ترامپ و خطوط قرمز حقوق بینالملل؛ هدفگیری غیرنظامیان یا جنایت جنگی؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا پیشتر در پیامی در رسانههای اجتماعی مدعی شد که در پاسخ به حملههای ایران به کشتیها در تنگه هرمز، زیرساختهای غیرنظامی ایران را بمباران خواهد کرد.
ترامپ در حالی این تهدیدها را مطرح کرد که از نظر کارشناسان، این اقدام جنایت جنگی محسوب میشود.
پایگاه تحلیلی آمریکایی تروتاَوت نوشت که هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان یا زیرساختهای غیرنظامی طبق قوانین بینالمللی، جنایت جنگی محسوب میشود.
این یکی از تازهترین موارد از مجموعهای از تهدیدهایی است که ترامپ مطرح کرده و نشاندهنده تمایل به نادیده گرفتن استانداردهای بینالمللی است. بهعنوان نمونه، ترامپ در اوایل آوریل (فروردین) نیز بهطور مشابه مدعی شد که سازههای غیرنظامی را هدف قرار خواهد داد.
ترامپ در ۵ آوریل (۱۶ فروردین) نوشت: سهشنبه در ایران، روز نیروگاه و روز پل، هر دو در یک روز، خواهد بود.
۲ روز بعد، ترامپ ایران را به اقدام نسلکشی تهدید کرد و نوشت: امشب یک تمدن کامل خواهد مرد و دیگر هرگز احیا نخواهد شد.
ترامپ همچنین چند روز قبل گفت که پاسخی نامتناسب به کشتهشدن نظامیان متجاوز آمریکایی خواهد داد، که یکی دیگر از موارد نقض احتمالی قوانین بینالمللی بشردوستانه است.
تروتاَوت نوشت: قابل توجه است که دولت آمریکا پیش از این نیز زیرساختهای غیرنظامی را در حملات به ایران هدف قرار داده است، از جمله بمباران یک مدرسه ابتدایی در میناب در روزهای اولیه جنگ که به جانباختن ۱۶۸ نفر شد.
این پایگاه اضافه کرد: علاوه بر نقض بالقوه قوانین بینالمللی، به نظر میرسد ترامپ در حال نادیده گرفتن قوانین آمریکا نیز است، زیرا قانون اساسی تصریح میکند که فقط کنگره میتواند اعلام جنگ کند و قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳ محدودیتهای زمانی دقیقی را برای مدت زمان یک اقدام نظامی انجام شده توسط یک رئیسجمهور تعیین میکند؛ محدودیتهایی که دولت ترامپ ترجیح داده است آنها را نادیده بگیرد.
به گزارش الجزیره، کنوانسیونهای ژنو ۱۹۴۹ و پروتکلهای الحاقی آنها در سال ۱۹۷۷، حملههای مسلحانه یا انتقامجویی به زیرساختها یا اشیا غیرنظامی را در طول درگیری ممنوع میکنند.
قانون میگوید زیرساختهای غیرنظامی شامل تمام اشیایی است که اهداف نظامی نیستند و بهطور معمول به اهداف غیرنظامی اختصاص داده شدهاند، مانند عبادتگاه، خانه یا دیگر اماکن مسکونی یا مدرسه.
این موارد همچنین شامل هرگونه تاسیساتی میشود که از زندگی روزمره غیرنظامیان پشتیبانی میکند و برای عملکرد یک جامعه حیاتی است: بهعنوان نمونه، جادهها، پلها، راهآهن، فرودگاهها، نیروگاههای برق، سیستمهای فاضلاب، بیمارستانها و سیستمهای تلفن و اینترنت.
این معاهده بیان میکند که تاسیسات و منابع آب آشامیدنی، تاسیسات آبیاری، مواد غذایی، محصولات کشاورزی، دام و همچنین سدها، خاکریزها و نیروگاههای تولید انرژی هستهای نیز نمیتوانند هدف قرار گیرند.
طبق قانون، وقتی در مورد اینکه آیا یک شی برای اهداف نظامی یا غیرنظامی استفاده میشود، تردید وجود دارد، طرفین باید فرض کنند که آن شی غیرنظامی است و بنابراین نمیتوانند به آن حمله کنند.
لوک موفت، استاد حقوق و متخصص آسیبهای غیرنظامی در دانشگاه کوئینز بلفاست، گفت: فرض اساسی این است که زیرساختها غیرنظامی هستند و تا زمانی که از طریق استفاده دشمن یا استفادههای آینده به یک هدف نظامی تبدیل نشدهاند، محافظت میشوند.
وی تصریح کرد: نیروهای آمریکا و ناتو از این توجیه برای حملههای گذشته به نیروگاههای برق یا آب در عراق یا لیبی استفاده کردهاند، اگرچه این حملهها باعث آسیب به غیرنظامیان شده است؛ از آنجا که مرز بسیار باریکی بین جلوگیری از استفاده دشمن از زیرساختها و تاثیر بر غیرنظامیان وجود دارد، ارتشها باید دائما تایید کنند که اهداف یک مزیت نظامی ایجاد میکنند و آسیب به غیرنظامیان بیش از حد نیست.
این کارشناس حقوق گفت: در غیر اینصورت میتواند یک حمله کورکورانه باشد و چنین حملههای کورکورانهای میتواند بهعنوان جنایت جنگی تحت پیگرد قانونی قرار گیرد.