تحریر ترکه چیست؟/ نحوه شناسایی اموال و بدهیهای متوفی و نمونه دادخواست
پس از فوت یک شخص، شناسایی دقیق اموال، داراییها، مطالبات و بدهیهای متوفی برای وراث اهمیت زیادی دارد؛ بهویژه زمانی که اطلاعات کاملی از وضعیت مالی متوفی در دسترس نباشد. تحریر ترکه اقدامی قانونی است که با هدف تعیین مقدار ترکه و دیون متوفی انجام میشود و طی آن، اموال و حقوق مالی متعلق به متوفی شناسایی و صورتبرداری خواهد شد. قانون امور حسبی نیز جزئیات مربوط به نحوه تنظیم صورت ترکه و درج اموال منقول، املاک، وجوه نقد، اسناد، اوراق بهادار، مطالبات و بدهیهای متوفی را مشخص کرده است.
احتراماً به استحضار میرساند همسر اینجانب آقای ... به شماره ملی ... در مورخ ... فوت نمودهاند. نظر به اینکه اینجانبان از وراث قانونی و ذینفع در ترکه متوفی میباشیم و به منظور صیانت از حقوق قانونی وراث و جلوگیری از تضضیع آن، شناسایی و احراز کلیه دارایی و اموال ایشان ضرورت دارد؛ لذا با توجه به اینکه لیست کاملی از اوال ایشان در دسترس نیست تقاضای تحریر ترکه و صورت برداری از کلیه اموال ایشان و دستور استعلام از مراجع و سازمانهای ذیربط با هدف شناسایی داراییهای متعلق به مرحوم، مورد استدعاست.
ﺧﻮاﻫﺸﻤﻨﺪ اﺳﺖ دﺳﺘﻮر ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ از ﻣﺮاﺟﻊ ذﯾﻞ اﺳﺘﻌﻼم ﻻزم ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﯾﺪ:
۱. ﺑﺎﻧﮏ ﻣﺮﮐﺰی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان و ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎﻧﮑﯽ ﮐﺸﻮر ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﮐﻠﯿﻪ ﺣﺴﺎب ﻫﺎی ﺑﺎﻧﮑﯽ، ﺳﭙﺮده ﻫﺎ، ﺗﺴﻬﯿﻼت، ﺻﻨﺪوق اﻣﺎﻧﺎت و ﻣﻮﺟﻮدی اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺑﺎﻧﮏ ﻫﺎ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻣﺎﻟﯽ و اﻋﺘﺒﺎری دوﻟﺘﯽ و ﺧﺼﻮﺻﯽ
۲. ﺳﺎزﻣﺎن ﺛﺒﺖ اﺳﻨﺎد و اﻣﻼک ﮐﺸﻮر و ادارات ﺛﺒﺖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺳﺮاﺳﺮ ﮐﺸﻮر و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﮐﺎﺗﺐ ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﻠﮏ، اﻋﻢ از ﻋﺮﺻﻪ، اﻋﯿﺎن، آﭘﺎرﺗﻤﺎن، زﻣﯿﻦ، ﺳﺮﻗﻔﻠﯽ، ﺣﻖ ﮐﺴﺐ و ﭘﯿﺸﻪ، ﻣﻌﺎﻣﻼت و اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه و ﺳﺎﯾﺮ ﺣﻘﻮق ﻋﯿﻨﯽ و ﺛﺒﺘﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم.
۳. ﺷﺮﮐﺖ ﺳﭙﺮده ﮔﺬاری ﻣﺮﮐﺰی اوراق ﺑﻬﺎدار و ﺗﺴﻮﯾﻪ وﺟﻮه، ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻮرس و اوراق ﺑﻬﺎدار و ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺳﺠﺎم، ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﮐﺪ ﺑﻮرﺳﯽ، ﺳﻬﺎم، اوراق ﺑﻬﺎدار، ﺻﻨﺪوق ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاری و ﺳﺎﯾﺮ داراﯾﯽ ﻫﺎی ﻣﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم.
