اما وقتی مقابل یک برگه سفید قرار میگیرند و باید دادخواست، شکواییه، لایحه دفاعیه، تجدیدنظرخواهی یا درخواست دستور موقت تنظیم کنند، شرایط متفاوت میشود.
از کجا باید شروع کرد؟
چه چیزی را باید نوشت و چه چیزی را نباید نوشت؟
خواسته دقیق چیست؟
کدام دلیل باید برجسته شود؟
اگر رأی ایراد دارد، چگونه باید آن ایراد را به یک جهت مؤثر اعتراض تبدیل کرد؟
دوره جامع نگارش و مهارت عملی اختبار سامانه دیپلا در ۱۸ درس برای پاسخ به همین مسئله طراحی شده است: تبدیل دانش حقوقی کارآموز به توانایی واقعی تحلیل، نگارش و دفاع.
موکل معمولاً پرونده را آنطور که یک وکیل نیاز دارد تعریف نمیکند.
از اختلافات قدیمی، احساسات، جزئیات فرعی و برداشتهای شخصی میگوید و انتظار دارد وکیل از میان همه آنها مسئله اصلی را پیدا کند.
اولین مهارتی که در این دوره آموزش داده میشود، همین است:
چگونه روایت پراکنده موکل را به اشخاص، وقایع مؤثر، ادله، مسائل حقوقی، خواسته و نقشه اقدام تبدیل کنیم.
بعد از آن، کارآموز وارد تنظیم یک دادخواست واقعی میشود؛ از انتخاب صحیح خواهان و خوانده و خواسته تا سبب دعوا، بهای خواسته، ادله، پیوستها و کنترل قابلیت استماع و اجرای حکم.
در بخش دفاع، تمرکز دوره بر نوشتن متنهای بلند و پر از عبارتهای کلی نیست.
کارآموز یاد میگیرد ایراد مؤثر را پیدا کند، دفاع شکلی را از پاسخ ماهوی جدا کند، بار اثبات را بشناسد و درخواست نهایی روشنی از مرجع قضایی داشته باشد.
همین رویکرد در اعتراض به نظریه کارشناسی نیز دنبال میشود؛ به جای عباراتی مانند «نظریه کارشناس مورد قبول نیست»، باید مشخص شود ایراد فنی کجاست و چه بررسی تکمیلی از دادگاه خواسته میشود.
بخش مهمی از دوره به نگارش کیفری اختصاص دارد.
در تنظیم شکواییه، کارآموز یاد میگیرد به جای عنوانزنی شتابزده، رفتار، زمان، مکان، اشخاص، ادله و تحقیقات مورد نیاز را دقیق تنظیم کند.
در دفاع کیفری نیز نقطه شروع این پرسش است:
کدام جزء اتهام هنوز اثبات نشده است؟
سپس اعتراض به قرار، تجدیدنظرخواهی کیفری، فرجام و اعاده دادرسی بهصورت عملی آموزش داده میشوند.
هدف این است که داوطلب فقط نام طریق اعتراض را نداند؛ بتواند متن اعتراض مؤثر را نیز تنظیم کند.
دوره فقط برای پاسخدادن روی برگه آزمون ساخته نشده است.
موضوعاتی مانند پروندهخوانی حرفهای، مصاحبه با موکل، تنظیم یادداشت حقوقی، قراردادنویسی، اظهارنامه، مکاتبات پیشادادرسی، مذاکره و سازش بخش مستقلی از آموزش را تشکیل میدهند.
حتی دفاع شفاهی نیز تمرین میشود؛ اینکه در جلسه رسیدگی چه نکاتی باید حتماً مطرح شوند، چه مطالبی باید در صورتجلسه ثبت شوند و چگونه از پراکندهگویی پرهیز کنیم.
به همین دلیل، این دوره از نزدیکترین دورههای سامانه اختبار به مهارتهای روزمره یک وکیل است.
یکی از بخشهای مهم دوره به تحلیل رأی اختصاص دارد.
کارآموز یاد میگیرد رأی را فقط برای فهمیدن اینکه «برنده شده یا باخته» نخواند؛ بلکه ساختار آن را تجزیه کند و مشخص کند دادگاه در کدام قسمت دچار خطای مؤثر شده است.
این مهارت در تجدیدنظر، واخواهی، فرجام و اعاده دادرسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
یک ایراد دقیق و مستند، معمولاً از ده صفحه اعتراض کلی مؤثرتر است.
پس از آموزش هر مبحث، مواد و مستندات قانونی مرتبط مرور میشوند و سؤالات همان درس برای تمرین و سنجش عملی در اختیار کارآموز قرار میگیرند.
تمام سؤالات دارای پاسخنامه هستند تا داوطلب بتواند نوشته خود را با پاسخ معیار مقایسه کند و متوجه شود مشکل او در تحلیل، ساختار نگارش، استناد، خواسته یا نتیجهگیری بوده است.
تمرینها و سناریوهای دوره نیز با توجه به الگوهای پنج سال اخیر اختبار و مهارتهایی که در آزمون کتبی و شفاهی و حرفه واقعی وکالت مورد نیازند طراحی شدهاند.
در کنار درسها، امکانات حاشیهنویسی آموزشی و قضایی، ثبت پیشرفت، شخصیسازی مسیر مطالعه و مرور برنامهریزیشده نیز در دسترس است.
هدف دوره جامع نگارش و مهارت عملی دیپلا دقیقاً پر کردن همین فاصله است.
ممکن است بدانید دستور موقت چیست؛
اما آیا میتوانید درخواست آن را تنظیم کنید؟
ممکن است جهات تجدیدنظر را بشناسید؛
اما آیا میتوانید رأی را بخوانید و ایراد مؤثرش را بنویسید؟
ممکن است قواعد کیفری را بدانید؛
اما آیا میتوانید برای موکل شکواییه یا لایحه دفاعی حرفهای تنظیم کنید؟
این دوره برای تبدیل «دانستن حقوق» به «توانستن وکالت» طراحی شده است.
مهارتی برای گرفتن نمره بهتر در اختبار؛
و مهمتر از آن، مهارتی برای روزی که اولین پرونده واقعی روی میز شما قرار میگیرد.
ورود به سامانه اختبار