کسیکه، بحکم قانون اختیار دیگری یا دیگران را درقسمتی از امور دارا می باشد خواه در امور خصوصی (ما نند ولایت پدر وجد نسبت بصغیر) وخواه در امورعمومی مانند اختیارهر یک ازکارمندان دولت درحدود شغل خود. بهمین جهت هریک ازکارمندان دولت را در فقه والی وجمع آنها را ولات (بضم و او) می گفتند. در اصطلاحات ذیل بکار رفته است: