یا حقوق جزا بمعنی اعم : رشته ای است از حقوق که موضوع آن تعیین حدود جرم و تعیین مجازات و تعیین مجرم است یعنی حقوق ماهیتی و شکلی جزا. (رک. حقوق جزا)