(فقه) عقدی است که یکطرف آن حکومت اسلام و طرف دیگر آن یک یا عده ای از پیروان یکی از مذاهب (یهود – مسیحیت - زرتشت) می باشند و درازاء سکونت در قلمرو اسلام جزیه بحکومت اسلام میدهند. مختصر شباهتی با قرارداد اقامت اتباع خارجه درکشور معینی (در حقوقهای امروزه) را دارد. درهمین اصطلاح عقد ذمه هم استعمال می شود (رک. عقد ذمه)