جدال مدعیان دروغین حقوق بشر در شورای امنیت؛ فروافتادن پرده ریاکاری آمریکا و فرانسه

آمریکا و فرانسه دوشنبه، ۵ مرداد ۱۴۰۵، در دعوا درباره دومین دوره ریاست وولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، به‌شدت با یکدیگر درگیر شدند و هیئت آمریکایی در میانه سخنرانی نماینده فرانسه، جلسه را ترک و متحد دیرینه خود را به خودنمایی ریاکارانه در مورد حقوق بشر متهم کرد.

مجمع عمومی سازمان ملل روز جمعه با اکثریت قاطع به تمدید دوره ریاست تورک، منتقد صریح اقدام‌های رژیم صهیونیستی علیه غزه که خواستار تحقیقات در مورد مرگ‌ومیر در بازداشتگاه‌های مهاجرتی آمریکا نیز شده است، رأی داد؛ تمدید دوره ریاست تورک با مخالفت آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه شد و واشنگتن تهدید کرد که بودجه و مشارکت خود را مجددا ارزیابی خواهد کرد.

تورک که از نقض قوانین بین‌المللی توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا در فلسطین و ایران انتقاد کرده است، با پیشنهاد آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل برای دور دوم ریاست معرفی شد و با ۱۴۴ رأی موافق، ۱۰ رأی مخالف و ۱۳ رأی ممتنع در مجمع عمومی سازمان ملل، مجددا منصوب شد.

فرحان حق، معاون سخنگوی سازمان ملل، از اظهارنظر در مورد خروج آمریکا خودداری و اظهار کرد که سازمان ملل انتظار دارد همه کشور‌های عضو به تصمیمی که از طریق مجمع عمومی گرفته شده است، احترام بگذارند.

نزاع بر سر دوره دوم ریاست تورک، نشان‌دهنده تشدید تنش‌ها بین دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و سازمان ملل است؛ واشنگتن بودجه آژانس‌های سازمان ملل را کاهش داده و از ده‌ها نهاد سازمان ملل خارج شده است.

در تاریخ ۲۷ جولای ۲۰۲۶ (۵ مرداد ۱۴۰۵) دیپلمات‌های آمریکایی در جریان جلسه شورای امنیت سازمان ملل هنگام سخنرانی نماینده فرانسه، جلسه را ترک کردند؛ این رویداد نادر، نتیجه تنش‌های فزاینده بر سر مسائل حقوق بشری بود که با رأی‌گیری مجمع عمومی سازمان ملل برای تمدید ماموریت تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، آغاز شد.

فرانسه از این رأی‌گیری حمایت کرد، اما آمریکا رأی مخالف داد؛ این رویداد نمادی آشکار از رقابت ۲ کشور مدعی غربی برای تصاحب جایگاه مدافع حقوق بشر است، در حالی که هر ۲ طرف متهم به ابزارگرایی از این مفهوم و اعمال استاندارد‌های دوگانه هستند.

خروج هیئت آمریکایی از نشست شورای امنیت پس از مشاجره لفظی پرتنش آخر هفته بین ۲ عضو دائم شورای امنیت در شبکه اجتماعی ایکس در موضوع تلاش آمریکا برای تمدید نشدن دوره ماموریت تورک انجام شد.

نمایندگی فرانسه در سازمان ملل در ژنو روز شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که آمریکا دیگر نماد حقوق بشر نیست؛ در مقابل مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در ایکس نوشت: فرانسه به کسی رأی داده است که در حال سخنرانی برای دموکراسی‌های آزاد و مستقل مانند آمریکا، انگلیس و اسرائیل بوده است.

نماینده جایگزین آمریکا در سازمان ملل، پس از خروج هیئت آمریکایی از جلسه، گفت که هیئت آمریکایی تا زمانی که فرانسوی‌ها لفاظی‌های تحقیرآمیز و بی‌احترامی خود را کنار نگذارند، وارد جلسه نخواهند شد؛ وی مدعی شد: اظهارات فرانسه به منزله یاوه‌گویی سیاسی و خودنمایی ریاکارانه است.

رأی‌گیری مجمع عمومی سازمان ملل برای تمدید ۴ ساله ماموریت تورک، نقطه انفجار بود؛ آمریکا، تورک را متهم کرد که بیش از حد بر بازیگرانی مانند آمریکا، انگلیس، فرانسه و رژیم صهیونیستی تمرکز کرده است.

جدال اخیر فرانسه و آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل نشان‌دهنده عمق شکاف است: آمریکا ادعا می‌کند فرانسه با حمایت از تورک، به ناقضان واقعی حقوق بشر میدان می‌دهد، در حالی که فرانسه آمریکا را به عقب‌نشینی از ارزش‌های لیبرال متهم می‌کند.

این در حالی است که هر دو طرف در واقع از حقوق بشر به‌عنوان ابزاری برای پیشبرد منافع ژئوپلیتیک و تضعیف رقیب استفاده می‌کنند.

آمریکا خود را فانوس حقوق بشر معرفی می‌کند، اما سابقه آن پر از تناقض است؛ گزارش‌های وزارت خارجه آمریکا مرتبا کشور‌های دیگر را نقد می‌کند، اما در مورد خود یا متحدانش استاندارد‌های متفاوتی اعمال می‌کند.

