به همین دلیل، مقررات وکالت و اخلاق حرفهای یکی از متفاوتترین بخشهای اختبار است؛ چون در اینجا فقط سؤال این نیست که «قانون چه میگوید؟» بلکه مهمتر از آن این است که:
«وکیل در این موقعیت دقیقاً چه باید بکند؟»
دوره جامع و تحلیلی مقررات وکالت و رفتار حرفهای سامانه اختبار دیپلا در ۱۸ درس طراحی شده تا کارآموز با مهمترین موقعیتهایی که از دوران کارآموزی تا فعالیت مستقل حرفهای با آنها مواجه میشود، بهصورت پروندهمحور آشنا شود.
مسیر دوره از ساختار کانون وکلا، استقلال حرفه و مراحل ورود به وکالت آغاز میشود و سپس به مقررات جاری پذیرش، کارآموزی، اختبار، تحلیف و صدور پروانه میرسد.
در این بخش، تغییرات مربوط به اصلاحیه ۱۴۰۳ کارآموزی و ساختار دومرحلهای آن نیز در متن دوره لحاظ شده تا داوطلب با مقررات قدیمی برای اختبار آماده نشود.
اما دوره به شرایط ورود به حرفه محدود نمیماند.
از اینجا به بعد، کارآموز وارد موقعیتهایی میشود که مستقیماً با رفتار حرفهای یک وکیل ارتباط دارند.
فرض کنید وکیلی قبلاً مشاور یک شرکت بوده و اکنون شخصی از او میخواهد علیه همان شرکت پروندهای را قبول کند.
یا دو نفر با منافع ظاهراً مشترک برای یک پرونده مراجعه میکنند، اما در ادامه اختلاف منافع آنها آشکار میشود.
یا وکیل اطلاعات محرمانهای از موکل سابق خود دارد که میتواند در پرونده جدید مؤثر باشد.
در چنین موقعیتهایی پاسخ حرفهای همیشه ساده نیست.
در دوره، موضوعاتی مانند رازداری، امانتداری، استقلال وکیل، مصلحت موکل و تعارض منافع با همین رویکرد بررسی میشوند تا کارآموز بتواند رفتار مجاز را از رفتار مخاطرهآمیز یا تخلف انتظامی تفکیک کند.
یکی از بخشهای اصلی دوره به نظام انتظامی وکلا اختصاص دارد.
کارآموز با ساختار دادسرا و دادگاه انتظامی وکلا، نحوه طرح شکایت، تحقیق، کیفرخواست، رسیدگی، رأی و اعتراض آشنا میشود و سپس تخلفات حرفهای و ضمانتاجراهای آنها را بهصورت مسئلهمحور بررسی میکند.
هدف این نیست که صرفاً فهرستی از تخلفات حفظ شود.
داوطلب باید بتواند در یک سناریوی واقعی تشخیص دهد:
آیا اساساً تخلفی رخ داده است؟
رفتار در چه عنوانی قرار میگیرد؟
مرجع رسیدگی کدام است؟
مرور زمان مطرح است یا خیر؟
و چه ضمانت اجرای انتظامی ممکن است اعمال شود؟
بخش مهم دیگری از دوره به روابط مالی وکیل و موکل اختصاص دارد.
قرارداد حقالوکاله، تعرفه، اسناد دریافت، مالیات، تمبر، تضمین حقالوکاله، تسویه و آثار پایان وکالت از جمله موضوعاتی هستند که در درسهای مختلف بررسی میشوند.
یعنی کارآموز پیش از ورود مستقل به بازار وکالت با مسائلی روبهرو میشود که خیلی زود در فعالیت حرفهای واقعی با آنها مواجه خواهد شد.
محدوده فعالیت کارآموز، نقش وکیل سرپرست، پروندههای ممنوع، محل اشتغال، دفتر وکالت و انتقال نیز از موضوعات مستقل این دورهاند.
همچنین موقعیتهای کاملاً عملی مانند تزاحم جلسات، عذر موجه، استعفا، عزل، پایان نمایندگی، وکالت تسخیری و معاضدتی بررسی میشوند.
اینها همان موضوعاتی هستند که شاید در دوران دانشگاه کمتر جدی گرفته شوند، اما در اختبار و بعد از آن، بخشی از زندگی روزمره حرفهای وکیلاند.
در پایان هر درس، مقررات و مستندات قانونی مرتبط مرور میشوند و سپس سؤالات همان مبحث برای سنجش واقعی تسلط کارآموز مطرح میشوند.
تمام سؤالات دارای پاسخنامه هستند تا داوطلب بتواند پاسخ خود را با پاسخ معیار مقایسه کند و ببیند آیا مقرره را فقط خوانده یا واقعاً توانسته آن را در یک موقعیت حرفهای به کار ببرد.
سؤالات نیز با توجه به فضای اختبار، مسائل پرتکرار مقررات وکالت و موقعیتهای واقعی حرفهای طراحی شدهاند.
در کنار متن اصلی، امکان حاشیهنویسی آموزشی و قضایی، ثبت پیشرفت، شخصیسازی مسیر مطالعه و مرور برنامهریزیشده نیز وجود دارد.
در پایان دوره، آزمون کتبی و شفاهی پیشبینی شده است.
در این مرحله دیگر کافی نیست بگویید «وکیل باید مصلحت موکل را رعایت کند». باید بتوانید در یک سناریوی مشخص توضیح دهید چه رفتاری مجاز است، چه اقدامی باید انجام شود و در صورت تخلف چه پیامدی وجود دارد.
هدف دوره جامع مقررات وکالت دیپلا همین است:
آمادگی برای اختبار، اما با دانشی که فردای اختبار هم در دفتر وکالت به کار میآید.
چون در حرفه وکالت، فقط خوب دفاع کردن مهم نیست؛
باید بدانید چگونه وکیل بمانید.
ورود به سامانه اختبار