تشریح عملکرد چهارماهه زندانهای خوزستان؛ افزایش ۸۸ درصدی اعطای مرخصی به زندانیان
قدرت هاشمنیا، مدیرکل زندانهای خوزستان، در گفتوگو با میزان با تشریح عملکرد سازمان زندانها در چهار ماهه نخست سال جاری، اظهار کرد: با وجود شرایط خاص ناشی از جنگ تحمیلی و افزایش حجم مأموریتها، عملکرد مجموعه زندانهای استان در چهارماهه نخست سال جاری مثبت و قابل قبول ارزیابی میشود. تمرکز اصلی بر اجرای سیاستهای کاهش جمعیت کیفری، توسعه نهادهای ارفاقی، تسریع در تعیین تکلیف پروندهها و افزایش تعامل با مراجع قضایی بوده است.
وی افزود: در این راستا، به منظور ایجاد انگیزه، ارتقای روحیه کارکنان و خروج واحدهای اجرای احکام از روند روزمرگی، چالشهای هدفمند و رقابتی میان زندانهای استان در موضوعاتی از قبیل اعطای مرخصی، اشتغال، آزادی از طریق ستاد دیه، انتقال زندانیان موضوع تبصره (۳) ماده (۵۱۳) آییننامه اجرایی سازمان زندانها و سایر شاخصهای مرتبط با کاهش جمعیت کیفری طراحی و اجرا شد که نتایج مطلوبی در افزایش عملکرد واحدها به همراه داشت.
هاشمنیا ادامه داد: همچنین با برگزاری جلسات متعدد با دادستان مرکز استان، معاونت اجرای احکام و قضات اجرای احکام، راهکارهای عملی برای توسعه ارفاقات قانونی، کاهش رد مالهای مبهم، تسریع در تعیین تکلیف پروندهها و اجرای طرح ادغام پروندهها مورد بررسی و پیگیری قرار گرفت که دستاوردهای مناسبی در تسریع فرآیندهای قضایی و کاهش جمعیت کیفری به همراه داشته است.
مدیرکل زندانهای خوزستان درباره مهمترین چالشهای این دوره نیز گفت: از مهمترین چالشهای این دوره میتوان به محدودیتهای ناشی از شرایط امنیتی کشور، استمرار جرائم خشن و سرقتهای مسلحانه، افزایش حجم پروندهها اشاره کرد. تلاش شد با تعامل مستمر با مراجع قضایی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای قانونی، اهداف سازمان در حوزه کاهش جمعیت کیفری تا حد امکان محقق شود.
هاشمنیا درباره وضعیت اشتغال زندانیان در چهار ماهه نخست سال جاری گفت: در چهار ماهه نخست سال جاری، مجموعاً یکهزار و ۷۵۱ نفر از مددجویان زندانهای استان خوزستان در قالب برنامههای مختلف اشتغال در حال فعالیت بودهاند که از این تعداد ۵۴۶ نفر از اشتغالِ همراه با دریافت حقوق و دستمزد بهرهمند هستند.
وی افزود: با توجه به شرایط ویژه ناشی از جنگ و اعزام بخش قابل توجهی از مددجویان واجد شرایط به مرخصی با موافقت مراجع قضایی، بخشی از ظرفیت اشتغال داخل زندانها به طور موقت تحت تأثیر قرار گرفت. با این حال، با برنامهریزی انجامشده و توسعه فرصتهای اشتغال، آمار اشتغال مددجویان نسبت به مدت مشابه سال گذشته روندی افزایشی داشته و این موضوع نشاندهنده تداوم سیاستهای سازمان زندانها در توسعه اشتغال، حرفهآموزی و فراهمسازی زمینه بازگشت مؤثر مددجویان به جامعه است.
مدیرکل زندانهای خوزستان درباره میزان اشتغال زندانیان واجد شرایط اظهار کرد: در حال حاضر از مجموع پنج هزار و ۵۸۵ نفر زندانی واجد شرایط اشتغال در زندانهای استان، حدود ۷۸ درصد در قالب برنامههای اشتغال به کار مشغول هستند؛ بهگونهای که ۵۰ درصد از آنان در بخش اشتغال غیرمولد و ۲۸ درصد نیز در اشتغال مولد فعالیت میکنند.
