(فقه) امری که بهمه افراد جامعه متوجه است ولی همین قدرکه یکنفرآنرا اطاعت کند تکلیف از دیگران ساقط است. فرضأ تکلیف بپرداخت ما لیات متوجه همه مشمولان مالیات ایست- لی اگریکنفر یا چندنفر تبرعا تمام بودجه کل کشور را بپردازند این تکلیف از دیگران ساقط میشود. این مثال در اشل محدودتر برای بودجه مصوب انجمن یک شهر بواقعیت نزدیک میشود (ما ده 77- 257 آئین دادرسی کیفری ).