۴. ﭘﻠﯿﺲ راﻫﻨﻤﺎﯾﯽ و راﻧﻨﺪﮔﯽ ﻓﺮاﺟﺎ ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻧﻘﻠﯿﻪ اﻋﻢ از ﺧﻮدرو، ﻣﻮﺗﻮرﺳﯿﮑﻠﺖ ﯾﺎ ﺳﺎﯾﺮ وﺳﺎﯾﻞ ﻧﻘﻠﯿﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم.
۵. وزارت ﺻﻨﻌﺖ، ﻣﻌﺪن و ﺗﺠﺎرت، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺧﻮدرو و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎی ﺧﻮدروﺳﺎز داﺧﻠﯽ و ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎی وارد ﮐﻨﻨﺪه ﺧﻮدرو، از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺮاﻧﺨﻮدرو، ﺳﺎﯾﭙﺎ و ﺳﺎﯾﺮ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺛﺒﺖ ﻧﺎم ﺧﻮدروی ﺳﻮاری ﯾﺎ ﺧﻮدروی ﺳﻨﮕﯿﻦ) از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺎﻣﯿﻮن و ﮐﺸﻨﺪه ﭘﯿﺶ ﺧﺮﯾﺪ، ﭘﯿﺶ ﭘﺮداﺧﺖ، ﺣﻖ ﺗﻘﺪم ﯾﺎ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ وﺟﻪ وارﯾﺰی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻓﺮوش ﺧﻮدرو ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم.
۶. اداره ﮐﻞ ﺛﺒﺖ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻏﯿﺮﺗﺠﺎری ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﻬﻢ اﻟﺸﺮﮐﻪ، ﺳﻬﺎم، ﺳﻤﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﯾﺎ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ در ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم.
۷. ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﻮر ﻣﺎﻟﯿﺎﺗﯽ ﮐﺸﻮر ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﭘﺮوﻧﺪه ﻫﺎی ﻣﺎﻟﯿﺎﺗﯽ، داراﯾﯽ ﻫﺎ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم.
۸- ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎی ﺑﯿﻤﻪ و ﺑﯿﻤﻪ ﻣﺮﮐﺰی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺑﯿﻤﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﺮ، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاری ﯾﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم.
۹- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺻﯿﺎد ﺑﺎﻧﮏ ﻣﺮﮐﺰی و ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎﻧﮑﯽ ﮐﺸﻮر ﺟﻬﺖ اﻋﻼم ﭼﮏ ﻫﺎی ﺻﺎدره ﯾﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم.
۱۰- ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺮﺟﻊ ﯾﺎ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ دﯾﮕﺮی ﮐﻪ اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد اﻣﻮال، داراﯾﯽ ﻫﺎ ﯾﺎ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻧﺰد آن ﻣﺘﺼﻮر ﺑﺎﺷﺪ.
با ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ادﻟﻪ، ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﺗﻀﯿﯿﻊ ﺣﻘﻮق وراث و ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺮﮐﻪ ﻣﻮﺗﻮﻓﯽ، ﺻﺪور دﺳﺘﻮر اﻧﺠﺎم اﺳﺘﻌﻼﻣﺎت ﻣﺬﮐﻮر ﻣﻮرد اﺳﺘﺪﻋﺎﺳﺖ.
مطابق ماده ۲۱۳، برای تحریر ترکه صورتی از ترکه برداشته می شود و این صورت باید مشتمل بر امور زیر باشد:
ماده ۲۱۵ قانون مذکور، مطالبات و بدهی متوفی که به موجب احکام نهایی و اسناد رسمی یا دفاتر و برگهای مربوط به متوفی یا اقرار مدیونین و ورثه مسلم است نیز در صورت ترکه نوشته میشود.
همچنین ماده ۲۱۶ بیان میدارد، در موقع تحریر ترکه صورت مجلسی برداشته میشود که مشتمل بر امور زیر باشد:
۲ - نام و مشخصات کسانیکه احضار شده و کسانیکه حاضر شدهاند.
۴ - اظهارات اشخاص راجع بدارائی و بدهی و ترکه متوفی.
۵ - نام و مشخصات کسیکه اسناد و اموال به او داده میشود.