وی تصریح کرد: این آمار بیانگر رویکرد جدی ادارهکل زندانهای خوزستان در توسعه فرصتهای اشتغال و توانمندسازی مددجویان با هدف اصلاح، بازپروری و آمادهسازی آنان برای بازگشت موفق به جامعه است.
هاشمنیا ادامه داد: بیشترین فرصتهای شغلی نیز در حوزه اشتغال رأیباز و اشتغال کارگاهی فراهم شده است؛ بخشهایی که علاوه بر ایجاد درآمد برای مددجویان، زمینه ارتقای مهارتهای شغلی، افزایش مسئولیتپذیری و تسهیل فرآیند بازاجتماعی شدن آنان را نیز فراهم میکنند.
هاشمنیا درباره برنامه سازمان برای توسعه اشتغال زندانیان پس از آزادی گفت: یکی از مهمترین رویکردهای سازمان زندانها، تداوم حمایت از مددجویان پس از آزادی و جلوگیری از بازگشت مجدد آنان به چرخه جرم است. بر همین اساس، اشتغال صرفاً به دوران تحمل حبس محدود نمیشود، بلکه تلاش میکنیم با مهارتآموزی، صدور گواهینامههای معتبر فنی و حرفهای، ایجاد ارتباط با کارفرمایان، توسعه همکاری با بنیاد تعاون زندانیان، انجمنهای حمایت از زندانیان و سایر دستگاههای اجرایی، زمینه اشتغال پایدار مددجویان پس از آزادی نیز فراهم شود. این رویکرد در آییننامه سازمان زندانها نیز مورد تأکید قرار گرفته و بر حمایت از اشتغال و خوداشتغالی زندانیان آزادشده تصریح شده است.
وی افزود: بسیاری از مددجویانی که در دوران تحمل حبس در کارگاههای تولیدی، صنعتی، کشاورزی و خدماتی مشغول به کار بوده و مهارتهای لازم را فرا گرفتهاند، پس از آزادی نیز از همان توانمندی برای ورود به بازار کار یا راهاندازی کسبوکار استفاده میکنند. در سطح کشور نیز هزاران زندانی آزادشده با حمایت دستگاه قضایی، بنیاد تعاون و مرکز مراقبت بعد از خروج زندانیان استان رصد و حمایت میشوند و توانستهاند کسبوکار تولیدی و خدماتی خود را ایجاد کرده یا اشتغال خود را حفظ کنند.
مدیرکل زندانهای خوزستان ادامه داد: در استان خوزستان نیز توسعه اشتغال پس از آزادی یکی از برنامههای اولویتدار ما در سال جاری است. تلاش میکنیم با گسترش اشتغال رأیباز، توسعه کارگاههای تولیدی، انعقاد تفاهمنامه با صنایع و بخش خصوصی و حمایت از کارآفرینان، فرصتهای شغلی بیشتری برای مددجویان آزادشده فراهم شود تا با برخورداری از درآمد پایدار، زمینه بازگشت سالم آنان به خانواده و جامعه و کاهش تکرار جرم بیش از پیش فراهم شود.
هاشمنیا درباره اقدامات انجامشده در زمینه آموزشهای مهارتی و حرفهآموزی در چهار ماهه نخست امسال اظهار کرد: در چهار ماهه نخست سال جاری، در راستای توسعه مهارتآموزی و توانمندسازی مددجویان، یکهزار و ۵۱۴ نفر در ۷۱ دوره آموزشی در حوزههای فنی و حرفهای و کشاورزی ثبتنام کردهاند.
وی گفت: این دورهها با هدف ارتقای مهارتهای شغلی، افزایش فرصتهای اشتغال و تسهیل بازگشت موفق مددجویان به جامعه در حال برگزاری است.
مدیرکل زندانهای خوزستان افزود: تاکنون آزمونهای تئوری این دورهها برای شرکتکنندگان برگزار شده و پس از پایان مراحل آموزشی، آزمونهای عملی نیز برگزار خواهد شد. مددجویانی که موفق به کسب نمره قبولی شوند، گواهینامه رسمی مهارت از مراجع ذیصلاح دریافت خواهند کرد.
