ماده 2- تشکل مردم نهاد که در این آییننامه "تشکل" نامیده می‌شود، نهاد غیرسیاسی و غیرانتفاعی بوده و با رویکردی اجتماعی توسط جمعی از اشخاص حقیقی به شکل داوطلبانه و با رعایت مفاد این آییننامه در موضوع مشخص پروانه فعالیت دریافت کرده و به ثبت میرسد.
تبصره 1- منظور از غیرسیاسی، نداشتن فعالیت سیاسی موضوع قانون فعالیت احزاب، جمعیتها و انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیتهای دینی شناختهشده - مصوب 1360- و منظور از غیرانتفاعی، عدم برداشت مستقیم یا غیرمستقیم سود و سایر منافع اقتصادی حاصل از انجام فعالیتها، به نفع اعضا، موسسان، مدیران و کارکنان یا افراد وابسته آنان است.
تبصره 2- شبکه موضوع ماده (4) با داشتن سایر شرایط، از حکم لزوم تاسیس تشکل توسط جمعی از اشخاص حقیقی و تشکل محلی موضوع ماده (21) با داشتن سایر شرایط از حکم لزوم دریافت پروانه فعالیت و ثبت تشکل مستثنی هستند.
تبصره 3- نهادهای عمومی غیردولتی، اتاقها و تشکلهای اقتصادی، تعاونی‌ها، سازمان‌های صنفی و حرفهای، احزاب و تشکلهای سیاسی، کانونها و سازمان‌های دانشجویی و دانشآموزی، سازمان‌های کارگری و کارفرمایی فعال در دانشگاهها، مدارس و کارخانجات، انجمن‌های علمی، مؤسسات فرهنگی، هنری و ادبی، هیئت‌های مذهبی، باشگاه‌های ورزشی، مراکز ترک اعتیاد، مؤسسات تجاری و انتفاعی و موسسات موضوع بندهای (1) تا (12) ماده (26) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت - مصوب 1380- مصداق تشکل نبوده و از شمول این آییننامه خارج هستند.