رفتار دقیقاً چه عنوان مجرمانه‌ای دارد؟ چه کسی مباشر است، چه کسی شریک یا معاون؟ عنصر روانی هر شخص چیست؟ نتیجه به رفتار چه کسی منتسب می‌شود و چه دفاعی می‌تواند مسئولیت کیفری را تغییر دهد؟
دوره جامع و تحلیلی حقوق جزای عمومی و اختصاصی سامانه اختبار دیپ‌لا برای پاسخ به همین پرسش‌ها طراحی شده است؛ دوره‌ای ۱۸ درسی که به جای حفظ پراکنده عناوین مجرمانه، یک روش منظم برای تحلیل پرونده کیفری آموزش می‌دهد.
روش اصلی دوره بر «عنصرشناسی» استوار است.
کارآموز یاد می‌گیرد هر پرونده را ابتدا به چند جزء تقسیم کند: رفتار، نتیجه، رابطه سببیت، وضعیت مرتکب و عنصر روانی؛ سپس سراغ عنوان مجرمانه و مجازات برود.
این روش در سؤال‌های اختبار اهمیت زیادی دارد. برای مثال، در یک پرونده مالی ممکن است در نگاه اول بین کلاهبرداری، خیانت در امانت، سرقت، جعل یا انتقال مال غیر تردید وجود داشته باشد.
در دوره، به جای حفظ تعریف این جرایم، معیار تفکیک آنها در سناریوی واقعی آموزش داده می‌شود؛ مثلاً اینکه مال چگونه از اختیار بزه‌دیده خارج شده، آیا فریب مقدم بر تحصیل مال بوده، مالی قبلاً سپرده شده یا حقیقت در یک سند تغییر داده شده است.
دوره از مبانی مسئولیت کیفری آغاز می‌شود: قانونی بودن جرم و مجازات، عنصر مادی و معنوی و موانع مسئولیت.
سپس موضوعاتی مانند شروع به جرم، شرکت، معاونت، تعدد و تکرار جرم، تخفیف، تعلیق و تعویق به‌صورت کاربردی بررسی می‌شوند.
در بخش اختصاصی نیز طیف گسترده‌ای از موضوعات مهم اختبار پوشش داده شده است؛ از جمله:
جنایات عمدی، شبه‌عمد و خطای محض،
کلاهبرداری، جعل و خیانت در امانت،
جرایم رایانه‌ای و دارایی دیجیتال،
رشا، ارتشا و اختلاس،
مسئولیت کیفری شرکت‌ها و مدیران،
انتقال مال غیر و جرایم ثبتی،
آدم‌ربایی، تهدید، توهین، افترا و قذف،
سببیت و ترک فعل،
جرایم امنیتی و مواد مخدر
و آثار محکومیت کیفری.
بنابراین کارآموز فقط با جرایم کلاسیک روبه‌رو نمی‌شود؛ موضوعات جدیدتر و پرونده‌هایی که چند عنوان یا چند متهم را هم‌زمان درگیر می‌کنند نیز در ساختار دوره جای گرفته‌اند.
یکی از خطاهای رایج در پاسخ‌های کیفری، تحلیل جمعی متهمان است.
در حالی که ممکن است یک نفر سند را جعل کرده باشد، دیگری از آن استفاده کرده باشد و شخص سوم از نتیجه رفتار تحصیل مال کرده باشد. مسئولیت این سه نفر الزاماً یکسان نیست.
دوره روی همین تفکیک تأکید دارد: رفتار هر شخص، عنصر روانی او، نقش او در وقوع جرم و مستند قانونی مسئولیتش باید جداگانه بررسی شود.
این مهارت هم در جلسه اختبار و هم در تنظیم شکواییه، دفاعیه و تحلیل پرونده واقعی اهمیت مستقیم دارد.
مطالعه در این دوره با پایان متن درس متوقف نمی‌شود.
پس از آموزش و تحلیل موضوع، مواد و مستندات قانونی مرتبط مرور می‌شوند و سپس سؤالات همان درس در اختیار کارآموز قرار می‌گیرند.
همه سؤالات دارای پاسخنامه هستند تا داوطلب بتواند پاسخ خود را با پاسخ معیار مقایسه کند و متوجه شود خطای او در تشخیص عنوان جرم، عنصر قانونی، انتساب رفتار یا نتیجه‌گیری بوده است.
سؤالات و سناریوها نیز با توجه به الگو و موضوعات سؤالات پنج سال اخیر اختبار، مباحث پرتکرار و پرونده‌های عملی کیفری طراحی شده‌اند.
حقوق کیفری پر از مرزهای ظریف است.
تفاوت عمد و شبه‌عمد، مباشر و معاون، دفاع مشروع و انتقام، اکراه و اضطرار یا حتی نحوه انتساب نتیجه در تعدد اسباب می‌تواند پاسخ نهایی را کاملاً تغییر دهد.
به همین دلیل، در کنار متن اصلی درس‌ها امکان حاشیه‌نویسی آموزشی و قضایی وجود دارد تا نکات تکمیلی، رویه‌های مرتبط و استثناهای مهم بدون برهم‌زدن جریان اصلی مطالعه در دسترس باشند.
امکانات ثبت پیشرفت، شخصی‌سازی مسیر مطالعه، مرور برنامه‌ریزی‌شده و ارزیابی مستمر نیز کمک می‌کنند کارآموز زمان بیشتری روی مباحثی بگذارد که واقعاً در آنها ضعف دارد.
هدف دوره جامع حقوق جزای دیپ‌لا این است که قانون، تحلیل، سؤال، پاسخنامه، مرور و ارزیابی در یک مسیر آموزشی واحد قرار بگیرند و نیاز به پراکنده‌خوانی میان منابع متعدد تا حد زیادی کاهش پیدا کند.
در اختبار، پاسخ قوی معمولاً با نام بردن از جرم تمام نمی‌شود.
باید بتوانید توضیح دهید:
چه رفتاری رخ داده، چه کسی مسئول است، با چه عنصر روانی، نتیجه چگونه منتسب می‌شود و عنوان قانونی دقیق چیست.
دوره حقوق جزای عمومی و اختصاصی دیپ‌لا برای ساختن همین نوع نگاه کیفری طراحی شده است.
ورود به سامانه اختبار