جعاله چیست؟ | شرایط عقد جعاله، نحوه پرداخت اجرت و حق رجوع از جعاله در قانون مدنی
جعاله چیست و چه شرایطی برای صحت آن وجود دارد؟ عقد جعاله یکی از روشهای قانونی برای تعهد پرداخت پاداش یا اجرت در برابر انجام یک کار است که در بسیاری از معاملات و امور روزمره کاربرد دارد. در این عقد، شخص تعهدکننده «جاعل»، انجامدهنده عمل «عامل» و مبلغ یا مالی که در برابر انجام کار پرداخت میشود «جُعل» نام دارد.
جُعاله عبارت است از التزام شخصی به اداء اُجرت معلوم در مقابل عملی اعم از اینکه طرف معین باشد یا غیر معین.
مطابق ماده ۵۶۲، در جُعاله ملتزم را جاعل و طرف را عامل و اُجرَت را جُعل میگویند. در جُعاله گذشته از عدم لزوم تعیین عامل ممکن است عمل هم مردد و کیفیات آن نامعلوم باشد.
در جُعاله معلوم بودن اُجرَت مِن جمیعالجهات لازم نیست بنابراین اگر کسی ملتزم شود که هر کس گم شده او را پیدا کند حِصّه مشاع معینی از آن، مال او خواهد بود، جُعاله صحیح است.
مطابق ماده ۵۶۶ قانون مدنی، هر گاه در جعاله عمل دارای اجزاء متعدد بوده و هر یک از اجزاء مقصود بالاصاله جاعل بوده باشد و جعاله فسخ گردد عامل از اجرتالمسمی به نسبت عملی که کرده است مستحق خواهد بود اعم از اینکه فسخ از طرف جاعل باشد یا از طرف خود عامل. عامل وقتی مستحقّ جُعل میگردد که متعلق جُعاله را تسلیم کرده یا انجام داده باشد. اگر عاملین متعدد به شرکت هم عمل را انجام دهند هر یک به نسبت مقدار عمل خود مستحقّ جُعل میگردد.
همچنین مالی که جُعاله برای آن واقع شده است از وقتی که بدست عامل میرسد تا بجاعل رد کند در دست او امانت است
جُعاله تعهُّدی است جائز و مادامی که عمل باتمام نرسیده است هر یک از طرفین میتوانند رجوع کنند، ولی اگر جاعل در اثناء عمل رجوع نماید باید اُجرَتالمِثل عمل عامل را بدهد.