدا کنم که واقعا اندازه کمر دختر کوچکم باشد، دیگر بیرون‌زدگی قفسه سینه‌اش را نبینم و ببینم که وی به همسالانش در کلاس درس می‌پیوندد.

در گزارش آگوست ۲۰۲۵، طبقه‌بندی یکپارچه فاز امنیت غذایی پیش‌بینی کرد که دست‌کم ۱۳۲ هزار کودک زیر ۵ سال تا ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد / تیر ۱۴۰۵) از سوءتغذیه حاد رنج خواهند برد؛ همچنین تخمین زده شد که نزدیک به ۵۵ هزار و ۵۰۰ زن باردار و شیرده مبتلا به سوءتغذیه به حمایت فوری تغذیه‌ای نیاز دارند.

این بحران نه‌تنها بر کودکانی مانند امیره، بلکه بر نوزادانی که هنگام گرسنگی مادرانشان هنوز در رحم مادر بودند نیز تاثیر‌های ماندگاری گذاشته است.

در میان آن‌ها آمنه ۱۰ ماهه است که مادرش، در دوران بارداری وی دچار سوءتغذیه شده بود.

آمنه در ماه هشتم زندگی‌اش با سزارین اورژانسی و با وزن تنها ۱.۲ کیلوگرم، به‌طور زودرس به دنیا آمد؛ ۲ ماه بعد، پزشکان تشخیص دادند که قلب آمنه به دلیل ضعف عضله قلب بزرگ شده و همچنین دچار کوتاهی قد شدید است.

مادر آمنه گفت: سوء تغذیه دخترم از رحم مادر شروع شد؛ دخترم اکنون از عوارض عمده‌ای در قلب، کلیه‌ها و ریه‌هایش رنج می‌برد؛ پزشکان به ما گفتند که همه این مشکلات ناشی از سوءتغذیه و کمبود وزنش در بدو تولد است.

آمنه در ۱۰ ماهگی به سختی ۵.۵ کیلوگرم وزن دارد و به‌تازگی به سوءتغذیه حاد شدید مبتلا شده است.

مادر آمنه نگران آینده دخترش است؛ پزشکان بدون آزمایش‌های تخصصی که در غزه در دسترس نیستند، نمی‌توانند تایید کنند که آیا وی بیماری‌های زمینه‌ای دارد یا خیر.

با وجود ظرفیت بسیار محدود بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و کلینیک‌های باقی‌مانده غزه، خانواده‌های کودکان مبتلا به سوءتغذیه هیچ جای دیگری برای مراجعه ندارند.

محاصره رژیم صهیونیستی سیستم مراقبت‌های بهداشتی این منطقه را ویران کرده و محدودیت‌های شدیدی را بر سفر‌های پزشکی به خارج از کشور اعمال می‌کند.

رئیس کلینیک تغذیه در بیمارستان الرنتیسی، گفت: این مرکز هر روز ده‌ها کودک مبتلا به سوءتغذیه را پذیرش می‌کند و کارکنان را مجبور می‌کند تا بخش‌های اضافی را برای مقابله با این هجوم افتتاح کنند.

اگرچه گزارش جدید طبقه‌بندی یکپارچه فاز امنیت غذایی در این ماه کاهش سوءتغذیه حاد را پس از آتش‌بس ثبت کرده است، اما هشدار داد که بیش از ۷۴ هزار کودک تا آوریل ۲۰۲۷ (فروردین آینده) همچنان به درمان سوءتغذیه حاد نیاز خواهند داشت.

تخمین زده می‌شود که ۲۴ هزار و ۶۰۰ زن باردار و شیرده نیز در همین دوره از سوءتغذیه حاد رنج ببرند.

با وجود آتش‌بس، رژیم صهیونیستی نتوانسته به تعهدات خود برای افزایش جریان کمک‌ها به غزه عمل کند و بحران انسانی ایجادشده توسط خود را تداوم بخشیده است.

رئیس کلینیک تغذیه در بیمارستان الرنتیسی گفت: ورود غذا و گوشت به نوار غزه برای درمان سوءتغذیه در میان کودکان یا حتی حل بحران غذایی برای جمعیت پس از آتش‌بس کافی نیست.

وی با اشاره به کیفیت پایین گوشت موجود در غزه، گفت: با تخریب مزارع مرغداری و دامداری، این منطقه اکنون تقریبا به‌طور کامل به گوشت منجمد متکی است؛ گوشت منجمد نیمی از ارزش غذایی گوشت تازه را دارد و قطعی شدید برق غزه و ذخیره‌سازی ضعیف، مزایای آن را حتی بیشتر کاهش می‌دهد.

در همین حال، کمبود بودجه، سازمان‌های امدادی را مجبور به کاهش سهمیه‌های غذایی در غزه کرده است که طبق گزارش برنامه جهانی غذا (WFP) خطر وخامت بیشتر امنیت غذایی را به همراه دارد.

رئیس کلینیک تغذیه در بیمارستان الرنتیسی، گفت که کمک‌های امدادی همچنین هفته‌ها زیر آفتاب سوزان در گذرگاه‌های مرزی می‌مانند و باعث کاهش بیشتر مواد غذایی و محصولات غذایی ضروری می‌شوند.

وی گفت: حتی مواد غذایی اساسی مانند برنج و عدس ارزش غذایی خود را از دست می‌دهند، در حالی که مکمل‌های غذایی کودکان در مقادیر بسیار کمی حتی برای یک خانواده می‌رسد.

با افزایش تعداد کودکانی که از سوءتغذیه رنج می‌برند، تعداد کودکانی که دچار رشد ناقص هستند نیز در حال افزایش است؛ سوءتغذیه منجر به اختلال‌های شدید رشد مانند رشد ناقص به دلیل کمبود مواد مغذی حیاتی می‌شود؛ به گفته رئیس کلینیک تغذیه در بیمارستان الرنتیسی تقریبا ۱۸ درصد از بیماران وی در حال حاضر تحت تاثیر این بیماری هستند.