فناوری ضرورت امروز دستگاه قضایی برای توسعه عدالت

فناوری اطلاعات امروز دیگر صرفاً یک ابزار برای تسریع امور اداری نیست، بلکه به یکی از ارکان اصلی تحول در نظام‌های حکمرانی و ارائه خدمات عمومی تبدیل شده است. در نظام قضایی نیز بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی، داده‌های بزرگ و سامانه‌های هوشمند، مسیر تحقق عدالت را متحول کرده و امکان دسترسی سریع‌تر، دقیق‌تر و آسان‌تر مردم به خدمات قضایی را فراهم آورده است. قوه قضاییه در سال‌های اخیر با توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، کاهش مراجعات حضوری و حرکت به سمت دادرسی هوشمند، یکی از گسترده‌ترین برنامه‌های تحول فناورانه خود را دنبال کرده است.

تحول دیجیتال در دستگاه قضایی با این نگاه دنبال شده که فناوری نه جایگزین عدالت، بلکه ابزاری برای تحقق بهتر آن باشد. بر همین اساس، رئیس قوه قضاییه بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در فرآیند‌های قضایی تأکید کرده و آن را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حکمرانی امروز دانسته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای در جلسه معرفی و رونمایی از برخی از دستاورد‌های مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، از جمله سامانه مدیریت پرونده‌های قضایی هوشمند (سمپ هوشمند) که در تاریخ ۲۶ بهمن ماه ۱۴۰۴ برگزار شد، اشاره به نقش فناوری‌های نوین در تسهیل امور مردم تصریح کرد:برای توسعه و بسط عدالت و همچنین تسهیل و تسریع در امورات قضایی و حقوقی مردم، ناگزیر هستیم تا هر چه بیشتر بر حجم و کیفیت ابزار‌ها و روش‌های فناورانه در دستگاه قضایی بیفزاییم؛ امروز کاربرد فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در عرصه‌های مختلف زیست بشری و حوزه‌های مرتبط با حکمرانی، نه یک انتخاب و اختیار بلکه یک اجبار و امر اجتناب‌ناپذیر است؛ دیگر نمی‌توان با اتکاء به ابزار‌ها و روش‌های قدیمی، امور مرتبط با زندگی مردم در حوزه‌های اجتماعی و حکومتی را تمشیّت کرد.