هاشمنیا درباره وضعیت اجرای سیاستهای مربوط به عفو، مرخصی و آزادی زندانیان واجد شرایط با توجه به شرایط ویژه و امنیتی کشور در ماههای اخیر گفت: با توجه به شرایط ویژه و امنیتی کشور در ماههای اخیر، تعامل و همکاری مراجع قضایی استان در اجرای سیاستهای کاهش جمعیت کیفری و بهرهگیری از نهادهای ارفاقی، بهویژه در زمینه اعطای مرخصی و مرخصی منجر به آزادی، مطلوب و مؤثر بوده است.
وی افزود: در همین راستا از ابتدای سال تاکنون ۱۸ هزار و ۱۶۹ مورد مرخصی، یکهزار و ۵۶ مورد مرخصی منجر به آزادی، ۵۴ مورد آزادی مشروط، ۴۹ مورد آزادی از طریق ستاد دیه و ۳۰ مورد عفو موردی اعطا شده است و نسبت به سال گذشته شاهد افزایش ۸۸ درصدی اعطای مرخصی به زندانیان استان هستیم.
مدیرکل زندانهای خوزستان تصریح کرد: با این حال، با توجه به شرایط امنیتی کشور، محدودیتهای به حق در خصوص محکومان جرائم خشن، سرقت، سرقت مسلحانه و سایر جرائم خاص که پیش از آغاز جنگ نیز وجود داشت، همچنان برقرار بوده و این موضوع دامنه بهرهمندی از نهادهای ارفاقی را محدود کرده است.
وی ادامه داد: در حوزه اشتغال نیز از مجموع ۲ هزار و ۸۳۸ نفر زندانی واجد شرایط، ۸۹۶ نفر از این تأسیس قانونی بهرهمند شده و هماکنون به صورت رأیباز مشغول به کار هستند. همچنین از میان زندانیان واجد شرایط مرخصی، تاکنون ۴۸ نفر به دلیل ناتوانی در تأمین وثیقه، معرفی کفیل یا سایر موانع قانونی موفق به استفاده از مرخصی نشدهاند.
هاشمنیا گفت: در مجموع، اگرچه روند اعطای مرخصی و مرخصی منجر به آزادی نسبت به گذشته تسهیل و تقویت شده است، اما فرآیند بررسی و اعطای عفو در ماههای اخیر با کندی بیشتری همراه بوده که آمار موجود نیز مؤید این موضوع است.
مدیرکل زندانهای خوزستان درباره برنامههای سازمان زندانها برای حفظ امنیت زندانها و تأمین سلامت و رفاه زندانیان و کارکنان در شرایط خاص و بحرانهای احتمالی اظهار کرد: با توجه به شرایط ویژه ناشی از جنگ تحمیلی، مهمترین اولویت ما حفظ امنیت زندانها، صیانت از جان زندانیان و کارکنان و استمرار ارائه خدمات بدون وقفه بود.
وی افزود: در همین راستا، تمامی برنامهها بر اساس دستورالعملهای سازمان زندانها، مدیریت بحران و با هماهنگی کامل با مراجع قضایی، شورای تأمین استان و دستگاههای امنیتی و انتظامی اجرا شد تا ضمن حفظ امنیت مراکز تأمینی، آرامش زندانیان و خانوادههای آنان نیز تأمین شود.
هاشمنیا ادامه داد: از سوی دیگر، در اجرای اولویت سوم ابلاغی رئیس سازمان زندانها با عنوان «توسعه نظام انگیزشی و رفاه کارکنان سازمان با رویکرد مسئولیتپذیری»، توجه ویژهای به سرمایه انسانی سازمان صورت گرفت. در این مدت با حضور مستمر مدیران در زندانها، برگزاری جلسات هماندیشی، رسیدگی به مطالبات کارکنان، تقویت برنامههای رفاهی و انگیزشی، حمایت از خانواده کارکنان و قدردانی از تلاش شبانهروزی آنان، زمینه افزایش روحیه، انگیزه و مسئولیتپذیری کارکنان فراهم شد.
وی گفت: همچنین با تأمین تجهیزات و امکانات مورد نیاز، تقویت زیرساختهای حفاظتی و امنیتی، ارتقای خدمات بهداشتی و درمانی، پایش مستمر وضعیت زندانیان و اجرای برنامههای حمایتی و سلامتمحور، تلاش شد ضمن حفظ امنیت پایدار زندانها، سلامت جسمی و روانی زندانیان و کارکنان نیز در بالاترین سطح ممکن تأمین شود.
