سرمایه در گردش؛ حلقه مفقوده تنظیم بازار مرغ - خانه ملت
به گزارش خانه ملت، بازار مرغ در ماههای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و روانی قرار گرفته است؛ از یک سو اصلاح نظام ارزی و حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی، هزینه تولید را به شکل قابل توجهی افزایش داد و از سوی دیگر نگرانی تولیدکنندگان از شرایط ناشی از جنگ و تهدیدات خارجی، انگیزه جوجهریزی را کاهش داد؛ اتفاقی که نتیجه آن چند هفته بعد به صورت کاهش عرضه و افزایش قیمت مرغ در بازار نمایان شد.
خوراک طیور شامل ذرت و کنجاله سویا حدود ۷۰ درصد هزینه تمامشده تولید مرغ را تشکیل میدهد. با حذف ارز ترجیحی، قیمت این نهادهها چند برابر شد و بسیاری از مرغداران برای خرید جوجه یکروزه، خوراک و سایر نهادهها با کمبود شدید نقدینگی مواجه شدند. در چنین شرایطی حتی واحدهایی که از نظر فنی توان تولید داشتند، به دلیل نبود سرمایه در گردش، امکان جوجهریزی نداشتند.
کمیسیون کشاورزی مجلس با هشدار نسبت به پیامدهای کاهش تولید، موضوع تأمین سرمایه در گردش مرغداران و دامداران را در دستور کار قرار داد. حاصل این پیگیریها، اختصاص ۷۰ هزار میلیارد تومان (۷۰ همت) برای پرداخت تسهیلات ارزانقیمت به تولیدکنندگان بود تا از طریق بانک کشاورزی و با استفاده از کارتهای اعتباری، امکان خرید مستقیم نهادههای دامی فراهم شود. بر اساس اعلام مسئولان، تاکنون حدود ۵۰ همت از این منابع عملیاتی شده و روند پرداخت ادامه دارد.
کارشناسان صنعت طیور بارها تأکید کردهاند که بازار مرغ با تأخیر زمانی نسبت به جوجهریزی واکنش نشان میدهد؛ به این معنا که هر کاهش در جوجهریزی، حدود ۴۵ تا ۶۰ روز بعد خود را به شکل کمبود عرضه و افزایش قیمت نشان میدهد.
بر اساس گزارشهای رسمی، پس از آزادسازی نرخ ارز، روند جوجهریزی ابتدا در اسفند و سپس در فروردین کاهش یافت و همین موضوع یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت مرغ در هفتههای بعد عنوان شد.
همچنین دبیرکل فدراسیون طیور ایران در مقطعی از زمان که تهدیدات دشمن وحود داشت و نقدینگی مرغداران تامین نشده بود اعلام کرده است که به دلیل افزایش قیمت نهادهها، گرانی جوجه یکروزه و کمبود نقدینگی، میزان جوجهریزی در مقاطعی نسبت به مدت مشابه سال قبل بین ۳۵ تا ۴۰ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که در صورت تداوم، تولید و عرضه مرغ را با چالش جدی روبهرو خواهد کرد.
در کنار مشکلات اقتصادی، فضای ناشی از تهدیدات خارجی و نگرانی نسبت به امنیت زیرساختهای کشور نیز بر تصمیم برخی تولیدکنندگان اثر گذاشت. فعالان صنعت طیور معتقدند بخشی از مرغداران در چنین شرایطی، به دلیل نگرانی از آینده بازار و افزایش ریسک تولید، از جوجهریزی در ظرفیت کامل خودداری کردند؛ موضوعی که آثار آن با فاصله زمانی در بازار مصرف نمایان شد.
کارشناسان تأکید میکنند حمایت از مرغداران به معنای افزایش قیمت نیست، بلکه ابزاری برای جلوگیری از جهش قیمت در آینده است. اگر تولیدکننده سرمایه کافی برای جوجهریزی نداشته باشد، چند هفته بعد بازار با کمبود عرضه روبهرو میشود و مصرفکننده ناچار است مرغ را با قیمت بالاتری خریداری کند.
به همین دلیل پرداخت بهموقع تسهیلات سرمایه در گردش، تأمین مستمر نهادههای دامی، کاهش بروکراسی بانکی، خرید اعتباری نهادهها و اطمینانبخشی به تولیدکنندگان برای استمرار فعالیت، از مهمترین ابزارهای کنترل بازار محسوب میشود.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است تنظیم بازار مرغ صرفاً با توزیع مرغ منجمد یا برخوردهای تعزیراتی امکانپذیر نیست. کارشناسان معتقدند کنترل قیمت از مزرعه آغاز میشود؛ یعنی باید سرمایه در گردش واحدهای تولیدی به موقع تأمین شود، نهادهها بدون وقفه در اختیار مرغداران قرار گیرد و سیاستهای حمایتی به گونهای باشد که تولیدکننده بدون نگرانی از آینده، جوجهریزی را ادامه دهد.
در چنین شرایطی، استمرار حمایت از تولیدکنندگان، علاوه بر حفظ امنیت غذایی کشور، میتواند از نوسانات شدید بازار جلوگیری کرده و ثبات قیمت مرغ را برای مصرفکنندگان به همراه داشته باشد./