هشدار سازمانهای حقوق بشری درباره ذخایر مهمات خوشهای آمریکا
ائتلاف گستردهای از گروههای حقوق بشری و فعالان ضد جنگ از واشنگتن خواستهاند که خرید برنامهریزیشده ۲۱۰ میلیون دلاری مهمات خوشهای نسل بعدی از یک تولیدکننده رژیم صهیونیستی را لغو کند و نسبت به خطرهای شدید و قابل پیشبینی چنین سلاحهایی برای غیرنظامیان هشدار دادند.
این گروهها در نامهای سرگشاده استدلال کردند که مهمات خوشهای ذرات مهمات را در مناطق وسیعی پراکنده میکند و محدود کردن تأثیر آنها به اهداف نظامی را بسیار دشوار میکند. آنها معتقدند که گسترش ذخایر آمریکا، واشنگتن را بهطور چشمگیری از رویههای حفاظت از غیرنظامیان خارج میکند.
اورسالا نادسن-لاتا از کمیته دوستان در قانونگذاری ملی، یکی از امضاکنندگان، گفت: تاثیرهای بشردوستانه این سلاحها بسیار بیشتر از هرگونه مزیت تاکتیکی احتمالی است که ارائه میدهند.
او اضافه کرد: متاسفانه، این استفاده از سلاحها واقعا بذر وحشت را برای نسلهای آینده در هر جایی که باشند، میپاشد.
این خرید که نخستینبار توسط اینترسپت The Intercept گزارش شد، نشاندهنده چیزی است که منتقدان آن را تضعیف اجماع جهانی علیه استفاده و انبار کردن مهمات خوشهای توصیف میکنند. سالها مبارزه، که با تحقیقات مستندسازی خطرهای پایدار ناشی از بمبهای کوچک منفجر نشده تقویت شده بود، به تصویب گسترده کنوانسیون مهمات خوشهای در سال ۲۰۱۰ منجر شد.
اگرچه ارتش آمریکا در ظاهر استفاده عملیاتی خود را از مهمات خوشهای در سال ۲۰۰۹ متوقف کرد و تولیدکنندگان داخلی سالهاست که آنها را تولید نکردهاند، واشنگتن از پیوستن به این معاهده یا برچیدن زرادخانه موجود خود خودداری کرد.
این تصمیم پس از جنگ اوکراین دوباره در بحثهای ژئوپلیتیکی مطرح شد. از آن زمان، کشورهای بیشتری به این سلاحها علاقه نشان دادهاند. لیتوانی در سال ۲۰۲۵ از معاهده ضد مهمات خوشهای خارج شد، تحولی که به گفته فعالان، نشاندهنده یک تغییر نگرانکننده است.
نادسن-لاتا به ریسپانسیبل استیتکرفت گفت: ما بهطور عمیق نگران هستیم که ادامه مشارکت آمریکا در استفاده از این سلاحها، تنها متحدان بیشتری را به انجام همین کار تشویق کند.
سازمانهایی که این نامه را تایید کردهاند عبارتند از: دیدهبان حقوق بشر، عفو بینالملل، کلیسای متحد متدیست، انجمن کنترل تسلیحات، مرکز غیرنظامیان در منازعه (CIVIC)، مرکز سیاست بینالملل و موسسه کوئینسی.
به نظر میرسد این خرید بخشی از گسترش گستردهتر قابلیتهای مهمات خوشهای آمریکا باشد. اواخر سال گذشته، فرماندهی قراردادهای ارتش آمریکا بهدنبال مناقصههایی برای قراردادهای جدید برای تولید مهمات خوشهای نسل بعدی XM۱۲۰۸ بود که هدف آن ایجاد ظرفیت تولید داخلی بود. براساس اسناد تدارکات، پیمانکاران باید قادر به تولید دستکم ۳۰ هزار گلوله XM۱۲۰۸ در سال باشند.
گلولههای توپخانه ۱۵۵ میلیمتری در حال حاضر توسط شرکت تومر تولید میشوند. هر گلوله حاوی ۹ بمب کوچک است و هر بمب کوچک حدود هزار و ۲۰۰ تکه تنگستن را پراکنده میکند. پیمانکاران نظامی ادعا میکنند که سازوکارهای ایمنی جدید، میزان انفجار را در شرایط آزمایش به زیر یک درصد کاهش میدهد.
با این حال، تحلیلگران تسلیحات، این اطمینانها را زیر سوال میبرند. جان رامینگ چپل از موسسه CIVIC گفت: آنچه بهطور معمول میبینید این است که در سناریوهای عملی مختلف، میزان انفجار میتواند بسته به نحوه و مکان استفاده از مهمات خوشهای بسیار متفاوت باشد.
او تاکید کرد که پیمانکاران بهطور معمول این مهمات را در محیطهای شبیهسازیشده یا بسیار کنترلشده آزمایش میکنند.
از نظر تاریخی، میزان شکست در دنیای واقعی از تخمینهای آزمایشگاهی فراتر رفته است. در حالی که آمریکا قصد داشت میزان شکست را به ۲ درصد محدود کند، دادههای سازمان ملل نشان میدهد که زمانی که رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۰۶ از نسل قبلی مهمات خوشهای آمریکایی در لبنان استفاده کرد، حدود ۴۰ درصد از بمبهای کوچک منفجر نشدند و هزاران بمب منفجرنشده باقی گذاشتند. گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد رژیم صهیونیستی ممکن است در تجاوز اخیر خود به لبنان از XM۱۲۰۸ استفاده کرده باشد، اگرچه میزان شکست واقعی آن در میدان جنگ هنوز فاش نشده است.