مدیرکل زندانهای خوزستان خاطرنشان کرد: خوشبختانه با همدلی کارکنان، مدیریت جهادی و اجرای دقیق سیاستهای سازمان زندانها، استان خوزستان توانست این دوره حساس را با آرامش، امنیت و بدون بروز مشکل خاص پشت سر بگذارد؛ موضوعی که نشاندهنده آمادگی، انسجام و مسئولیتپذیری مجموعه زندانهای استان است.
هاشمنیا درباره اقدامات انجامشده در زمینه کاهش جمعیت کیفری زندانها گفت: با توجه به شرایط خاص استان در پی آغاز جنگ تحمیلی و ضرورت صیانت از جان زندانیان، از ابتدای سال تاکنون با تعامل و هماهنگی مؤثر با مراجع قضایی، اجرای دقیق بخشنامهها و دستورالعملهای ابلاغی قوه قضاییه و بهرهگیری حداکثری از نهادهای ارفاقی، اقدامات مؤثری در راستای کاهش جمعیت کیفری به عمل آمده است.
وی افزود: این رویکرد در چارچوب سیاستهای تحولی قوه قضاییه و همچنین اولویتهای ابلاغی رئیس سازمان زندانها، بهویژه اولویت چهارم که بر اجرای برنامههای اصلاحی، تربیتی، حمایتی و سلامتمحور با رعایت حقوق شهروندی و بهرهمندی زندانیان واجد شرایط از ارفاقات قانونی در راستای تعدیل جمعیت کیفری تأکید دارد، با جدیت دنبال شده است.
هاشمنیا با قدردانی از همکاری مجموعه قضایی استان اظهار کرد: تحقق این دستاوردها مرهون تعامل، همراهی و همدلی مثالزدنی مجموعه قضایی استان خوزستان است. بدینوسیله از حمایتها و همکاریهای مستمر رئیسکل دادگستری استان خوزستان، دادستان مرکز استان، قضات ناظر بر زندانها و قضات اجرای احکام که با نگاه مسئولانه، تعامل سازنده و اهتمام ویژه در بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی، زمینه تحقق این توفیقات را فراهم کردند، صمیمانه قدردانی میشود.
وی تصریح کرد: بیتردید این همافزایی ارزشمند، نقش تعیینکنندهای در موفقیت برنامههای کاهش جمعیت کیفری، صیانت از حقوق زندانیان و ارتقای شاخصهای عملکردی ادارهکل زندانهای خوزستان داشته و موجب شده است این ادارهکل برای دو سال متوالی در موضوعات مختلف به عنوان ادارهکل برتر زندانهای کشور معرفی شود.
مدیرکل زندانهای خوزستان گفت: این اقدامات، علاوه بر کاهش محسوس جمعیت کیفری، در مدیریت شرایط ویژه ناشی از جنگ، کاهش تراکم زندانها، توسعه سیاستهای اصلاحی و تربیتی و صیانت از جان زندانیان نقش مؤثری داشته است. بهرهگیری هدفمند از ظرفیتهای قانونی، در کنار تعامل کمنظیر دستگاه قضایی و سازمان زندانها، ضمن تحقق حقوق شهروندی زندانیان، زمینه بازگشت آنان به آغوش خانواده و جامعه را فراهم کرده و از مهمترین سیاستهای سازمان زندانها در مسیر تحقق زندانداری اسلامی، کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای اثربخشی نظام اصلاح و تربیت به شمار میرود.
هاشمنیا درباره مهمترین برنامهها و اولویتهای سازمان زندانها تا پایان سال گفت: مهمترین اولویت ادارهکل زندانهای خوزستان تا پایان سال، اجرای کامل سیاستها و اولویتهای ابلاغی رئیس سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور است که در رأس آن، اولویت چهارم سازمان با محوریت توسعه برنامههای اصلاحی، تربیتی، حمایتی و سلامتمحور مبتنی بر رعایت حقوق شهروندی قرار دارد.
وی افزود: در همین راستا، تلاش میکنیم ضمن گسترش فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، حرفهآموزی، اشتغال و خدمات حمایتی، زمینه بازگشت شرافتمندانه و پایدار مددجویان به جامعه را بیش از پیش فراهم کنیم.
