نخبگان باید ثمره خلاقیت خود را بدون دغدغه در کشور ببینند - خانه ملت
اکبر پولادی عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اظهارات رئیسجمهور مبنی بر اینکه «پول داریم، علم داریم، پشتوانه داریم؛ ادعاهایی که میکردیم را باید عمل کنیم»، در گفتوگو با ، با تأکید بر ضرورت تبدیل ظرفیتهای علمی کشور به دستاوردهای ملموس، گفت: جمهوری اسلامی ایران از ظرفیتهای کمنظیری در حوزه منابع انسانی، علمی و سرمایههای مادی برخوردار است، اما مسئله اساسی، نحوه مدیریت و بهرهگیری از این ظرفیتهاست.
نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: کشور ما از استعدادهای بینظیری برخوردار است و اگر با برنامهریزی منسجم و نگاه بلندمدت از این توانمندیها استفاده شود، دستیابی به اهداف کلان علمی و اقتصادی کاملاً امکانپذیر خواهد بود. آنچه امروز اهمیت دارد، کاهش فاصله میان ظرفیتهای علمی کشور و نتایج ملموس آن در زندگی مردم است و در این میان، نقش مجلس در سیاستگذاری، نظارت و جهتدهی به منابع، نقش تعیینکننده و کلیدی دارد.
پولادی ادامه داد: اگر بهدرستی اولویتبندی نشود و منابع را به سمت حوزههای اثرگذار هدایت نکنند، طبیعی است که با وجود محدودیت منابع، خروجی متناسب با ظرفیتها نخواهیم داشت. امروز آموزشوپرورش، دانشگاهها و حوزه پژوهش باید در صدر اولویتهای بودجهای کشور قرار گیرند و مجلس در فرآیند تصویب بودجه باید این اولویت را بهصورت جدی اعمال و پیگیری کند.
قانون جهش تولید دانش بنیان مسیری برای ممانعت از خروج نخبگان
وی با اشاره به دغدغه نخبگان و شرکتهای دانشبنیان اظهار کرد: با وجود قانون جهش تولید دانشبنیان، همچنان بخشی از نخبگان کشور با دغدغه اشتغال و حتی مهاجرت مواجه هستند و مجلس باید در مسیر نظارت بر اجرای این قانون، از دستگاههای اجرایی پاسخخواهی دقیق و مستمر داشته باشد. این مسئله بیشتر ناشی از احساس کمتوجهی به جایگاه نخبگان و عدم بهرهگیری مناسب از توان علمی آنان است. باید بستر بهگونهای فراهم شود که نخبگان احساس امنیت شغلی و فکری داشته و مطمئن باشند که حاصل خلاقیت و نوآوری آنها متعلق به خودشان است و در مسیر درست مورد حمایت قرار میگیرد؛ در این مسیر نیز مجلس میتواند با اصلاح قوانین و تقویت ضمانتهای اجرایی نقش مؤثری ایفا کند.
پولادی در ادامه با اشاره به اهمیت مالکیت فکری گفت: درآمد و ارزش افزوده ناشی از اختراعات و نوآوریها باید برای صاحبان ایده حفظ شود. البته میتوان در چارچوب قانون از این فعالیتها مالیات دریافت کرد، اما نباید انگیزه تولید علم و فناوری تضعیف گردد و مجلس میتواند با بازنگری در قوانین حمایتی این حوزه، از حقوق مخترعان صیانت کند.
وی با تاکید بر ضرورت شفافسازی در تخصیص بودجه افزود: باید مشخص شود چه میزان از بودجه عمومی کشور به آموزش، پژوهش و دانشگاهها اختصاص یافته و چه مقدار از آن بهطور واقعی تخصیص و محقق شده است و در این زمینه، مجلس نقش اصلی در نظارت بر انحراف یا تحقق اعتبارات دارد.
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم ادامه داد: منابع کشور با توجه جمعیت باید مدیریت شود، امروز بحث هنر مدیریت در این است که این منابع بهدرستی اولویتبندی و در مسیر تولید ثروت علمی و فناوری هزینه شود. اگر این نگاه حاکم نگردد، کشور میتواند از ظرفیتهای خود به بهترین شکل استفاده کند و مجلس نیز باید در این مسیر از ابزارهای نظارتی و تقنینی خود بهطور کامل بهره بگیرد.
پولادی با انتقاد از سهم پایین آموزشوپرورش از بودجه عمومی کشور گفت: تربیت نیروی انسانی مهمترین سرمایهگذاری بلندمدت است و باید در اولویت نخست قرار گیرد، زیرا آینده علمی و توسعهای کشور به آن وابسته است و مجلس باید در تصویب بودجههای سالانه این اولویت را بهصورت عملیاتی اعمال کند.
جلوگیری از مهاجرت نخبگان یکی از شاخصهای اصلی موفقیت علمی است
وی همچنین حفظ سرمایه انسانی و جلوگیری از مهاجرت نخبگان را یکی از شاخصهای مهم موفقیت علمی کشور دانست و افزود: در برخی گزارشها حتی از مهاجرت معکوس نخبگان نیز سخن گفته شده که نشاندهنده ظرفیتهای قابل بازگشت در کشور است و مجلس باید با همکاری دولت زمینه تقویت این روند را فراهم کند. مرکز پژوهشهای مجلس و نهادهای علمی باید با ارائه آمار دقیق، تصویر واقعی از وضعیت نخبگان و مهاجرت علمی ارائه دهند تا تصمیمگیریها بر پایه دادههای واقعی انجام شود و نقش مجلس در سیاستگذاری مبتنی بر داده تقویت شود.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: برای تحقق شعار «تبدیل ظرفیتها به عمل»، لازم است در حوزه آموزش و حمایت از نخبگان، اصلاحات جدی در نظام بودجهریزی کشور صورت گیرد. مجلس نیز بهعنوان نهاد قانونگذار و ناظر، مسئولیتی مستقیم و اثرگذار در تبدیل ظرفیتهای بالقوه کشور به دستاوردهای بالفعل بر عهده دارد. /