در زیر به مهم‌ترین موارد نقض حقوق بشر توسط آمریکا پرداخته شده است:

گوانتانامو و شکنجه: پس از ۱۱ سپتامبر، آمریکا برنامه بازداشت بدون اتهام و شکنجه را اجرا کرد؛ علی‌رغم وعده‌های بسته شدن، این مرکز همچنان فعال است.

نژادپرستی و پلیس: اقدام‌های مرگ‌بار پلیس آمریکا علیه اقلیت‌ها و نابرابری‌های نظام‌مند، بار‌ها توسط گزارشگران سازمان ملل محکوم شده است.

حمایت از متحدان: آمریکا از رژیم صهیونیستی در غزه حمایت می‌کند و قطعنامه‌های آتش‌بس را وتو کرده؛ این استاندارد دوگانه کلاسیک است: حقوق بشر وقتی با منافع همخوان باشد، اولویت دارد.

در عین حال، آمریکا تورک را به سوگیری علیه رژیم صهیونیستی و به‌اصطلاح دموکراسی‌ها متهم می‌کند، اما منتقدان می‌گویند مخالفت آمریکا بیشتر به دلیل گزارش‌های تورک درباره مهاجران و سیاست‌های داخلی ترامپ است.

آمریکا از سازوکار‌های حقوق بشری سازمان ملل خارج شده یا آن‌ها را تحریم کرده است؛ در عین حال به موعظه دیگران ادامه می‌دهد.

فرانسه نیز در حالی مدعی دفاع از نظم مبتنی بر حقوق بشر است که تاریخ طولانی و سیاست‌های آن همواره پر از تناقض در زمینه حقوق بشر بوده است؛ مهم‌ترین موارد نقض حقوق بشر توسط فرانسه در زیر آمده‌اند:

استعمار الجزایر: فرانسه در الجزایر (۱۸۳۰-۱۹۶۲) مرتکب کشتار‌های گسترده، شکنجه و غارت منابع شد؛ الجزایر به‌تازگی اقدام‌های فرانسه را جنایت اعلام کرده و خواستار عذرخواهی و غرامت است.

فرانسه در مقابل به رسمیت شناختن کامل این جنایت‌ها مقاومت کرده است، هرچند امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه آن را «جنایت علیه بشریت» نامید.

سیاست آفریقایی (Françafrique): فرانسه در مستعمرات سابق نفوذ نظامی و اقتصادی دارد و اغلب از حکومت‌هایی در این قاره حمایت می‌کند که تامین‌کننده و حافظ منافع فرانسه باشند؛ انتقاد از نقض حقوق بشر توسط فرانسه در این کشور‌ها گزینشی است.

آزادی بیان و اسلام‌هراسی: گزارش‌های مختلفی از محدودیت‌های آزادی بیان در فرانسه انتقاد کرده‌اند؛ افزایش اسلام‌هراسی و تبعیض علیه مسلمانان نیز ازجمله موضوع‌های مهم در فرانسه است که همواره مورد انتقاد قرار دارد.

استاندارد‌های دوگانه در دیوان بین‌المللی کیفری ICC: فرانسه در حالی از احکام دیوان بین‌المللی کیفری در مورد کشور‌های غیرهمسو حمایت می‌کند که درپی صدور حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق این رژیم خواستار مصونیت این افراد شد؛ این یکی از آشکارترین نمونه‌های استاندارد دوگانه فرانسه در زمینه حقوق بشر بوده است.

فرانسه و آمریکا در جدال اخیر در شورای امنیت یکدیگر را به ریاکاری حقوق بشری متهم کردند.

آمریکا فرانسه را به حمایت از ناقضان حقوق بشر و ریاکاری اخلاقی متهم و اعلام کرد که در جنگ‌های فرانسه کنارش ایستاد، اما فرانسه حالا تحقیرآمیز رفتار می‌کند.

فرانسه نیز در مقابل آمریکا را به از دست دادن جایگاه اخلاقی و عقب‌نشینی از ارزش‌های لیبرال متهم کرد.

در میانه این جدال، هشتگ آمریکای تنها، #AmericaAlone نمادی از انزوای آمریکاست.

این اتهام‌زنی‌ها متقابل نشان‌دهنده ابزارگرایی آمریکا و فرانسه است: از دیدگاه آن‌ها، حقوق بشر نه ارزش ذاتی، بلکه سلاحی برای هدف قرار دادن رقیب و مشروعیت دادن به سیاست خارجی است.

چنین تنش‌هایی در شورای امنیت، جایی که حق وتو ۵ عضو شورای امنیت تصمیم‌گیری را فلج می‌کند، چنین تنش‌هایی اعتبار سازمان ملل را بیشتر کاهش می‌دهد.

در عین حال، ترک جلسه شورای امنیت سازمان ملل توسط آمریکا فراتر از یک تنش معمولی نشان‌دهنده فروافتادن پرده‌ها از لفاظی‌های مدعیان حقوق بشر و ریاکاری آن‌ها است؛ در عین حال، کشورهاى جنوب جهانی بیشتر به این نتیجه می‌رسند که حقوق بشر ابزاری غربی برای سلطه و نه ارزشی جهانی است.