مدیرکل زندانهای خوزستان در حوزه اشتغال نیز گفت: توسعه زیرساختهای کارگاهی از مهمترین برنامههای سال جاری است. طی سالهای گذشته سه سوله اشتغال در زندانهای سپیدار، مرکزی اهواز و دزفول و همچنین سه سوله صنعتمحور در بنیاد تعاون زندانیان خوزستان احداث و به بهرهبرداری رسیده است. امسال نیز ساخت نزدیک به شش سوله جدید در زندانهای استان در دستور کار قرار دارد که با بهرهبرداری از آنها، ظرفیت اشتغال مولد زندانیان به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
هاشمنیا ادامه داد: همچنین توسعه اشتغال رأیباز، افزایش تعامل با بخش خصوصی، حمایت از کارآفرینان، گسترش آموزشهای مهارتی، تقویت خدمات فرهنگی، قرآنی، روانشناختی و سلامتمحور و نیز حمایت مؤثر از خانوادههای زندانیان از دیگر برنامههای اولویتدار ما تا پایان سال است.
وی تصریح کرد: اعتقاد داریم که اصلاح و تربیت زمانی به نتیجه مطلوب خواهد رسید که در کنار اجرای مجازات، کرامت انسانی، حقوق شهروندی، توانمندسازی زندانیان و حمایت از خانوادههای آنان نیز به صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس، مردم استان در ماههای آینده شاهد توسعه فرصتهای اشتغال، افزایش برنامههای اصلاحی و تربیتی، تقویت خدمات حمایتی و ارتقای کیفیت خدمات ارائهشده در زندانهای خوزستان خواهند بود؛ رویکردی که در نهایت به کاهش آسیبهای اجتماعی، کاهش بازگشت مجدد به جرم و افزایش امنیت و آرامش جامعه منجر خواهد شد.
مدیرکل زندانهای خوزستان در پایان با اشاره به نقش اثرگذار ستاد دیه استان خوزستان در تحقق سیاستهای تحولی قوه قضاییه و حمایت از زندانیان جرایم غیرعمد، گفت: شایسته است به نقش اثرگذار ستاد دیه استان خوزستان در تحقق سیاستهای تحولی قوه قضاییه و حمایت از زندانیان جرایم غیرعمد نیز اشاره شود.
وی افزود: این نهاد مردمی با ریاست هیئتمدیره دهقانی، همواره یکی از ارکان اصلی بازگشت محکومان مالی و جرایم غیرعمد به آغوش خانواده بوده و با جلب مشارکت خیرین، تعامل مؤثر با مراجع قضایی و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی، خدمات ارزشمندی را در این حوزه ارائه کرده است.
هاشمنیا ادامه داد: در همین راستا، در سال ۱۴۰۴ با تلاشهای شبانهروزی ستاد دیه استان خوزستان، زمینه آزادی ۴۶۳ نفر از محکومان مالی و جرایم غیرعمد فراهم شد. مجموع بدهی این افراد بیش از ۲ هزار و ۸۶۴ میلیارد تومان بوده که بخش عمده آن، بالغ بر ۲ هزار و ۶۸۰ میلیارد تومان، از طریق صدور احکام اعسار و تقسیط، همراه با بهرهگیری از سایر ظرفیتهای قانونی و کمکهای خیرخواهانه تأمین و مدیریت شده است؛ اقدامی که جلوهای روشن از همافزایی دستگاه قضایی، ستاد دیه و نیکوکاران در حمایت از خانوادههای آسیبدیده و تحقق عدالت ترمیمی به شمار میرود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بیتردید استمرار این تعامل سازنده میان دستگاه قضایی، سازمان زندانها، ستاد دیه، خیرین و سایر نهادهای حمایتی، مسیر تحقق سیاستهای تحولی قوه قضاییه را هموارتر خواهد کرد؛ سیاستی که در آن، حفظ کرامت انسانی، حمایت از خانواده زندانیان، کاهش جمعیت کیفری و فراهمسازی زمینه بازگشت شرافتمندانه افراد به جامعه، به عنوان یکی از مهمترین اهداف نظام عدالت کیفری دنبال میشود.