دادگاهی است که در امور کم اهمیت رسیدگی نخستین می کند. سابقا آنرا محکمه صلح و دادگاه صلح و صلحیه می گفتند و قاضی دادگاه بخش را قاضی صلحیه و امین دادگاه صلح و امین صلح و امین صلحیه می گفتند. دادگاه نخستین که در خارج از مورد صلاحیت دادگاه بخش رسیدگی می کند دادگاه ابتدائی و دادگاه شهرستان و دادگاه بدوی و دادگاه نخستین خوانده میشود. در مرحله اول رسیدگی. اصل صلاحیت دادگاه شهرستان است (ماده 17 اصول محاکمات حقوقی)